19:33:39

1831'de Patlayan ve Dünya'yı Soğutan 'Gizemli Yanardağ' Nihayet Tespit Edildi

Bilinmeyen bir yanardağ 1831 yılında o kadar şiddetli patladı ki Dünya'nın iklimini soğuttu. Şimdi, yaklaşık 200 yıl sonra, bilim insanları “gizemli volkanı” tespit ettiler. Patlama 19. yüzyılın en güçlü patlamalarından biriydi ve stratosfere o kadar çok kükürt dioksit püskürttü ki Kuzey Yarımküre'deki yıllık ortalama sıcaklıklar yaklaşık 1 santigrat derece düştü…

Bu olay, son 10.000 yılda Dünya'da yaşanan en soğuk dönemlerden biri olan Küçük Buzul Çağı'nın son nefesinde gerçekleşti.

Bu tarihi patlamanın gerçekleştiği yıl bilinmekle birlikte, volkanın yeri bilinmiyordu. Araştırmacılar kısa süre önce Grönland'daki buz çekirdeklerinden örnek alarak bu bulmacayı çözdü ve 1831 ile 1834 yılları arasında biriken sülfür izotoplarını, kül tanelerini ve küçük volkanik cam parçalarını incelemek için çekirdeklerin katmanlarından zamanda geriye doğru baktı.

Jeokimya, radyoaktif tarihleme ve parçacıkların yörüngelerini haritalamak için bilgisayar modellemesi kullanan bilim insanları, Pazartesi günü Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımladıkları raporda, 1831 patlamasını kuzeybatı Pasifik Okyanusu'ndaki bir ada volkanına bağladılar.

Analize göre, gizemli yanardağ, Rusya ve Japonya tarafından tartışmalı bir bölge olan Kuril Adaları takımadalarının bir parçası olan Simushir Adası'ndaki Zavaritskii (Zavaritsky olarak da yazılır) idi. Bilim insanlarının bulgularından önce Zavaritskii'nin bilinen son patlaması M.Ö. 800 yılında gerçekleşmişti.

Birleşik Krallık'taki St Andrews Üniversitesi Yer ve Çevre Bilimleri Fakültesi'nde baş araştırma görevlisi olan çalışmanın başyazarı Dr. William Hutchison, “Dünya'daki volkanların birçoğu, özellikle de uzak bölgelerdekiler için, püskürme geçmişleri hakkında çok zayıf bir bilgiye sahibiz” dedi.

“Zavaritskii, Japonya ve Rusya arasında son derece uzak bir adada yer alıyor. Orada kimse yaşamıyor ve tarihi kayıtlar, birkaç yılda bir bu adalardan geçen gemilerden alınan bir avuç günlükle sınırlı,” diyor gönderdiği bir e-postada.

Zavaritskii'nin 19. yüzyıldaki faaliyeti hakkında çok az bilgi mevcut olduğundan, daha önce hiç kimse 1831 patlaması için bir aday olabileceğinden şüphelenmemişti. Araştırmaya göre, araştırmacılar bunun yerine Filipinler'deki Babuyan Claro yanardağı gibi ekvatora daha yakın olan yanardağları dikkate aldı.

İsviçre'deki Bern Üniversitesi'nde klimatoloji alanında birim lideri olan Dr. Stefan Brönnimann, “Bu patlamanın küresel iklimsel etkileri oldu ancak uzun bir süre boyunca yanlış bir şekilde tropikal bir volkana atfedildi” dedi. Çalışmada yer almayan Brönnimann, “Araştırma şimdi patlamanın tropik bölgelerde değil Kurillerde gerçekleştiğini gösteriyor” dedi.

'Gerçek bir eureka anı'

Grönland buz çekirdeklerinin incelenmesi, 1831 yılında volkanik faaliyetin bir işareti olan kükürt serpintisinin Grönland'da Antarktika'dakinden yaklaşık 6 ½ kat daha fazla olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar bu bulgunun, kaynağın Kuzey Yarımküre'deki bir orta enlem volkanından kaynaklanan büyük bir patlama olduğunu gösterdiğini bildirdi.

Çalışma ekibi ayrıca en fazla 0,02 milimetre uzunluğunda kül ve volkanik cam parçalarını kimyasal olarak analiz etti. Bilim insanları elde ettikleri sonuçları volkanik bölgelerdeki jeokimyasal veri setleriyle karşılaştırdıklarında, en yakın eşleşmelerin Japonya ve Kuril Adaları'nda olduğunu gördüler. Japonya'da 19. yüzyıldaki volkanik patlamalar iyi belgelenmişti ve 1831'de büyük bir patlamaya dair kayıt yoktu. Ancak Kuril Adaları'ndaki volkanları daha önce ziyaret etmiş olan meslektaşları, araştırmacıları Zavaritskii kalderası ile jeokimyasal bir eşleşmeye götüren örnekler sağladı.

Hutchison e-postasında, “Laboratuvarda iki külü birlikte analiz ettiğimiz an -biri volkandan diğeri buz çekirdeğinden- gerçek bir eureka anıydı” dedi. Simushir Adası'ndaki tephra ya da volkanik kül birikintilerinin radyokarbon tarihlendirmesi, bunların son 300 yıl içinde olduğunu ortaya koydu. Dahası, kalderanın hacmi ve kükürt izotoplarının analizi, kraterin 1700 ile 1900 yılları arasında büyük bir patlamadan sonra oluştuğunu ve Zavaritskii'yi 1831'deki gizemli patlama için “birincil aday” yaptığını gösterdi.

Hutchison, “Bu büyüklükte bir patlamanın rapor edilmemiş olmasına hâlâ şaşırıyorum,” diye ekledi. “Belki de Rusya ya da Japonya'daki bir kütüphanenin tozlu bir köşesinde 1831 yılında meydana gelen kül düşmesi ya da atmosferik olaylarla ilgili raporlar vardır. Bu kayıtları incelemek için yapılacak takip çalışmaları beni gerçekten heyecanlandırıyor.”

Küçük Buzul Çağı'nın sonu

Zavaritskii ile birlikte 1808 ve 1835 yılları arasında üç yanardağ daha patlamıştır. Bu patlamalar 1400'lerin başından 1850'lere kadar süren bir iklim anomalisi olan Küçük Buzul Çağı'nın sona ermesine işaret ediyordu. Bu süre zarfında Kuzey Yarımküre'de yıllık sıcaklıklar ortalama 0,6 santigrat derece düşmüştür. Bazı yerlerde sıcaklıklar normalden 3,6 derece daha soğuktu ve soğuma on yıllar boyunca devam etti.

Dört patlamadan ikisi daha önce tespit edilmişti: Endonezya'daki Tambora Dağı 1815 yılında, Nikaragua'daki Cosegüina ise 1835 yılında patlamıştır. 1808/1809 patlamasına neden olan yanardağ bilinmemektedir. Çalışmanın yazarları, Zavaritskii'nin eklenmesinin Kuril Adaları'ndaki volkanların Dünya'nın iklimini bozma potansiyelini vurguladığını bildirdi.

1831 patlamasından sonra Kuzey Yarımküre'de daha soğuk ve daha kuru koşullar ortaya çıktı. Hindistan, Japonya ve Avrupa'yı kasıp kavuran ve milyonlarca insanı etkileyen kıtlıklarla birlikte, yaygın açlık ve sıkıntı raporları da bunu takip etti.

Hutchison, “Volkanik iklim soğumasının mahsul kıtlığına ve kıtlığa yol açmış olması akla yatkın görünüyor” dedi. “Devam eden araştırmaların odak noktası, bu kıtlıkların ne ölçüde volkanik iklim soğumasından ya da diğer sosyo-politik faktörlerden kaynaklandığını anlamaktır.”

Brönnimann, Dünya'nın iklimini soğutan 19. yüzyıl volkanları hakkında uzun zamandır eksik olan bir bilgiyi sağlayarak, “çalışma belki de Küçük Buzul Çağı'nın son evresinde volkanik patlamaların rolü konusundaki güvenimizi güçlendiriyor” dedi.

Hutchison, Zavaritskii gibi dünya çapındaki pek çok volkanın izole yerlerde bulunduğunu ve yeterince izlenmediğini, bu durumun da bir sonraki büyük patlamanın ne zaman ve nerede olabileceğini tahmin etmeyi zorlaştırdığını sözlerine ekledi.

Eğer 1831'deki patlamadan çıkarılacak bir ders varsa, o da uzak noktalardaki volkanik faaliyetlerin yıkıcı küresel sonuçlar doğurabileceğidir -ki bu sonuçlarla insanlar yüzleşmeye hazır olmayabilir.

Hutchison, “Bir sonraki büyük patlama olduğunda harekete geçecek koordineli bir uluslararası topluluğumuz yok,” dedi. “Bu, hem bilim insanları hem de toplum olarak üzerinde düşünmemiz gereken bir konu.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

22:24:17

Fuji Dağı'nda Kar Örtüsü Oluşumundaki Gecikme Rekor Kırdı

Yanardağın kar örtüsü ortalama olarak 2 Ekim'de oluşmaya başlıyor ve geçen yıl kar ilk kez 5 Ekim'de tespit edildi. Hava durumu ajansı, Fuji Dağı'nın Pazartesi günü itibariyle karsız kaldığını, kayıtların 130 yıl önce başlamasından bu yana görkemli yamaçlarının çıplak olduğu en son tarih olduğunu söyledi…

Kofu Yerel Meteoroloji Ofisi'nden tahminci Yutaka Katsuta, sıcak hava nedeniyle bu yıl Japonya'nın en yüksek dağında henüz kar yağışı gözlemlenmediğini söyledi.

Katsuta, bu tarihin 1894'te karşılaştırmalı verilerin elde edilmesinden bu yana en geç tarih olduğunu ve 1955 ve 2016'da olmak üzere iki kez görülen 26 Ekim'deki önceki rekoru geride bıraktığını söyledi.

Katsuta, “Bu yaz sıcaklıklar yüksekti ve bu yüksek sıcaklıklar Eylül ayına kadar devam ederek kar getiren soğuk havayı caydırdı” dedi.

Katsuta, kar örtüsünün oluşumundaki gecikmede iklim değişikliğinin bir etkisi olabileceğini kabul ediyor.

İklim değişikliğinin tetiklediği aşırı sıcak hava dalgaları dünyanın pek çok bölgesini etkisi altına alırken, Japonya'da bu yıl yaşanan yaz mevsimi, 2023 yılında görülen seviyeye eşit olarak, kayıtlara geçen en sıcak yaz mevsimi oldu.

Fuji Dağı yılın büyük bölümünde karla kaplı olsa da Temmuz-Eylül yürüyüş sezonunda 220.000'den fazla ziyaretçi dağın sarp ve kayalık yamaçlarına tırmanıyor.

Birçok kişi 3.776 metrelik zirveden güneşin doğuşunu görmek için gece boyunca tırmanıyor.

Ancak bu yıl daha az sayıda dağcı Fuji Dağı'na tırmandı.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

02:03:55

9.0'a Yaklaşan Büyüklükte İkinci Bir Depremin Olma Olasılığı

Rusya'nın en aktif yanardağlarından biri patladı ve uzak doğu Kamçatka Yarımadası üzerinde gökyüzüne 5 kilometre kül püskürterek uçaklar için kısa süreliğine “kırmızı kod” uyarısını tetikledi. Rusya Bilimler Akademisi'nden volkanologlara göre Shiveluch yanardağı, Pazar günü erken saatlerde Kamçatka'nın doğu kıyısında meydana gelen 7.0 büyüklüğündeki güçlü bir depremden kısa bir süre sonra püskürmeye başladı…

Akademi, daha da güçlü bir depremin yolda olabileceği konusunda uyarıda bulundu.

Akademinin Volkanoloji ve Sismoloji Enstitüsü, Shiveluch üzerindeki kül bulutunu gösteren bir video yayımladı. Yanardağın doğu ve güneydoğusunda 490 kilometre boyunca uzanıyordu.

Enstitü, Kuril Adaları'nda bulunan Ebeko yanardağının da 2,5 kilometre yüksekliğinde kül püskürttüğünü söyledi. Depremin patlamalara yol açıp açmadığı konusunda net bir açıklama yapılmadı.

Kamçatka Volkanik Patlama Müdahale Ekibi, “kırmızı kod” kül bulutu uyarısının bölgedeki tüm uçakları kısa süreliğine alarma geçirdiğini bildirdi. Pazar günü resmi Tass haber ajansı tarafından yayımlanan ayrı bir raporda ise hiçbir ticari uçuşun aksamadığı ve havacılık altyapısında herhangi bir hasar olmadığı belirtildi.

Rus bilim insanları bölgedeki sarsıntıların güneydoğu Kamçatka'da daha da güçlü bir depremin başlangıcı olabileceği uyarısında bulundu. Volkanoloji Enstitüsü, “24 saat içinde” 9.0'a yaklaşan büyüklükte ikinci bir depremin meydana gelebileceğini söyledi.

Rus acil durum yetkililerine göre, merkez üssü en yakın şehrin 108 kilometre güneydoğusu olan ve deniz yatağının 6 kilometre derinliğinde meydana gelen Pazar günkü depremde herhangi bir yaralanma bildirilmedi.

Rus haber kaynakları, önemli bir Rus denizaltı üssünden bir körfezin karşısında yer alan 181.000'den fazla nüfuslu bir liman kenti olan Petropavlovsk-Kamchatsky sakinlerinin “uzun zamandır” en güçlü sarsıntılardan bazılarını bildirdiklerini aktardı.

4 Kasım 1952'de Kamçatka'da meydana gelen 9.0 büyüklüğündeki deprem hasara yol açmış, ancak Hawaii'de 9.1 metrelik dalgalara yol açmasına rağmen can kaybı bildirilmemiştir.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

22:02:28

Güney Atlantik'teki Issız Adaya Yapılan Tehlikeli Keşif Gezisi Dünyanın 8. Lav Gölünün Varlığını Doğruladı

National Geographic'in yeni “Explorer” bölümü Saunders Adası'na yapılan bir keşif gezisini ve dünyanın sekizinci lav gölüne ev sahipliği yapan bir yanardağ olan Michael Dağı'na belgelenmiş ilk tırmanışı konu alıyor.

2001 yılında, Güney Atlantik Okyanusu'nda Antarktika yakınlarında ıssız bir adayı tarayan NASA uyduları, bilim insanlarını şaşkına çeviren bir termal anomali tespit etti. Keşfedilmemiş bir yanardağın derinliklerinde, fokurdayan bir erimiş kaya gölünün izini tespit ettiler. Dünya çapında böyle sadece yedi lav gölü biliniyordu.

Ancak volkanologlar termal verilerden başka hiçbir şeyle bir lav gölünün varlığını teyit edemiyorlardı. Yirmi yıl sonra nihayet bunu başardılar. Film yapımcıları, 26 Ekim Perşembe günü prömiyeri yapılan yepyeni bir “Explorer” bölümünde, Güney Sandwich Adaları'ndaki Saunders Adası'nda bulunan Michael Dağı'na ilk tırmanışı gerçekleştiren ve gölün varlığını doğrulayan bilim insanları ve dağcıları izledi.

Keşif gezisine katılan University College London'da yer bilimleri profesörü ve volkanolog olan Emma Nicholson yaptığı açıklamada, “Lav gölleri volkanik süreçleri incelemek için sahip olduğumuz en iyi doğal laboratuarlardan biridir” dedi. “Lav gölleri kalıcı değildir; jeolojik olarak geçicidirler, bu nedenle yeni bir laboratuvar keşfettiğimizde, onu olabildiğince çabuk kullanmamız gerekir.”

Nicholson ve kaşiflerden oluşan bir ekip ilk olarak 2020 yılında Michael Dağı'nın zirvesine ulaşmaya çalıştı, ancak kötü hava koşulları onları çabalarını yarıda bırakmak zorunda bıraktı.

Nicholson, başarılı tırmanışın nihayet Kasım 2022'de gerçekleştiğini ve “yapım aşamasında yıllar olduğunu” söyledi. Lav gölüne bir göz atmanın yanı sıra, görevin amacı volkanik faaliyet modellerini iyileştirmek için veri toplamaktı.

Nicholson, lav göllerinin bilim insanlarının bir yanardağın “kapağını kaldırmasını” sağladığını söyledi. “Normalde, magmanın nasıl hareket ettiği ve gazları nasıl serbest bıraktığı ile ilgili tüm süreçler yeraltının derinliklerinde gizlidir ve temelde yüzeyde ölçebildiklerimizi yorumlamak zorundayız” dedi. Ancak lav göllerinde bu süreçler açıkta.

Ekip yelken açtığı andan itibaren seferin başarısını tehdit eden bir dizi engelle karşılaştı. Nicholson, fırtınalı Güney Okyanusu'nu aşarak Saunders Adası'na ulaşmanın hiç de kolay olmadığını, ancak vardıklarında muhteşem bir manzarayla ödüllendirildiklerini söyledi.

“Rüzgarın adanın etrafını sarma şekli okyanusun içinde küçük bir sakin vaha yaratıyor, bu yüzden bu bulut duvarından geçtik ve aniden volkan önümüzde açıldı” dedi. “En muhteşem andı.”

Nicholson en büyük zorluğun Michael Dağı'na ilk tırmanış olduğunu söyledi. “Soğuk kemiklerime işlemişti, bacaklarım tutulmuştu ve ayak bileklerimde çok fazla ağrı vardı” diye hatırlıyor. “Ekibin zirveye ulaşamamasının nedeninin ben olacağımı düşündüm ve bu çok üzücüydü.”

Kaşifler sonunda zirveye ulaştılar, ancak görüş mesafesi gölü seçemeyecek kadar kötüydü. İkinci bir tırmanışta ekip nihayet Michael Dağı'nın kraterini gördü. Nicholson, “Hayal edebileceğimden daha büyük ve daha genişti,” dedi.

Açılan deliğin dibinde, şu anda resmi olarak Dünya'da bilinen sekizinci lav gölünü buldular.

Nicholson, lav göllerinin var olmaması için birçok neden olduğunu söyledi. “Lav yüzeye bu kadar yakın olduğunda ve açığa çıktığında kristalleşmeli ve katı bir tıkaç oluşturmalıdır. Çok fazla magma ve çok fazla basınç bir patlamayı tetikleyecektir, bu yüzden bu mutlak mükemmel bir denge.”

Nicholson, keşfin bilim insanlarının volkanoloji modellerini geliştirmelerine ve ölçüm cihazlarına ince ayar yapmalarına yardımcı olacağını söyledi. “Altın hedefim bir noktada geri dönmek ve daha sonra uydu aracılığıyla bize veri gönderebilecek kalıcı izleme istasyonları kurmak” diye ekledi.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

15:41:16

Bilim insanları Dünya’yı ısıtan diğer faktörleri iklim değişikliği ve El Nino’nun ötesinde arıyor…
Bilim insanları, küresel ısınma ve El Nino’nun bu yazın rekor kıran sıcaklığını körüklemede bir suç ortağı olup olmadığını merak ediyor.

Avrupa iklim ajansı Copernicus, Temmuz ayının eski rekordan bir santigrat derecenin üçte biri (bir Fahrenheit derecenin onda altısı) daha sıcak olduğunu bildirdi. Bu, özellikle okyanuslarda ve hatta Kuzey Atlantik’te o kadar yeni ve o kadar büyük bir ısı artışı ki, bilim insanları başka bir şeyin söz konusu olup olamayacağı konusunda ikiye bölünmüş durumda…

Bilim insanları son dönemdeki aşırı ısınmanın en büyük nedeninin kömür, petrol ve doğal gazın yakılmasından kaynaklanan ve sıcaklıklarda uzun bir artış eğilimini tetikleyen iklim değişikliği olduğu konusunda hemfikir. Doğal bir El Nino, Pasifik’in bazı bölgelerinin geçici olarak ısınarak dünya çapında hava durumunu değiştirmesi, daha küçük bir destek sağlıyor. Ancak bazı araştırmacılar başka bir faktörün daha olması gerektiğini söylüyor.

Copernicus Direktörü Carlo Buontempo, “Gördüğümüz şey, iklim değişikliğinin üstünde El Nino’dan daha fazlası” dedi.

Eklenen sıcaklığın şaşırtıcı bir kaynağı, yeni denizcilik kurallarından kaynaklanan daha temiz hava olabilir. Bir diğer olası neden ise bir yanardağ tarafından atmosfere püskürtülen 165 milyon ton sudur. Her iki fikir de araştırılmaktadır.

DAHA TEMİZ HAVA OLASILIĞI
Florida Eyalet Üniversitesi iklim bilimcisi Michael Diamond deniz taşımacılığının “muhtemelen baş şüpheli” olduğunu söylüyor.

Deniz taşımacılığı onlarca yıldır, iklimi soğutan ve küresel ısınmanın bir kısmını maskeleyen bir süreçte güneş ışığını yansıtan parçacıklar yayan kirli yakıt kullandı.

NASA ve Maryland Baltimore County Üniversitesi‘nden atmosfer bilimci Tianle Yuan, 2020 yılında, bu soğutucu parçacıkların %80’ini kesen uluslararası denizcilik kurallarının yürürlüğe girdiğini ve bunun “sistem için bir tür şok” olduğunu söyledi.

Yuan, kükürt kirliliğinin eskiden alçak bulutlarla etkileşime girerek onları daha parlak ve yansıtıcı hale getirdiğini, ancak artık bunun pek gerçekleşmediğini söyledi. Bu yaz her ikisi de sıcak noktalar olan Kuzey Atlantik ve Kuzey Pasifik’teki nakliye rotalarıyla ilişkili bulutlardaki değişiklikleri takip etti.

Bu noktalarda ve daha az ölçüde küresel olarak, Yuan‘ın çalışmaları sülfür kirliliğinin kaybından kaynaklanan olası bir ısınmayı göstermektedir. Yuan, bu eğilimin El Nino ile kolayca açıklanamayacak yerlerde olduğunu söyledi.

Yuan, “Yıldan yıla devam eden bir soğuma etkisi vardı ve aniden bunu ortadan kaldırıyorsunuz” dedi.

Diamond, deniz taşımacılığı düzenlemelerinin yüzyılın ortalarına kadar yaklaşık 0,1 santigrat derece ısınmaya yol açacağını hesaplıyor. Isınma seviyesi Kuzey Atlantik gibi deniz taşımacılığının yoğun olduğu bölgelerde beş ila 10 kat daha fazla olabilir.

Berkeley Earth‘ten iklim bilimci Zeke Hausfather ve Leeds Üniversitesi‘nden Piers Forster tarafından yapılan ayrı bir analiz Diamond‘ın tahmininin yarısını öngörmektedir.

YANARDAĞ MI YAPTI?
Ocak 2022’de Güney Pasifik’teki Hunga Tonga-Hunga Ha’apai denizaltı yanardağı patladı ve patlamanın iklim üzerindeki etkilerine ilişkin uluslararası bilgisayar simülasyonlarını koordine eden Colorado Üniversitesi iklim araştırmacısı Margot Clyne‘e göre, buhar halinde ısı hapseden bir sera gazı olan 165 milyon tondan fazla su gönderdi.

Yanardağ ayrıca üst atmosfere 550.000 ton sülfür dioksit püskürttü.

Ulusal Atmosferik Araştırma Merkezi‘nde stratosferik su buharı bilimcisi olan ve patlamanın potansiyel iklim etkileri üzerine bir çalışma yayımlayan Holger Vomel, su miktarının “kesinlikle çılgınca, kesinlikle devasa” olduğunu söyledi.

Volmer, su buharının atmosferde henüz fark edilebilir bir etkiye sahip olamayacak kadar yükseldiğini, ancak etkilerin daha sonra ortaya çıkabileceğini söyledi.

Birkaç çalışma, tüm bu su buharının ısınma etkisini göstermek için bilgisayar modellerini kullanmaktadır. Henüz bilimsel altın standart olan hakem değerlendirmesinden geçmemiş olan bir çalışma, bu hafta ısınmanın bazı yerlerde 1,5 santigrat dereceye kadar çıkabileceğini, başka yerlerde ise 1 santigrat dereceye kadar soğuma olabileceğini bildirdi.

Ancak NASA atmosfer bilimcisi Paul Newman ve eski NASA atmosfer bilimcisi Mark Schoeberl, bu iklim modellerinin önemli bir bileşeni gözden kaçırdığını söyledi: sülfürün soğutma etkisi.

Normalde 1991’deki Pinatubo Dağı gibi büyük volkanik patlamalar, güneş ışığını yansıtan sülfür ve diğer parçacıklarla Dünya’yı geçici olarak soğutabilir. Ancak Hunga Tonga alışılmadık derecede yüksek miktarda su ve düşük miktarda soğutucu sülfür püskürtmüştür.

Schoeberl ve Newman, Hunga Tonga‘dan kaynaklanan ısınmayı gösteren çalışmaların sülfür soğutmasını içermediğini, bunu yapmanın zor olduğunu söyledi. Şu anda Maryland’deki Science and Technology Corp. şirketinde baş bilim insanı olan Schoeberl, 0,04 santigrat derece gibi hafif bir genel soğuma hesaplayan bir çalışma yayımladı.

Colorado Üniversitesi‘nden Clyne, farklı bilgisayar simülasyonlarının birbiriyle çelişiyor olmasının “bilimin yanlış olduğu anlamına gelmediğini” söyledi. “Bu sadece henüz bir fikir birliğine varamadığımız anlamına geliyor. Hâlâ yeni yeni anlamaya çalışıyoruz.”

DAHA KÜÇÜK ŞÜPHELILER
Arayıştaki daha az şüpheliler arasında sülfür kirliliği gibi soğutan Afrika tozunun azlığının yanı sıra jet akımındaki değişiklikler ve okyanus akıntılarındaki yavaşlama yer alıyor.

Bilim insanı olmayan bazı kişiler, son güneş fırtınalarına ve güneşin 11 yıllık döngüsünde artan güneş lekesi aktivitesine bakarak, Dünya’ya en yakın yıldızın bir suçlu olabileceği spekülasyonunda bulundular. Berkeley Earth baş bilim insanı Robert Rohde, bilim insanlarının on yıllardır güneş lekelerini ve güneş fırtınalarını takip ettiklerini ve bunların ısınan sıcaklıklarla eşleşmediğini söyledi.

Güneş fırtınaları 20 ve 30 yıl önce daha güçlüydü, ancak şimdi daha fazla ısınma var, dedi.

BAŞKA YERE BAKMA
Yine de diğer bilim insanları çok fazla araştırmaya gerek olmadığını söylüyor. Onlara göre insan kaynaklı iklim değişikliği, El Nino’dan gelen ekstra bir destekle birlikte, son sıcaklıkları açıklamak için yeterli.

Pennsylvania Üniversitesi iklim bilimcisi Michael Mann, son dönemdeki ısınmanın yaklaşık altıda beşinin fosil yakıtların insan eliyle yakılmasından, altıda birinin ise güçlü El Nino’dan kaynaklandığını tahmin ediyor.

Mann, dünyanın küresel sıcaklıkları bir miktar baskılayan üç yıllık La Nina’dan çıkıp, sıcaklıkları arttıran güçlü bir El Nino’ya giriyor olmasının etkiyi daha da büyüttüğünü söyledi.

Imperial College of London iklim bilimcisi Friederike Otto, “İklim değişikliği ve El Nino her şeyi açıklayabilir” dedi. “Bu diğer faktörlerin rol oynamadığı anlamına gelmiyor. Ancak diğer faktörler olmadan da bunu tekrar görmeyi kesinlikle beklemeliyiz.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

Kanarya Adaları'ndaki La Palma'daki arı kovanlarının çoğu, Cumbre Vieja'nın Eylül ayı sonlarında patlamasından sonra volkanik küllerin altına gömüldü. Binlerce arı, 50 gün boyunca La Palma yanardağı külü tarafından zorunlu bir kış uykusu gibi gömüldükten sonra hayatta kaldı. Bal arıları kendilerini kovanlarına kapatarak koza benzeri bir ortam yarattılar.

6 Kasım'da nihayet bir metre külün altından çıkarıldıklarında, altı kovandan beşinin hayatta kaldığı görüldü. Altıncı kovan patlamadan önce zaten zayıf bir durumdaydı. Agrupación de Defensa Sanitaria (ADS) La Palma Arıcıları başkanı Elías González, yanardağa en yakın yere düşen kül türü havanın geçmesine izin verdiği için bu kadar uzun süre hayatta kaldıklarına inanıyor. Hawaii Üniversitesi, laboratuvar çalışmalarında volkanik külün “bal arılarının dış iskeletinin mumsu bileşenlerine müdahale ederek dehidrasyona yol açtığını” söylüyor. Her kovanda ilkbaharda 30.000 ile 40.000 arasında, çiçeklerin azaldığı zamanlarda ise 20.000 ile 25.000 arasında arı barınıyor.

Arılar, herhangi bir boşluğu doldurdukları reçineli bir malzeme olan propolis üreterek kendilerini mühürlemişlerdi ve sahibi henüz yaz balını toplamadığı için yiyecek rezervleriyle hayatta kalmayı başardılar. Bu altı kovan, yanardağa sadece 600 metre uzaklıkta bulunuyordu.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…