00:35:41

Yıllık İklim Değişikliği Raporu, “Gezegenin Uçurumun Eşiğinde" Olduğunu Ortaya Koyuyor

Potsdam İklim Etkileri Araştırma Enstitüsü ve Oregon Eyalet Üniversitesi tarafından 29 Ekim 2025 tarihinde yayımlanan yeni yıllık “İklimin Durumu” raporu, Dünya’nın hayati belirtilerinin “kırmızı alarm” verdiğini ve gezegenin geri dönüşü olmayan bir iklim kaosunun eşiğinde olduğunu ortaya koyuyor…

Raporda, sera gazı emisyonları, fosil yakıt sübvansiyonları, orman kaybı ve et üretimi dahil olmak üzere 34 temel gezegen göstergesinden 22’sinin rekor seviyelerde olduğu veya olumsuz bir eğilim gösterdiği belirtiliyor. 2024 yılı, kayıtlara geçen en sıcak yıl ve muhtemelen son 125.000 yılın en sıcak yılı olarak teyit edildi.

Raporda, 2023 yılına kıyasla tropikal orman yangınlarında %370 artış, 2025 yılında rekor düzeyde yüksek atmosferik karbondioksit seviyeleri ve Ocak 2023’ten Nisan 2025’e kadar kaydedilen en büyük mercan beyazlaması olayı gibi bir dizi rekor kıran çevresel etki tespit ediliyor. Bu olay, dünyadaki mercan resiflerinin %84’ünü etkiliyor.

Grönland ve Antarktika’daki buz kütleleri rekor düzeyde düşük seviyelere ulaşmış durumda ve gezegenin deniz seviyesinin metrelerce yükselmesine neden olabilecek geri dönüşü olmayan bir eşik noktasına gelmiş olabilir.

Raporda, rekor düzeydeki çevresel hasarın büyük bir kısmı, fosil yakıt enerji kullanımının 2024 yılında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmasına rağmen, güneş ve rüzgar enerjisi tüketiminin rekor düzeyde olmasına rağmen fosil yakıt kullanımının 30 kat üzerinde kalmasına bağlıyor.

Yazarlar, en kötü sonuçları önlemek için zamanın hızla azalmakta olduğunu vurgularken, yenilenebilir enerjinin yaygınlaştırılması, ekosistemlerin korunması ve restore edilmesi ve bitki ağırlıklı beslenme düzenine geçilmesi gibi maliyet etkin azaltma stratejilerinin mevcut olduğunu belirtiyor.

Rapor, Trump yönetimi altındaki ABD’nin, sera gazı düzenlemelerine izin veren EPA‘nın “tehlike bulgusu”nu iptal etme planları da dahil olmak üzere, iklim bilimi ve düzenlemelerini aktif olarak baltaladığı küresel bir siyasi bağlamda yayımlanıyor.

Et tüketimi de rekor seviyelere ulaştı

Bu rapor, Trump yönetimi altındaki ABD’nin iklim bilimini görmezden gelmesi veya küçümsemesi, fosil yakıt üretimini ve kullanımını teşvik etmesi, federal iklim verilerini ortadan kaldırması ve yenilenebilir enerjiye yönelik federal teşvikleri sistematik olarak kaldırmasıyla birlikte yayımlandı. İklim değişikliği düzenlemelerine yönelik yönetimin en cesur saldırısında, ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) Temmuz ayında, ajansın sera gazı emisyonlarını düzenlemesini esasen engelleyecek olan “tehlike bulgusu“nu iptal etme niyetini açıkladı. 

Başkan Trump, Eylül ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu‘nda yaptığı konuşmada iklim değişikliğini “dolandırıcılık" olarak nitelendirdi. “Birleşmiş Milletler ve diğerleri tarafından, genellikle kötü nedenlerle yapılan tüm bu tahminler yanlıştı… Bu yeşil dolandırıcılıktan kurtulmazsanız, ülkeniz başarısız olacak" dedi. 

“Hala ısınmayı sınırlayabiliriz"
Yeni rapor, iklim değişikliğinin en kötü etkilerini sınırlamak için hâlâ fırsatlar olduğunu ortaya koydu ve azaltma stratejilerinin “mevcut, maliyet etkin ve acilen gerekli" olduğunu belirtti. 

Raporda, “İklim değişikliğini hafifletmenin maliyeti, iklimle ilgili etkilerin neden olabileceği küresel ekonomik zararlardan çok daha düşük olacaktır" deniyor.

Yazarlar, sera gazı emisyonlarını azaltmanın anahtarının arazi ve okyanusların korunması, yenilenebilir enerji ve bitki ağırlıklı beslenme olduğunu belirtiyor. Örneğin, rüzgar ve güneş enerjisi 2050 yılına kadar küresel elektriğin neredeyse %70’ini sağlayabilir, gıda kaybı ve israfının ortadan kaldırılması yıllık küresel sera gazı emisyonlarının %8 ila %10’unu azaltabilir ve ormanların, sulak alanların, mangrovların ve turbalıkların korunması ve restore edilmesi mevcut yıllık emisyonların yaklaşık %25’ini ortadan kaldırabilir veya önleyebilir. 

Oregon State Üniversitesi‘nde araştırmacı ve profesör olan ve raporun eş baş yazarı William Ripple yaptığı açıklamada, “İklim değişikliğini hafifletme stratejileri mevcut, maliyet etkin ve acilen gerekli. Cesur ve hızlı hareket edersek, ısınmayı hâlâ sınırlayabiliriz. Ancak zaman daralıyor" dedi.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…