Üst Düzey Kayıp, Üst Düzey Sonuçlar…

01:20:14

“Biyolojik Yok Oluş” – Stanford Bilim İnsanları İnsan Kaynaklı Kitlesel Yok Oluşun Yaşam Ağacını “Sakatladığını” Keşfetti

Yolcu güvercin, Tazmanya kaplanı ve Baiji (Yangtze nehri yunusu), birçok uzmanın altıncı kitlesel yok oluş olarak adlandırdığı sürecin en bilinen kayıpları arasındadır. Bu, omurgalı hayvan türlerinin doğal yok oluş hızlarından yüzlerce kat daha hızlı bir şekilde yok olmasına yol açan insan faaliyetlerinin bir sonucudur.

Ancak Stanford Üniversitesi ve Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi tarafından yürütülen ve yakın zamanda Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, krizin daha da derin olabileceğini gösteriyor. Yukarıdaki üç türün her biri aynı zamanda, taksonomistlerin türleri sınıflandırdığı üst kategori olan kendi cinsinin son üyesiydi. Ve yalnız da değiller.

Şimdiye kadar kamuoyunun ve bilim dünyasının ilgisi türlerin yok oluşuna odaklanmıştı. Ancak Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi Ekoloji Enstitüsü'nde kıdemli araştırmacı olan Gerardo Ceballos ve Stanford Beşeri Bilimler ve Bilimler Fakültesi'nde Nüfus Çalışmaları Bing Profesörü Paul Ehrlich, yeni çalışmalarında, “yaşam ağacının sakatlanması” olarak adlandırdıkları bir şekilde, tüm cinslerin (“cins” kelimesinin çoğulu) de yok olduğunu tespit ettiler.

Ceballos, “Uzun vadede, gezegendeki yaşamın evrimine büyük bir darbe vuruyoruz,” dedi. “Ama aynı zamanda, bu yüzyılda, yaşam ağacına yaptıklarımız insanlık için çok fazla acıya neden olacak.”

Aynı zamanda Stanford Woods Çevre Enstitüsü'nde emeritus unvanıyla kıdemli araştırmacı olan Ehrlich, “Kaybettiklerimiz, tüm evrende bilinen tek canlı yoldaşlarımız” dedi.

'Biyolojik bir yok oluş'
Uluslararası Doğa Koruma Birliği, Birdlife International ve diğer veri tabanlarından elde edilen türlerin koruma statülerine ilişkin bilgiler son yıllarda gelişti ve bu da Ceballos ve Ehrlich'in soy tükenmesini cins düzeyinde değerlendirmesine olanak sağladı. Bu kaynaklardan yararlanan ikili, 34.600 türü kapsayan, karada yaşayan omurgalı hayvanların 5.400 cinsini inceledi.

Ceballos ve Ehrlich, karada yaşayan omurgalı hayvanların yetmiş üç cinsinin MS 1500'den bu yana yok olduğunu tespit etti. Kuşlar 44 cinsin yok olmasıyla en ağır kayıpları yaşamış, onları sırasıyla memeliler, amfibiler ve sürüngenler izlemiştir.

UC Berkeley'de bütünleştirici biyoloji profesörü olan Anthony Barnosky tarafından yazarlar için tahmin edilen memeliler arasındaki tarihsel cins yok olma oranına dayanarak, omurgalı cinslerinin mevcut yok olma oranı son bir milyon yıldaki oranı 35 kat aşmaktadır. Bu, insan etkisi olmasaydı, Dünya'nın bu süre zarfında muhtemelen sadece iki cinsi kaybedeceği anlamına geliyor. Beş yüzyıl içinde, insan eylemleri, aksi takdirde birikmesi 18.000 yıl sürecek bir cins yok oluşu dalgasını tetikledi – makale bunu “biyolojik yok oluş” olarak adlandırıyor.

Ceballos, “Bilim insanları olarak paniğe kapılmamaya dikkat etmeliyiz,” diyerek durumu kabul etti; ancak bu vakadaki bulguların ciddiyetinin her zamankinden daha güçlü bir dil kullanılmasını gerektirdiğini belirtti. “Biz ve diğer bilim insanları alarmda olduğumuz için sorunun büyüklüğünü açıklamamak etik olmazdı.”

Üst düzey kayıp, üst düzey sonuçlar
Birçok açıdan, cinslerin yok olması türlerin yok olmasından daha ağır sonuçlar doğurur.

Ceballos, bir tür yok olduğunda, cinsindeki diğer türlerin genellikle ekosistemdeki rolünün en azından bir kısmını yerine getirebileceğini açıkladı. Ve bu türler, soyu tükenen kuzenlerinin genetik materyalinin çoğunu taşıdıkları için, evrimsel potansiyelinin çoğunu da koruyorlar. Hayat ağacına benzetirsek, eğer tek bir “dal” (bir tür) düşerse, yakındaki dallar nispeten hızlı bir şekilde dallanabilir ve orijinal dalın yapacağı gibi boşluğu doldurabilir. Bu durumda, gezegendeki tür çeşitliliği az çok sabit kalır.

Ancak tüm “dallar” (cinsler) düştüğünde, gölgelikte büyük bir delik bırakır – türleşmenin evrimsel süreci yoluyla “yeniden büyümesi” on milyonlarca yıl alabilecek bir biyolojik çeşitlilik kaybı. Ceballos, uygarlığımızın istikrarının Dünya'nın biyoçeşitliliğinin sağladığı hizmetlere ne kadar bağlı olduğu düşünüldüğünde, insanlığın yaşam destek sistemlerinin iyileşmesi için bu kadar uzun süre bekleyemeyeceğini söyledi.

Lyme hastalığının artan yaygınlığını ele alalım: Hastalığın başlıca taşıyıcıları olan beyaz ayaklı fareler, meşe palamudu gibi yiyecekler için yolcu güvercinleriyle rekabet ederlerdi. Güvercinlerin ortadan kalkması ve kurt ve puma gibi yırtıcıların azalmasıyla birlikte fare popülasyonlarında patlama yaşandı – ve onlarla birlikte insanlarda Lyme hastalığı vakaları görüldü.

Bu örnek sadece bir cinsin ortadan kalkmasını içermektedir. Cinslerin kitlesel olarak yok olması, insanlık için orantılı bir felaket patlaması anlamına gelebilir.

Bu aynı zamanda bilgi kaybı anlamına da gelmektedir. Ceballos ve Ehrlich, yine soyu tükenmiş bir cinsin son üyesi olan gastrik kuluçka kurbağasına işaret ediyor. Dişiler kendi döllenmiş yumurtalarını yutar ve midelerinde iribaş yavruları büyütürken mide asitlerini “kapatırlardı“. Bu kurbağalar, özofagus kanseri riskini artırabilen asit reflüsü gibi insan hastalıklarını incelemek için bir model sağlayabilirdi – ama artık yoklar.

Cinslerin kaybı, kötüleşen iklim krizini daha da kötüleştirebilir. Ehrlich, “İklimdeki bozulma yok oluşu hızlandırıyor ve yok oluş iklimle etkileşime giriyor, çünkü gezegendeki bitkilerin, hayvanların ve mikropların doğası nasıl bir iklime sahip olduğumuzun en büyük belirleyicilerinden biri” dedi.

Çok önemli ve hâlâ eksik bir yanıt
Ceballos ve Ehrlich, daha fazla yok oluşu ve bunun sonucunda ortaya çıkan toplumsal krizleri önlemek için daha önce görülmemiş ölçeklerde acil siyasi, ekonomik ve sosyal eylem çağrısında bulunuyor.

Artan koruma çabalarının tropik bölgelere öncelik vermesi gerektiğini, çünkü tropik bölgelerin hem cins yok oluşlarının hem de sadece bir türü kalan cinslerin en yoğun olduğu bölgeler olduğunu belirtiyorlar. İkili ayrıca, özellikle daha çok duyurulan iklim kriziyle ne kadar derinden kesiştiği göz önüne alındığında, nesli tükenme krizi konusunda kamu bilincinin artırılması çağrısında bulundu.

Yazarlar, “İnsan nüfusunun büyüklüğü ve artışı, tüketiminin artan ölçeği ve tüketimin çok adaletsiz olduğu gerçeği, sorunun önemli parçalarıdır” dedi.

Ehrlich, “Bunları devam ettirip biyoçeşitliliği koruyabileceğiniz fikri çılgınca” diye ekledi. “Bu aynı anda hem bir uzvun üzerinde oturup hem de onu kesmeye benziyor.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…