14:40:37

Sağlıklı Beyinler Bile Yaşla Birlikte Azalır

40 yaşından sonra beynimiz bir iki adım gerilemeye başlar. Her yıl tepki süremiz birkaç milisaniye yavaşlar. Alışveriş listesindeki ürünleri hatırlama becerimiz de azalır. Bu değişiklikler Alzheimer gibi bir hastalığın belirtileri olabilir. Ancak genellikle öyle değildir…

Phoenix’teki Translational Genomics Research Institute (TGen) profesörü Matt Huentelman, “Hafıza ve işlem hızı, normal bir grup insanda yaşla birlikte değişir” diyor.

Huentelman bunu iyi biliyor, çünkü 700.000’den fazla yetişkinin katıldığı ücretsiz bir çevrimiçi bilişsel test olan MindCrowd‘un yönetiminde görev almaktadır.

Bu kişilerin yaklaşık bin tanesinin test sonuçları, beyinlerinin “olağanüstü” olduğunu, yani hafıza ve işlem hızı testlerinde 30 yaş daha genç bir kişi gibi performans gösterdiklerini ortaya koydu.

Elbette genetik de bu konuda rol oynadı. Ancak Huentelman ve bir araştırma ekibi diğer farklılıklara odaklandı.

“Bu olağanüstü performans gösteren kişileri incelemek istiyoruz, çünkü onların bize diğerlerinin ne yapması gerektiğini söyleyebileceğini düşünüyoruz,” diyor.

İlk sonuçlar, uyku ve kardiyovasküler sağlığı korumanın iyi bir başlangıç olduğunu gösteriyor. Diğer önlemler arasında sigara içmemek, alkolü sınırlamak ve bol bol egzersiz yapmak yer alıyor.

Huentelman, bu yaz Miami’de sağlıklı beyin yaşlanmasını tartışmak için bir araya gelen birkaç düzine araştırmacıdan biriydi. Etkinlik, yaşa bağlı bilişsel gerileme ve hafıza kaybı üzerine araştırmalara fon sağlayan McKnight Beyin Araştırmaları Vakfı tarafından düzenlendi.

İleri yaşlarda bilişsel işlevleri korumak için, “beyin yaşlanmasını mekanik düzeyde anlamamız gerekecek” diyor grubun genel müdürü olan sinirbilimci Alice Luo Clayton.

Bir başka konuşmacı da Miami Üniversitesi Evelyn F. McKnight Beyin Enstitüsü‘nde uyku nöroloğu olan Christian Agudelo‘ydu.

Agudelo, “Çocuklarım olduğunda uykunun ve uykusuzluğun değerini anladım” diyor.

Çocukları şimdi 4 ve 6 yaşında, bu yüzden Agudelo daha fazla uyku uyuyabiliyor. Ancak kendi deneyimi, uyku ve bilişsel gerileme arasındaki ilişki üzerine yaptığı araştırmalarla tutarlı.

Agudelo, “Ne kadar iyi uyursanız, beyninizin yapısal ve işlevsel olarak o kadar sağlıklı olur” diyor.

Unutmayın: Daha iyi uyku, sadece daha fazla uyumakla ilgili değildir.

Agudelo, anahtarın beynin tüm uyku aşamalarından geçmesini sağlayan yüksek kaliteli uyku olduğunu söylüyor.

Araştırmacılar, beyin dalga modellerini izleyerek bir kişinin ne kadar iyi uyuduğunu ölçebilirler. Ancak Agudelo, insanlar genellikle iyi bir gece uykusu aldıklarında bunu anlarlar diyor.

“Uyuyorsunuz, uyanıyorsunuz ve bu deneyimin değerli olduğunu hissediyorsunuz” diyor. “Kendinizi tazelenmiş hissediyorsunuz.”

Yüksek kaliteli uykuyu sağlamak zordur. Ancak Agudelo, insanların belirli davranışlarla bu olasılığı artırabileceklerini söylüyor

“Her gün aynı saatte uyanmak ve uyku ritmimizi güneşin ritmiyle uyumlu hale getirmek” daha iyi bir uykuya yol açabilir, diyor. “Sosyal ve fiziksel olarak aktif olmak” da öyle.

Bu davranışlar, uyanık kaldığımız süre uzadıkça vücudun doğal uyku isteği olan “uyku baskısını” artırır, diyor Agudelo. Bu baskı yüksek olduğunda, “daha kolay ve derin bir uykuya dalabiliriz” diyor.

Beyin yaşlanması, kan basıncı, kolesterol seviyeleri ve diyabet gibi vasküler risk faktörlerinden de etkilenir, diyor Kaliforniya Üniversitesi, Davis’teki Alzheimer Hastalığı Araştırma Merkezi‘nin eş direktörü olan nörolog Charles DeCarli.

İnsanlar bu risk faktörlerinin genellikle kalp krizi veya felç gibi tıbbi durumlara katkıda bulunduğunu bilir, diyor DeCarli. Ancak 65 yaş ve üstü binlerce kişi üzerinde yapılan araştırmalar, bu risk faktörlerinin kalp krizi veya diğer kardiyovasküler sorunlara neden olmasa bile beyni doğrudan etkileyebileceğini ortaya koymuştur.

“Bu risk faktörlerine sahip kişilerde beynin boyutu, şekli ve doku bütünlüğü, bu faktörlere sahip olmayan kişilere göre daha yaşlı görünür” diyor.

Bu nedenle DeCarli ve bir araştırma ekibi, dolaşım sistemini etkileyen rahatsızlıkları agresif bir şekilde tedavi ederek beyni korumak mümkün olup olmadığını araştırıyor.

“Soru şu: Bu hastalıklarınız varsa ve bunlar iyi kontrol ediliyorsa, beyniniz daha genç görünecek mi?” diyor. “Ve cevap evet gibi görünüyor.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…