23:03:20

Koşucuların Kontrol Edemediği Tek Faktör Budur

John Pitzel, 2025 Tokyo Maratonu‘na başladığında, havanın sıcak olacağını biliyordu. Tokyo’da mart ayı başlarında hava genellikle 10 derece civarındadır, ancak 2 Mart’ta sıcaklık 20 dereceye ulaştı. Bu, yürüyüş için mükemmel bir hava olsa da, maraton için, özellikle kış boyunca antrenman yapan sporcular için çok sıcaktı.

62 yaşındaki Pitzel, sıcağa yabancı değil. Her türlü hava koşulunda 13 tam maraton ve 199 yarı maraton koştu ve son beş yıldır bu maratonların bazılarında tempo gruplarına liderlik etti. Normalden biraz daha yavaş koşarsa bitirebileceğini biliyordu. Ancak, özellikle koşucuların kendi su şişelerini taşımalarına izin verilmediği için, yarışın yardım istasyonlarının su dağıtımını durduracağını beklemiyordu. Etkinlikte ayrıca katı bir zaman sınırı vardı. Belirli bir mesafeye belirli bir sürede ulaşamayanlar, yarıştan çekilmek zorunda kalıyordu. O da bu sınırı kaçırdı ve parkurdan çıkarıldı. Ertesi gün, kramplar ve dehidrasyon yaralanmalarına ek olarak, kar yağdı. “Hava tahminlerine bakıldığında havanın sıcak olacağı belliydi, bu yüzden acil durum planlamasının yapılmamış olmasına çok şaşırdım" dedi.

İklim değişikliği hava koşullarını daha tehlikeli ve kaotik hale getirirken, yazdan uzak sıcak günler norm haline geldikçe, koşu topluluğu artık yarışlara katılmak için güvenli bir zamanın olmadığı gerçeğiyle yüzleşmek zorunda kalıyor. Bir koşucu için neyin çok sıcak olduğu, kişinin kendi tercihlerine, vücudunun dayanıklılığına ve antrenman yaptığı yere bağlıdır. Örneğin, Miami’de koşmaya alışkın bir kişi, Anchorage’da yaşayan bir kişi kadar sıcak ve nemle mücadele etmek zorunda kalmayabilir. Ancak açık olan bir şey var ki, yarış düzenlemek artık hiç de kolay olmayacak.

Nature dergisinde 2022 yılında yayımlanan bir araştırmaya göre, önümüzdeki 75 yıl içinde koşucular, Olimpiyat maratonuna ev sahipliği yapabilecek şehirlerde yüzde 27’lik bir düşüş görecek ve o zamandan beri Dünya daha da ısınmaya devam etti. Mart ayında güvenli bir seçim olması gereken Tokyo gibi şehirler artık öyle değil. Ağustos ayında düzenlenen 2024 Paris Olimpiyatları‘ndaki kadınlar maratonunda sıcaklık 32 dereceye yaklaştı. Ve çoğu zaman, spor yönetim organları koşucuların güvenliğini pek dikkate almadan ev sahibi şehirleri seçiyor. 2019 Dünya Atletizm Maratonu, ortalama sıcaklığın 32 derece olduğu Ekim ayında Katar’ın Doha kentinde düzenlendi. Sıcaklığı önlemek için başlangıç saati 23:59’a alındı, ancak bu da işe yaramadı. Hava hâlâ 32 derece civarındaydı ve 68 yarışmacının 28’i yarışı tamamlayamadı.

Profesyonel koşucular, sıcak havalarda yapılacak yarışlara hazırlanmak için sıradan koşuculardan daha fazla kaynağa sahiptir; örneğin, antrenman için geçici olarak daha sıcak bir iklime taşınabilirler. Geri kalanlar ise genellikle yarışa katılmalı mıyız diye düşünürken, bugün koşmak için çok sıcak olduğu şeklindeki sağduyularıyla mücadele ederken, bir yandan da giriş ücretleri (çünkü bunlar genellikle iade edilmez), seyahat masrafları ve bazen de o belirli tarihte en iyi kondisyona ulaşmak için aylarca süren antrenmanlar gibi endişeleri tartar.

“İnsanları, beyninizdeki bir şeyin gerçekten önemli bir zihinsel işlevi geçersiz kılmasına izin verecek bir duruma sokabilecek ‘Pes etme’ ve ‘Kötü olanı kabul et’ zihniyeti var," diyor, bu sporun gelişmesine adanmış, uzun süredir faaliyet gösteren kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Road Runners Club of America‘nın CEO’su Jean Knaack. “Tehlike sinyalini bastırmaya çalışıyorsunuz, bu yüzden bunun ortak bir sorumluluk olduğunu ve katılımcıların gerçekten korkunç bir durum varsa, başka bir gün savaşmak için hayatta kalma kararını vermesi gerektiğini söylüyorum."

Bazı yarışlar iptal edilerek bizim yerimize karar veriyor. 2023 yılında Twin Cities Maratonu, yarış saatinden sadece birkaç saat önce Ekim ayındaki etkinliğini iptal etti. O gün sıcaklık 29 dereceye ulaşacaktı.

Yarış direktörü Ed Whetham, bunun ani bir karar olmadığını söyledi. Yarışı düzenleyen Twin Cities in Motion, 2007 yılında 31 derece sıcaklıkta gerçekleştirilen Chicago Maratonu‘ndan sonra, sıcak hava koşullarına karşı bir plan oluşturmaya başladı. Yarış, üç buçuk saat sonra durduruldu. Buna rağmen, bir kişi hayatını kaybetti ve 300’den fazla koşucu ambulansla hastaneye kaldırıldı. TCM rakamları inceledi ve “bu sıcaklığa ulaşılırsa, hastanelere bu kadar sayıda nakil olacağını" tahmin etti, dedi Whetham. “O sabaha geldiğimizde, bu seviyeye ulaştığımız çok açıktı ve koşucularımızın ve topluluğumuzun güvenliği konusunda kendimizi rahat hissetmiyorduk. Kolay bir karar değildi, ama kesinlikle doğru karardı."

Yarış organizatörleri, etkinliklerinin devam etmesi durumunda birkaç seçeneğe sahiptir. Bazıları, günün en sıcak saatlerinden kaçınmak için başlangıç saatlerini daha erken bir zamana kaydırabilir veya maraton ise yarı maratona düşürebilir. Knaack, Twin Cities‘in her etkinliğin sahip olmadığı iptal sigortası olduğu için yarışı iptal etmesinin daha olası olduğunu ekledi. New York Road Runners, hava sıcak olduğunda yarışta bir dizi değişiklik yapar. Bu değişiklikler arasında su istasyonlarının sıklığının artırılması, sisleme istasyonlarının eklenmesi ve bitiş çizgisinde buzlu havluların bulundurulması yer alır. NYRR‘nin etkinlik üretim sorumlusu ve yarış direktörü Ted Metellus, organizasyonun sıcaklık nedeniyle etkinlikleri iptal ettiğini, ancak aynı zamanda yıldırım, kötü hava kalitesi ve kar nedeniyle de iptal ettiğini söyledi. 2012 yılında NYRR, Sandy Kasırgası’nın ardından New York City Maratonu‘nu iptal etti.

Bu yıl, 17 Mayıs’ta düzenlenen Brooklyn Yarı Maratonu sırasında bir kişi hayatını kaybetti ve 15 kişi hastaneye kaldırıldı. O gün hava sıcaklığı 26,7 derecenin biraz üzerindeydi. Bu, 2022’deki yarışın neredeyse aynısıydı. O yarış da çok sıcak bir günde gerçekleşmiş ve aynı şey yaşanmıştı: bir kişi hayatını kaybetmiş, 15 kişi hastaneye kaldırılmıştı. O yıl hava sıcaklığı 31 dereceydi. Metellus, o günkü havanın yarışın iptal edilmesi için gerekli eşiği karşılayacak kadar sıcak olmadığını ve genel olarak “bunun bir sayı oyunu" olduğunu belirtti. Koşucuların ölümü nadir olmakla birlikte, yine de meydana gelebilir.

Bir analiz, maratoncuların ani kalp ölümü oranının 100.000 katılımcı başına 0,6 ile 1,9 arasında olduğunu ortaya koydu. Tabii ki, sıcaklığın yanı sıra başka faktörler de bu ölümlerde rol oynuyor. Daha önce, kafeinin bitiş çizgisinde kalp krizlerinde nasıl bir rol oynayabileceğini yazılmıştı. Ancak sıcaklık da bu duruma yardımcı olmuyor.

Hemen hemen herkes, koşucuların sıcak havada koşup koşmama kararında bir miktar sorumluluk taşıdığını söyledi. Evet, elbette, sınırlarını bilmeli ve bir yarışın kendileri için tehlikeli olduğunu düşünürlerse geri çekilmeli veya kendilerini hasta hissederlerse yarıştan çekilmeliler. Twin Cities in Motion ve New York Road Runners gibi yarış organizatörleri de insanları sıcak havada nasıl koşacakları konusunda eğitmek için içerikler üretiyorlar. Bu içeriklerde, hızınızı yavaşlatın, teri emen kumaşlar giyin, yarış sırasında sıvı ve tuz alımınıza dikkat edin gibi ipuçları yer alıyor. Ya da bu koşullarda yarışmaktan rahatsızsanız, evde kalın, güvende olun ve başka bir gün koşmak için yaşayın.

Tokyo Maratonu 2026 için durum daha değişik. Yarış organizatörleri bu yılki sorunun su dağıtmak için kullandıkları bardakların bitmesi olduğunu ve gelecek yıl için “spor içecekleri, su ve kağıt bardakların tedarikini artıracaklarını ve diğer büyük maratonlarda uygulanan sıcaklık önlemlerini de gözden geçireceklerini" yazdılar. Ayrıca, hava tahminleri 59 derecenin üzerinde sıcaklık öngörüyorsa, daha fazla sünger dağıtım noktası ekleyecekler ve koşucular için su duşları kurmayı düşünüyorlar. Ancak, kilometre işaretlerinin kesme sürelerini değiştirmeyi planlamıyorlar, bu nedenle Pitzel gibi yavaşlayan koşucular yine de parkurdan çekilebilir.

Pitzel, 2026’da Tokyo’ya geri dönmeyi planlıyor. Altı Dünya Maratonunu da koşmaya çalışıyor ve bu, maratonu bitiremediği ikinci sefer. (Diğeri sakatlık nedeniyle olmuştu.)

Pazar günü başka bir büyük dünya maratonu olan Berlin Maratonunu koştuğunda durum böyle değildi. Tokyo’da olduğu gibi, hava bu mevsim için “olağandışı" derecede sıcaktı ve 27 dereceye yaklaştı. Ancak Tokyo’dan farklı olarak, yarışa çok daha iyi hazırlanılmıştı. Organizatörler, etkinlikten bir gün önce “bol sıvı tüketin, elektrolitlerinizi yenileyin ve yeterince uyuyun" gibi sıcak hava önerilerini içeren bir e-posta gönderdi. Yarış günü: hızınızı ayarlayın, şapka takın ve serinleme stratejileri kullanın, düzenli olarak sıvı tüketin. Kendinizi koruyun, böylece güvenli ve başarılı bir şekilde bitiş çizgisine ulaşabilirsiniz.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…