Halk Sağlığı Üzerine Etkileri...
07:36:41
Gıda Kaynaklı Bir Hastalık da Olabileceğini Vurguluyor
Güney Kaliforniya’da yapılan yakın tarihli bir araştırma, idrar yolu enfeksiyonlarının (İYE) yaklaşık beşte birinin kontamine etten kaynaklanan Escherichia coli (E. coli) suşlarıyla bağlantılı olduğunu ortaya koydu ve bu da gıda güvenliği konusunda önemli bir endişe olduğunu gösteriyor…
23 Ekim 2025 tarihinde mBio dergisinde yayımlanan araştırmada, 2.300’den fazla İYE vakası analiz edildi ve hasta idrar örneklerinden alınan E. coli’nin genetik profilleri, aynı coğrafi bölgelerden toplanan perakende et örneklerinden alınanlarla karşılaştırıldı.
Çalışma, İYE‘lerin %18’inin, genellikle gıda kaynaklı İYE olarak bilinen, hayvansal kaynaklı E. coli suşlarıyla ilişkili olduğunu ortaya koydu
Tavuk ve hindi, sırasıyla %38 ve %36’lık kontaminasyon oranlarıyla E. coli ile en sık kontamine (bulaşmış, kirlenmiş) olan etlerdi. Bunları sığır eti (%14) ve domuz eti (%12) izledi.
Çalışma ayrıca, sosyoekonomik durum ile risk arasında güçlü bir korelasyon olduğunu ortaya koydu. Düşük gelirli mahallelerde yaşayan insanlar, daha zengin bölgelerde yaşayanlara kıyasla gıda kaynaklı idrar yolu enfeksiyonlarına yakalanma riskinin %60 daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
Araştırmacılar, bu eşitsizliğin yetersiz gıda depolama, uygun olmayan kullanım ve daha yüksek kontaminasyon oranlarına sahip “ekonomik paketler" dahil olmak üzere düşük kaliteli et ürünlerinin yaygınlığı gibi faktörlerden kaynaklanabileceğini öne sürüyor.
Bu bulgular, idrar yolu enfeksiyonlarının öncelikle kişisel hijyen sorunu olduğu yönündeki uzun süredir var olan inancı sorguluyor ve bunun yerine, bu enfeksiyonların gıda kaynaklı bir hastalık da olabileceğini vurguluyor.
Çalışmanın baş yazarı George Washington Üniversitesi‘nden Lance B. Price, bu keşfin özellikle savunmasız nüfus grupları için önleme konusunda yeni yollar açtığını vurguladı ve sağlığın sosyal belirleyicileri üzerine yapılan araştırmalara daha fazla yatırım yapılması çağrısında bulundu.
Ayrıca, bakterilerin yayılmasını önlemek için iyice pişirme, çapraz bulaşmayı önleme ve et ambalajlarının sızdırmaz olmasını sağlama gibi daha güvenli gıda işleme uygulamalarının önemini vurguladı.
Çalışma Güney Kaliforniya’da gerçekleştirilmiş olsa da, araştırmacılar sorunun tüm Amerika Birleşik Devletleri’ne yayılmış olabileceğine inanıyor ve hem düzenleyici kurumları hem de et üreticilerini daha sıkı güvenlik önlemleri almaya çağırıyor.
Çalışmanın yazarları, tüketicilere zararlı bakterilere maruz kalmayı azaltmak için ellerini doğru şekilde yıkama, sızdırmaz et ambalajları kullanma ve mutfak yüzeylerini temiz tutma gibi önleyici tedbirler almalarını tavsiye ediyor.
E. coli sadece idrar yolu enfeksiyonlarına neden olmaz; farklı türleri ve suşları çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir. Öne çıkanlar şunlardır:
-
Gastrointestinal enfeksiyonlar:
-
Özellikle E. coli O157:H7 gibi enterohemorajik suşlar, ishal, kanlı ishal ve karın krampları yapabilir.
-
Bazı ağır vakalarda hemolitik üremik sendrom (HUS) gelişebilir; bu böbrek yetmezliğiyle sonuçlanabilir.
-
-
Kan dolaşımı enfeksiyonları (Sepsis):
-
E. coli, kana karışırsa ciddi sepsis ve organ yetmezliği riskine yol açabilir.
-
-
Menenjit:
-
Özellikle yeni doğanlarda, bazı E. coli suşları beyin zarı iltihabına (menenjit) neden olabilir.
-
-
Solunum yolu ve diğer organ enfeksiyonları:
-
Zayıf bağışıklığı olan kişilerde akciğer, karaciğer, safra kesesi veya intra-abdominal bölgelerde enfeksiyon oluşturabilir.
-
Kısaca, E. coli türüne ve kişinin bağışıklık durumuna bağlı olarak idrar yolu dışında bağırsak, kan, beyin zarı ve iç organlarda ciddi enfeksiyonlar yapabilir.
