Paleolitik Çağda İnsanların Çoğu Küçük Gruplar Halinde Yaşıyordu…

13:37:21

Tarih Öncesi Cinsiyet Rollerine Meydan Okuyor:
Araştırmalar Kadınların da Avcı Olduğunu Ortaya Çıkardı

Antropologlar, tarih öncesi çağlarda erkeklerin avcı, kadınların ise toplayıcı olduğu yönündeki geleneksel görüşe meydan okuyor. Delaware Üniversitesi antropoloji profesörü Sarah Lacy'nin yakın zamanda Scientific American'da ve American Anthropologist dergisinde iki makale halinde yayımlanan araştırmasına göre bu hikaye doğru değil…

Lacy ve Notre Dame Üniversitesi'nden meslektaşı Cara Ocobock, yaklaşık 2,5 milyon ila 12.000 yıl önce Paleolitik dönemde cinsiyete göre iş bölümünü inceledi. Mevcut arkeolojik kanıtları ve literatürü gözden geçirerek, rollerin her cinsiyete özel olarak atandığı fikrini destekleyen çok az kanıt buldular. Ekip ayrıca kadın fizyolojisini de inceledi ve kadınların sadece fiziksel olarak avcı olabilecek kapasitede olmadıklarını, aynı zamanda avlanmadıklarını destekleyecek çok az kanıt olduğunu tespit etti.

Lacy ilk insanların sağlığını inceleyen bir biyolojik antropolog, Ocobock ise günümüz ile fosil kayıtları arasında benzerlikler kuran bir fizyolog. Lisansüstü okulda arkadaş olan ikili, “mağara adamlarının cinsiyete dayalı güçlü bir işbölümüne sahip olduğu, erkeklerin avlandığı, kadınların bir şeyler topladığı varsayılan boş hipotezi kullanan bir dizi makaleden şikayet ettikten sonra işbirliği yaptılar. Biz de 'Neden varsayılan hipotez bu? Durumun böyle olmadığına dair elimizde o kadar çok kanıt var ki' dedik” diyor Lacy.

Araştırmacılar, antik aletlerde, beslenmede, sanatta, mezarlarda ve anatomide her iki cinsiyet için de eşitlik örnekleri buldular.

“İnsanlar geçmişte bir şeyler buldular ve onları otomatik olarak erkek olarak cinsiyetlendirdiler ve geçmişte bulduğumuz herkesin kemiklerinde veya mezarlarına yerleştirilen taş aletlerde bu işaretlere sahip olduğu gerçeğini kabul etmediler. Kimin ne yaptığını gerçekten söyleyemeyiz, değil mi? 'Ah, sadece erkek çakmaktaşı' diyemeyiz, çünkü taş aletin üzerinde onu kimin yaptığını gösteren bir imza yok,” diyor Lacy, taş aletlerin yapılış yöntemine atıfta bulunarak. “Ancak elimizdeki kanıtlara göre, rollerde neredeyse hiç cinsiyet farkı yok gibi görünüyor.”

Ekip ayrıca, erkekler ve kadınlar arasındaki anatomik ve fizyolojik farklılıkların kadınların avlanmasını engelleyip engellemediği sorusunu da inceledi. Erkeklerin sprint ve fırlatma gibi hız ve güç gerektiren faaliyetlerde kadınlara göre daha avantajlı olduğunu, ancak kadınların koşma gibi dayanıklılık gerektiren faaliyetlerde erkeklere göre daha avantajlı olduğunu buldular. Her iki aktivite grubu da eski zamanlarda avcılık için gerekliydi.

Ekip, kadınlarda erkeklerden daha belirgin olan östrojen hormonunun bu avantajı sağlamada kilit bir bileşen olarak rolünü vurguladı. Östrojen, kaslara daha uzun süreli enerji kaynağı sağlayan yağ metabolizmasını artırabilir ve kas yıkımını düzenleyerek kasların yıpranmasını önleyebilir. Bilim insanları, hormonu vücutta doğru yere yönlendiren proteinler olan östrojen reseptörlerinin izini 600 milyon yıl öncesine kadar sürdüler.

Lacy, “Anatomiye ve modern fizyolojiye daha derinlemesine baktığımızda ve sonra aslında eski insanların iskelet kalıntılarına baktığımızda, erkekler ve kadınlar arasında travma modellerinde hiçbir fark yoktur, çünkü aynı aktiviteleri yapıyorlar” dedi.

Paleolitik çağda insanların çoğu küçük gruplar halinde yaşıyordu. Lacy'ye göre, grubun sadece bir kısmının avlanacağı fikri mantıklı değildi.

“Çok küçük bir toplumda yaşıyorsunuz. Gerçekten ama gerçekten esnek olmanız gerekiyor,” diyor. “Herkes istediği zaman istediği rolü üstlenebilmeli. Bu çok bariz bir şey gibi görünüyor ama insanlar bunu bu şekilde algılamıyordu.”

'Avcı Adam'

Erkeklerin avcı, kadınların ise toplayıcı olduğu teorisi ilk kez 1968 yılında antropolog Richard B. Lee ve Irven DeVore'un 1966 yılında bir sempozyumda sunulan bilimsel makalelerin bir derlemesi olan Avcı Adam'ı yayımlamasıyla ün kazandı. Yazarlar, avcılığın tarih öncesi diyetlere et ekleyerek insan evrimini ilerlettiğini ve primat kuzenlere kıyasla daha büyük beyinlerin büyümesine katkıda bulunduğunu iddia ettiler. Yazarlar tüm avcıların erkek olduğunu varsaymıştır.

Lacy, kavramın akademide geniş çapta kabul görmesinin ve nihayetinde popüler kültüre yayılmasının bir nedeni olarak önceki akademisyenlerin bu cinsiyet önyargısına işaret ediyor. Televizyon çizgi filmleri, sinema filmleri, müze sergileri ve ders kitapları bu fikri pekiştirdi. Kadın akademisyenler aksi yönde araştırmalar yayımladığında, çalışmaları büyük ölçüde görmezden gelindi veya değersizleştirildi.

Lacy, “70'lerde, 80'lerde ve 90'larda bu konuda yayın yapan kadınlar vardı, ancak çalışmaları 'Oh, bu feminist bir eleştiri ya da feminist bir yaklaşım' olarak görülmeye devam etti” dedi. “Bu, genetik, fizyoloji ve östrojenin rolü üzerine yapılan çalışmaların hiçbiri ortaya çıkmadan önceydi. Biz hem onların daha önce ortaya koydukları argümanları desteklemek hem de bunlara yeni şeyler eklemek istedik.”

Lacy, “avcı erkek” teorisinin disiplini etkilemeye devam ettiğini söyledi. Tarih öncesi insanların, özellikle de kadınların yaşamları hakkında çok daha fazla araştırma yapılması gerektiğini kabul etmekle birlikte, emeğin her iki cinsiyet arasında paylaştırıldığı görüşünün gelecekte araştırmalar için varsayılan yaklaşım haline geleceğini umuyor.

Lacy, 3 milyon yıl boyunca hem erkeklerin hem de kadınların kendi toplulukları için geçimlik toplayıcılığa katıldığını ve et ve avcılığa olan bağımlılığın her iki cinsiyet tarafından da yönlendirildiğini söyledi.

“Bu sadece erkeklerin yaptığı bir şey değil” dedi. “Bugün fiili cinsiyet rolleri olarak kabul ettiğimiz şeyler atalarımızın doğasında yoktur, onları karakterize etmez. Milyonlarca yıl boyunca pek çok açıdan oldukça eşitlikçi bir türdük.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…