07:54:02

Uzmanlar Uyarıyor: Bir Zamanlar Kontrol Altına Alınmış Hastalık ‘Şiddetle Geri Döndü

Ülke, yardım olmadan mücadele ediyor. Zimbabve’de bu yıl, ABD’nin ülkeye yaptığı yardımların kesilmesinin ardından sıtma vakalarında keskin bir artış yaşandı. Bu benzeri görülmemiş sıtma oranıyla birlikte hastaneye yatışlar ve ölümler artıyor…

Ne oluyor?
Başkan Donald Trump, başkanlığının ilk aylarında, bilimsel ve tıbbi araştırmaların yanı sıra ulusal krizlere müdahale prosedürleri için ayrılan kritik fonları kesti ve Zimbabve gibi ülkelere verilen tıbbi desteği bir anda ortadan kaldırdı.

Guardian’a göre, bu kesintiler özellikle Zimbabve Entomoloji Destek Programı’nın yürüttüğü tüm sıtma araştırmalarını sekteye uğrattı. Oysa bu program ülkenin önleyici ve tedavi edici tedbirlerine destek sağlıyordu.

Sonuç olarak, ülkedeki sıtma kaynaklı ölümler 2024’ten bu yana üç kattan fazla arttı; Ocak ile Mayıs arasında 45’ten 143’e yükseldi. Haziran sonu itibarıyla toplam vaka sayısı 120.000’e yaklaştı ve ülke yardımsız mücadele etmeye çalışırken sayı hâlâ artmaya devam ediyor.

“Kesintilerin hemen ardından sıtma şiddetle geri döndü ve düşüşe geçmiş vakalar 2025’te yeniden yükseldi, [Zento sivrisinek gözetim programının] başlangıcından bu yana hiç görülmemiş seviyeleri aştı,” dedi Afrika Üniversitesi Sıtma Enstitüsü direktörü Profesör Sungano Mharakurwa Guardian’a.

Yeterli fon olmadan, Zimbabve hükûmeti en fazla risk altındaki kişilere -örneğin sivrisinek ağları gibi- yeterli kontrol yöntemleri dağıtamıyor.

“Eğer sivrisinek ağları ve hamile kadınlar için koruyucu ilaçlar mevcut değilse, can kayıpları olacak,” diye belirtti bir uzman. “Test kitlerinin ve birinci basamak tedavilerin tedariki kesintiye uğradığında, sıtma vakaları ve ölümler kontrolden çıkar.”

Sıtma vakalarındaki artış neden endişe verici?
Hastalık Kontrol Merkezleri’ne göre sıtma, enfekte sivrisinekler aracılığıyla bulaşan vektör kaynaklı bir hastalıktır ve baş ağrısı ve ateşten komaya, böbrek yetmezliğine ve ölüme kadar değişen semptomlara yol açabilir.

Sıtma insandan insana bulaşmasa da, sivrisinek yoğun bölgelerde korunmasız kalmak hastalığa yakalanma ihtimalini oldukça artırır.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre sıtma vakalarının %94’ü Afrika’da görülüyor; ancak değişen iklim, hava ve rüzgâr koşullarını etkilediği ve sivrisineklerin göç eğilimlerini değiştirdiği için salgınlar dünya genelinde yayılıyor.

Sıtma konusunda neler yapılıyor?
Şu ana kadar, Zimbabve, ABD desteğinin yokluğunda yüz milyonlarca dolarlık açığı kendi hükûmeti aracılığıyla kapatmaya çalışarak ani fon kaybına uyum sağlamaya çalışıyor.

Afrika Birliği’nin hedefi 2030 yılına kadar sıtma salgınlarını azaltmak, ancak ısınan gezegenimiz ve bu bölgelerde artan nem ile rutubet, kontrolsüz sivrisinek üremesine zemin hazırlıyor ve bu da hedefin önünde büyük bir engel oluşturuyor.

Durgun suları boşaltmak ve sivrisinek kovucu kullanmak kısa vadede sizi koruyabilir; fakat bu tür salgınların tamamen önlenmesi için büyüyen iklim krizini kolektif olarak ele alınması gerekiyor.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…