Elektronik Sigara Kullanımı Sigarayı Geride Bıraktı

İngiltere’de elektronik sigara kullanımı son yıllarda hızla yayılırken, daha önce düzenli olarak sigara içmemiş yetişkinler arasındaki artış da dikkat çekiyor. İngiltere’de yapılan kapsamlı bir araştırmaya göre, daha önce düzenli sigara içmemiş yaklaşık 1 milyon yetişkin artık elektronik sigara kullanıyor. Bu sayı 2021 yılından bu yana yaklaşık yedi kat artmış durumda. Artışın özellikle genç yetişkinlerde yoğunlaşması, elektronik sigaranın sigara bırakmaya çalışan yetişkinlerle sınırlı kalmayan yeni bir kullanım alışkanlığına dönüştüğünü gösteriyor…

Ulusal İstatistik Ofisi’nin (ONS) bugün yayımladığı 2025 verileri de elektronik sigaranın Birleşik Krallık’taki yaygınlığının ulaştığı boyutu ortaya koyuyor. Büyük Britanya’da 16 yaş ve üzerindeki yaklaşık 5,4 milyon yetişkin 2025 yılında elektronik sigarayı günlük veya ara sıra kullandı. Aynı araştırmanın verilerine göre yaklaşık 4,8 milyon kişi sigara içiyordu. Böylece elektronik sigara kullanımı, 2024 yılında ilk kez sigara kullanımını geride bıraktıktan sonra 2025’te de bu konumunu korudu.

Genç Yetişkinlerde Hızlı Artış

Daha önce düzenli olarak sigara içmemiş kişilerdeki değişimin en belirgin olduğu grup genç yetişkinler. University College London (UCL) araştırmacılarının İngiltere’de 153 binden fazla yetişkinin verilerini inceleyerek yaptığı çalışmaya göre, 18-24 yaş grubunda daha önce düzenli olarak sigara içmemiş kişilerin yaklaşık yüzde 14’ü elektronik sigara kullanıyor.

Araştırma, 2016-2020 yılları arasında daha önce düzenli sigara içmemiş yetişkinlerde elektronik sigara kullanımının ortalama yüzde 0,5 seviyesinde kaldığını ortaya koydu. Bu oran 2024 yılının Nisan ayında yüzde 3,5’e yükseldi. Araştırmacılar, bunun yaklaşık 1 milyon yetişkine karşılık geldiğini ve artışın büyük bölümünün genç yetişkinlerden kaynaklandığını belirledi. Bu gruptaki elektronik sigara kullanıcılarının yaklaşık 588 bini 18-24 yaş arasındaydı.

Elektronik sigaranın daha önce düzenli sigara içmemiş kişiler arasındaki yaygınlığı 2021 yılından itibaren belirgin biçimde yükseldi. Araştırmacılar bu dönemde tek kullanımlık elektronik sigaraların hızla popülerleşmesinin önemli bir değişken olduğunu belirtiyor. Kullanıma hazır olmaları, farklı aromalar ve kullanım kolaylığı, bu ürünlerin daha geniş bir tüketici kitlesine ulaşmasına yardımcı oldu.

Tek Kullanımlık Ürünlerin Etkisi

UCL araştırması, daha önce düzenli sigara içmemiş elektronik sigara kullanıcılarının yalnızca ara sıra ürün kullanan kişilerden oluşmadığını da ortaya koyuyor. 2023-2024 döneminde bu gruptaki kullanıcıların yüzde 55,6’sı elektronik sigarayı her gün kullandığını bildirdi. Kullanıcıların yüzde 81,7’si ise en az altı aydır elektronik sigara kullanıyordu.

Kullanılan ürünlerin özellikleri de dikkat çekici. Araştırmaya göre 2023-2024 döneminde daha önce düzenli sigara içmemiş elektronik sigara kullanıcıları arasında en yaygın cihaz türü tek kullanımlık ürünlerdi. Bu ürünler kullanıcıların yüzde 50,2’sini oluşturdu. En yaygın kullanılan elektronik sıvıların yüzde 44,6’sı ise mililitre başına 20 miligram veya daha fazla nikotin içeriyordu.

Bu tablo, elektronik sigaranın bazı yeni kullanıcılar açısından kısa süreli bir denemeden ziyade düzenli bir nikotin tüketimine dönüşebildiğini gösteriyor. Özellikle yüksek nikotin içeren ürünlerin kullanılması, elektronik sigara kullanımının yalnızca cihazın kendisiyle değil, nikotin bağımlılığıyla da değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Elektronik Sigara Daha Az Zararlı Ancak Risksiz Değil

Elektronik sigaranın sigaradan daha az zararlı olduğu yönündeki değerlendirme, Birleşik Krallık’taki kamu sağlığı yaklaşımının temel unsurlarından biri olmaya devam ediyor. İngiliz hükûmeti, elektronik sigaranın sigara içmekten daha az zararlı olduğunu ve yetişkin sigara içicilerinin sigarayı bırakmasına yardımcı olabileceğini belirtiyor. Bununla birlikte elektronik sigaranın risksiz olmadığı ve özellikle daha önce sigara içmemiş kişilerin elektronik sigaraya başlamaması gerektiği vurgulanıyor.

Buradaki temel fark, elektronik sigara ile sigaranın aynı risk düzeyinde değerlendirilmemesi. Sigara tütünün yanması sonucunda çok sayıda zararlı kimyasalın ortaya çıkmasına neden olurken, elektronik sigarada tütün yakılmıyor. İngiltere hükümetinin 2022 tarihli kapsamlı kanıt değerlendirmesinde, elektronik sigara kullanımının sigaraya kıyasla zararlı maddelere maruziyeti önemli ölçüde azalttığı belirtiliyor. Ancak elektronik sigaranın sigara içmeyen kişilere kıyasla ek riskler taşıdığı ve özellikle uzun vadeli etkileri konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç bulunduğu da vurgulanıyor.

Bu nedenle halk sağlığı açısından iki farklı durum ortaya çıkıyor. Sigara içen bir yetişkinin tamamen elektronik sigaraya geçmesi ile daha önce sigara içmemiş bir kişinin elektronik sigaraya başlaması aynı şekilde değerlendirilmiyor. İlk durumda amaç, sigara dumanına maruz kalmayı azaltmak ve mümkünse kişinin sigarayı tamamen bırakmasını sağlamak. İkinci durumda ise daha önce bulunmayan bir nikotin kullanımının başlaması söz konusu.

Kadınların Ve Gençlerin Payı Artıyor

UCL araştırması, daha önce düzenli sigara içmemiş elektronik sigara kullanıcılarının profilinin de zaman içinde değiştiğini ortaya koyuyor. Son yıllarda bu gruptaki kullanıcılar daha genç bir yapıya bürünürken, kadınların oranında da artış görüldü. Kullanıcıların elektronik sigarayı daha uzun süre kullanmaya başlaması ve tek kullanımlık cihazlarla yüksek nikotin içeren sıvıların yaygınlaşması da değişimin diğer unsurları arasında yer aldı.

Araştırmada elektronik sigara kullanımı ile alkol tüketimi arasında da dikkat çekici bir ilişki bulundu. En yüksek alkol tüketimi grubundaki kişilerin yüzde 22’si elektronik sigara kullanırken, düşük riskli düzeyde alkol tüketenlerde bu oran yüzde 3,0, hiç alkol tüketmeyenlerde ise yüzde 1,3 olarak ölçüldü. Araştırmacılar bu ilişkinin doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi anlamına gelmediğini, yüksek alkol tüketimi ile sigara kullanma eğiliminin de birlikte artabildiğini belirtiyor.

Elektronik Sigara Kullanımı Genel Olarak Sabitlendi

İlk bakışta elektronik sigara kullanımındaki artışın bütün yetişkin nüfusta aynı hızla devam ettiği düşünülebilir. Ancak UCL araştırması farklı bir tablo ortaya koyuyor. Daha önce düzenli sigara içmemiş kişiler arasındaki kullanım hızla yükselirken, İngiltere’deki yetişkin nüfusun tamamında elektronik sigara kullanımındaki artış 2023 yılının başlarından itibaren büyük ölçüde yatay seyretti.

ONS‘nin 2025 verileri de benzer bir tabloyu destekliyor. Büyük Britanya’da elektronik sigara kullanan yetişkinlerin sayısı 2024’te yaklaşık 5,4 milyonken 2025’te de yaklaşık 5,4 milyon olarak kaldı. Kullanım oranı yüzde 10,0’dan yüzde 9,9’a geriledi. Bununla birlikte elektronik sigara kullananların oranı 2020’den bu yana genel olarak yükselmiş durumda.

2025 yılında elektronik sigara kullanımı en yüksek yaş grubu ise 25-34 yaş arasındaki yetişkinler oldu. Bu grupta günlük veya ara sıra elektronik sigara kullananların oranı yüzde 16,4 olarak ölçüldü. 16-24 yaş grubunda ise kullanım oranı 2024’te yüzde 13,0 seviyesindeydi.

Halk Sağlığında Yeni Bir Tartışma

İngiltere’deki veriler elektronik sigaranın toplumdaki yerinin değiştiğini gösteriyor. Ürünler bir yandan sigarayı bırakmak isteyen yetişkinler için daha düşük riskli bir seçenek olarak görülürken, diğer yandan daha önce düzenli sigara kullanmamış milyonlarca kişinin de kullanım alanına girmiş durumda.

Özellikle genç yetişkinler arasındaki artış, bu nedenle İngiliz sağlık politikalarının önündeki önemli sorunlardan biri haline geliyor. Hükûmet, elektronik sigaranın sigarayı bırakmak isteyen yetişkinler açısından sağlayabileceği yararı korurken, hiç sigara içmemiş gençlerin elektronik sigaraya yönelmesini azaltmaya çalışıyor. Güncel yaklaşım da bu iki hedef arasında bir denge kurulmasını gerektiriyor.

İngiltere’deki tablo böylece elektronik sigara konusunda tek yönlü bir değerlendirmeyi zorlaştırıyor. Sigara içen bir kişinin sigarayı bırakıp elektronik sigaraya geçmesi ile hiç sigara içmemiş bir kişinin elektronik sigaraya başlaması aynı sonuçları doğurmuyor. İlkinde sigaranın yol açtığı daha yüksek riskin azaltılması söz konusu olurken, ikincisinde daha önce bulunmayan bir nikotin kullanım alışkanlığı ortaya çıkıyor.

Son yıllardaki hızlı değişimin en dikkat çekici tarafı ise elektronik sigaranın artık yalnızca sigarayı bırakma aracı olarak görülmemesi. Genç yetişkinlerdeki kullanım artışı, tek kullanımlık cihazların yaygınlığı ve yüksek nikotin içeren ürünlerin tercih edilmesi, elektronik sigaranın başlı başına yeni bir tüketim alışkanlığı haline geldiğini gösteriyor. İngiltere’de tartışmanın merkezinde de artık yalnızca sigarayı bırakmaya yardımcı olup olmadığı değil, sigara içmeyen yeni kullanıcıların neden elektronik sigaraya yöneldiği sorusu bulunuyor.