Nihayetinde, hiçbir sorumluluk yoktu ve tepki dümensizdi…

T arih, salgının başlarında, Çin hükûmetinin, D. Trumph, B. Johnson – ilk başlardaki tutumu -, J. Bolsonaro ve benzeri tutumdaki siyasiler olmasaydı salgının bugünkü durumu ne olurdu ya da ölümlerin sayısı bu kadar artar mıydı sorusunu muhakkak ki sorgulayacaktır.

Koronavirüs pandemisinin ilk günlerinde, Beyaz Saray yetkilileri yurtdışında enfekte olan Amerikalıları bakım ve tedavileri için eve getirip getirmemeyi tartışırken, Başkan Donald Trump, ABD topraklarındaki hasta sayılarını bastırmak için onları nereye göndereceğine dair kendi planını öneriyor.

Başkan, “Sahip olduğumuz bir adamız yok mu?” diye sorar.
ABD salgını patlamadan önce Şubat 2020'de Durum Odasında toplananlara ardından şu soruyu sorduğu söyleniyor. “Guantanamo'ya ne dersiniz?”
“Mal ithal ediyoruz,” der Trump, personeline ders verirken. “Virüs ithal etmeyeceğiz.”

Yardımcılar hayrete düşer ve Trump bunu ikinci kez gündeme getirdiğinde, ABD'nin terör zanlılarını tuttuğu Karayip üssünde Amerikalı turistleri karantinaya alma konusunda güçlü bir tepki olabileceği konusunda endişelenerek fikrinden çabucak vazgeçirirler.

Bu tür içeriden konuşmalar, Washington Post gazetecileri Yasmeen Abutaleb ve Damian Paletta'nın ortaya çıkmakta olan pandemiye karşı işlevsiz uğraşıları anlatan yeni bir kitabı olan “Kabus Senaryosu: Trump Yönetiminin Tarihi Değiştiren Pandemiye Müdahalesi”ndeki ifşaatlar arasında yer alıyor.

Birden fazla Beyaz Saray üst düzey personeli ve hükûmet sağlık liderleri de dahil olmak üzere 180'den fazla kişiyle yapılan röportajlardan yararlanan kitap, Beyaz Saray'ın koronavirüsle mücadelesini betimleyerek geçen yılki kaotik ve çoğu zaman beceriksiz tepkiye yeni bakış açıları sunuyor. Güç savaşları, işbirliğini engelleyen amansız çekişmeler ve Trump'ın kötü içgüdülerine göre hareket etmesini önlemek için gösterilen muazzam çabalar anlatılıyor.

Kitap, Trump'ın iyi haber arayışında olup mucizevi koronavirüs tedavilerini benimseme, yetkililere göre çok daha ciddi olan kendi hastalığıyla boğuşma ve salgının yeniden seçilme hedefi üzerindeki etkileri hakkında çok endişelenmesi gibi konularla birlikte Trump hakkında yeni bilgiler sunuyor.

“Test meselesi beni öldürüyor!” Trump'ın 18 Mart'ta o zamanki Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanı Alex Azar'a yaptığı bir telefon görüşmesinde o kadar yüksek sesle bağırdığı ve Azar'ın yardımcılarının her kelimeye kulak misafiri olduğu bildirildi. “Testler yüzünden seçimi kaybedeceğim! Hangi aptal federal hükümete test yaptırdı?”

Trump, Sağlık Bakanı ile Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin neden enfeksiyonları izlemeye çalıştığı konusunda tartışarak ABD hükümetinin testlere asla dahil olmaması gerektiğini söyler. Trump'ın konunun muhataplarını azarlarken, “Bu, CDC'nin test geliştirmesine izin vermek için büyük bir beceriksizlikti” diyor.

Halk sağlığı uzmanları, yeni koronavirüsün 2020'nin başlarında Amerika Birleşik Devletleri'nde büyük ölçüde fark edilmeden yayılmasına izin veren, salgının ilk günlerinde temas takibi ve izolasyonu neredeyse imkansız hale getiren ve ilk şaşırtıcı enfeksiyon dalgasını, hastaneye yatışları körükleyen yetersiz testlerin olduğunu iddia ediyor. Ve tabii ki ölümlerin…

Yazarlar, Trump'ın öfkesinin sıklıkla üst düzey yetkililerin dikkatini dağıttığını ve ulusal tepkiyi yavaşlattığını, cumhurbaşkanının önsezilerini dile getirmesiyle ve sonunda bulaşıcı bir hastalığı veya halk sağlığı deneyimi olmayan radyolog Scott Atlas da dahil olmak üzere özellikle seçilmiş danışmanlara yöneldiğini yazıyorlar. Ancak kitap, sağlık ve ulusal güvenlik yetkilileri kötüleşen salgını yönetmeye çalışırken cumhurbaşkanının etkisiz ve temassız olduğunu da aktarıyor.

Örneğin, Trump Şubat ayında defalarca yardımcılarına Diamond Princess yolcu gemisinde koronavirüs bulaşmış 14 Amerikalının eve dönmesine izin veren üst düzey bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisini kovmalarını söyler. Başkan, resmi ABD koronavirüs vakalarının sayısı 28'e yükseldiği için Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanı Alex Azar'a  şikayette bulunur.

Trump ayrıca Diamond Princess tahliyesini imzalayan HHS acil durum hazırlık şefi Robert Kadlec'in kovulmasını da isteyecek, daha sonra, ajans şefi seçimden önce aşı onaylarını hızlandırmayı reddettiğinde ve bunun yerine FDA'yı yetkilendirdiğinde Gıda ve İlaç İdaresi Komiseri Stephen Hahn'ın yerini almasına zorlayacaktı.

Her iki adam da Trump'ın başkanlığı süresince, uzun süredir bulaşıcı hastalık uzmanı olan ve Trump ve müttefiklerinin en büyük hedefi haline gelen, ancak kamuoyundaki popülaritesi onu tecrit edememesine neden olan Anthony S. Fauci ile birlikte kalacaktı. Kitap, Fauci'yi kovmak yerine, Beyaz Saray yetkililerinin ondan ve diğer üst düzey sağlık yetkililerinden gelen tavsiyeleri giderek daha fazla dinlediğini ancak Trump'ın bunun yerine bulaşıcı hastalık uzmanlığından yoksun bir dizi ekonomik danışman ve diğer güvenilir müttefikler olan Kushner'a yaslandığını anlatıyor.

Abutaleb ve Paletta, Trump'ın üst düzey milletvekillerinin benzer bir tehdit yayma veya rakiplerini izole etme stratejisini benimseyerek salgını yönetme çabalarını baltaladığını da yazıyor.

600 milyon maske alımına nezaret eden Kadlec, planı Mart ayı sonlarında Kushner'e götürdü – maskelerin Haziran'a kadar gelmeyeceğini öğrenince o da öfkeyle patladı ve kalemini hayal kırıklığıyla duvara fırlattı.

Kushner'ın “Seni … moron” dediği bildirildi. “Haziran ayına kadar hepimiz ölmüş olacağız.”

Trump'ın Mulvaney'e çok az uyarıda bulunarak aniden Beyaz Saray genelkurmay başkanı olarak atadığı Mark Meadows, federal hükûmet FDA'nın henüz izin verdiği Remdesivir adlı yeni bir antiviral tedaviyi dağıtmak için mücadele ederken Kadlec'i azarlar.

“Eğer bunu düzeltemezsen, senin a– k*yacağım!” Meadows'un sürpriz bir telefon görüşmesinde Kadlec'e bağırdığı bildirildi, çünkü Remdesivir dağıtımı, uygun hastalar veya uygun soğutma olmadan hastanelere kıt malzemeler yanlışlıkla teslim edilmiş ve Beyaz Saray'ın olumlu manşetlere yönelik umutları suya düşmüştü.

Abutaleb ve Paletta, “Olayın geldiği durum: Nereye dönerseniz dönün, birisinin kafanızı koparmaya veya sizi kovmakla tehdit etmeye hazır olduğu zehirli bir ortam.”

“Kabus Senaryosu”, Şubat 2020'nin sonunda koronavirüs salgınıyla mücadele gücünün yeni başkanı olarak Azar'ın yerine o zamanki Başkan Yardımcısı Mike Pence'in atanmasıyla yaşanan gerilimi de aktarıyor. Sonraki günlerde Pence ve genelkurmay başkanı Marc Short, koronavirüs müdahalesinin siyasi ve ekonomik etkilerine odaklandı ve birçok halk sağlığı kararına bunların nasıl algılanacağını düşünerek yaklaştı.

Örneğin Short, Trump'ın halk sağlığı uzmanlarını dinleyerek ve ekonomik bir duraklamayı 2020 Paskalya'sına kadar uzatmayı seçerek aşırı tepki gösterdiğinden şikayet ederek, bu hareketi Demokrat valilere bir hediye olarak nitelendirdi. Short ayrıca, yanıtın ilk günlerinde her Amerikan hanesine ücretsiz maske göndermeye yönelik bir HHS çabasına karşı da geride duran bir tutum sergiledi; bu, bazı halk sağlığı uzmanlarının maske takmayı siyasetten uzaklaştıracağını düşündüğü, Short'un ise gereksiz yere insanları alarma geçireceğine inandığı bir adımdı. Birkaç üst düzey yetkili de maskeleri “yüzünüzdeki iç çamaşırı” benzetmesinde bulundu ve bir tanesi “antrenman sutyeni” gibi göründüklerini belirtti.

Kitap, Beyaz Saray'ın Şubat 2020'de yaptığı “Büyükelçi Debbie Birx'in Beyaz Saray Koronavirüs Müdahale Koordinatörü olarak görev yapacak” açıklaması da dahil olmak üzere, Trump yönetiminin tepkisinin kalbinde yer alan ve bazen işlevsel olmayan şekillerde ortaya çıkacak olan kişilikleri ortaya çıkaran daha küçük bölümleri de detaylandırıyor.

Fauci'nin popülaritesi artarken ve halkın diğer salgın yönetimi doktorlarına olan güveni azaldıkça, Birx ve CDC Direktörü Robert Redfield'ın taraftarları Fauci'nin, salgının başlarında Amerikalılara maske takmalarına gerek olmadığını tavsiye edip birkaç hafta sonra rotayı tersine çevirmekte dahil olmak üzere, halk tarafından yanlış adımlarından dolayı cezalandırılmadığına kızıyorlardı.

Abutaleb ve Paletta, “Trump salgın yönetiminin en büyük kusurlarından biri, alınan aksiyonlardan kimsenin sorumlu olmamasıdır.”

“Görev koordinatörü Birx miydi? Görev gücü başkanı Pence miydi? Patron Trump mıydı? Kushner miydi ? Marc Short muydu yoksa Mark Meadows mu? Çoğu zaman çelişkili, nadiren eşgüdümlü müydü?”

“Nihayetinde, hiçbir sorumluluk yoktu ve tepki dümensizdi” diye sonuca varıyorlar.

Okuduğunuz için teşekkürler. Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…