00:38:28
Cesur Bir Teori, Alzheimer Hastalığı Araştırmalarını Yeni Bir Yöne Taşıyabilir

Alzheimer hastalığı, günümüzde insanlığın karşı karşıya olduğu en büyük sağlık sorunlarından biridir. Son yıllarda umut verici ilaç tedavilerinin geliştirilmesi ve yenilikçi terapilerin denemeleri yaşanmış olsa da, hastalığın gerçek nedenine dair devam eden tartışmalar arka planda devam etmektedir.

Bu bağlamda, Alzheimer hastalığının “mekanik temeline” işaret edebileceği iddia edilen yeni bir teori ortaya çıktı. Ancak henüz bir ön baskı olarak yayımlanan bu çalışma, harici hakem değerlendirmesinden geçmemiştir. Uluslararası yazarlar ekibi, talin adı verilen bir proteinin, Alzheimer için kilit önem taşıyan amiloid öncü proteini (APP) ile etkileşimleri üzerinden hastalığın gelişiminde kritik bir rol oynayabileceğini ve bu sistemi ilaçlarla hedeflemenin mümkün olabileceğine dair bir hipotez geliştirmişlerdir.

Liverpool Üniversitesi‘nde Mekanistik Hücre Biyolojisi Profesörü olan Dr. Ben Goult, talin proteini ile ilgili çalışmalarını birkaç yıl önce başlatmıştır. 2021 yılında ortaya attığı MeshCODE teorisi, anıların beyinde nasıl depolanabileceği konusunda yeni bir bakış açısı sunmuştur. MeshCODE teorisi, bir talin molekülünün iki kararlı şekil arasında geçiş yapma yeteneğinden yararlanarak anıların mekanik bir bilgisayarın ikili anahtarları gibi fiziksel olarak kodlanabileceğini öne sürmektedir.

Son zamanlarda elde edilen deneysel bulgular, Goult‘un talinin hafızanın beyine yazılmasında ve Alzheimer’ın gelişimi sırasında rol oynayabileceği teorisini desteklemiştir. Goult, APP’nin talin ile etkileşimini deneysel olarak göstermenin önemli adımlar olduğunu belirtmiştir.

Goult, “Hazırladığımız video, tam uzunluktaki proteinler kullanılarak ölçeklendirilmiş ve neler olup bittiğini hemen görebileceğiniz bir görsel şölen sunuyor” şeklinde açıklamada bulunmuştur.

<iframe width=”819″ height=”461″ src=”https://www.youtube.com/embed/pqVANarhQi4?si=_tAP0fbob6RhX1wm” title=”YouTube video player” frameborder=”0″ allow=”accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share” allowfullscreen></iframe>

Bu bulgular üzerine Goult, Fransa’daki Institut Pasteur de Lille‘den Dr. Julien Chapuis ile iletişime geçmiştir. Chapuis‘in ekibi, APP üzerindeki etkilerini değerlendirirken talini dışlamıştı. Ancak verilere göre, talin APP’nin işlenmesi üzerinde diğer tüm proteinlerden daha büyük bir etkiye sahiptir.

Goult, “Bu çalışma, APP’nin sağlıklı nöronal işleyişte ne işe yarayabileceğine dair yeni bir perspektif sunuyor. Ve bu mekanik homeostazda kusurlar ortaya çıktığında sorunlara yol açabilir” ifadelerini kullanmıştır.

Bu teori aynı zamanda Alzheimer patolojisinin mevcut anlayışına ve APP’nin yanlış işlenmesinden kaynaklanan yanlış katlanmış amiloid-β proteini plaklarının rolüne de uyum sağlamaktadır.

Goult, “Aynı zamanda Alzheimer’ı tedavi etmek ya da daha erken teşhis etmek için yeni yollar açabilecek bir dizi olası yol tanımladığımızı düşünüyorum” diyerek teorisinin önemini vurguluyor.

Ancak Goult ve ekibi, bu teorinin henüz teorik bir düzeyde olduğunu ve titiz deneysel doğrulama ve geliştirmenin gerekliliğine işaret etmektedirler. Laboratuvar çalışmalarının yanı sıra, gelecekte hayvan deneyleri de planlanmaktadır.

Ayrıca, bu hipotezin Alzheimer’ın yayılmasını yavaşlatmaya yardımcı olmak için mevcut ilaçları kullanmanın mümkün olabileceği düşünülmektedir. Fokal adezyonlar (FA’lar) üzerinde yapılan çalışmalar, APP’nin sinapstaki stabilitesi ile ilişkilendirilen FA’ların stabilitesi arasında bir bağlantı olduğunu göstermiştir. Bu nedenle, FA’ları stabilize ettiği bilinen bazı ilaçların, APP mekanik ağını yeniden stabilize ederek Alzheimer’a yol açan parçalanmayı önleyebileceği düşünülmektedir.

Goult, “Tek tek proteinlerin ve bunların etkileşimlerinin çalışılması, komplekslerden sinapslara, nöronlardan bütün bir beyne kadar tüm açıklama düzeylerini kapsayan tamamen yeni fikirlere yol açabilir. Biraz şansla bu yeni veriler ve hipotezler, Alzheimer’ı tedavi etmenin yeni yollarını hızlandırabilir” diyor.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

09:15:13

NASA'nın Evrende Neden Yalnız Olabileceğimize Dair Bir Teorisi Var…
Kendi türümüzün tarihi ve mevcut durumu bazı ipuçları vermektedir…

Gün geçtikçe daha fazla gökbilimci evrende yalnız olmadığımız fikrine yaklaşıyor. Onlara göre bu bir matematik ve alçakgönüllülük meselesi. Dışarıda potansiyel olarak yaşamı destekleyen trilyonlarca gezegen varken, neden yüksek teknolojili bir uygarlık geliştiren tek gezegen bizimki olsun ki? Ama eğer dünya dışı varlıklar varsa, onlarla henüz tanışmadık – muhtemelen. Evrende yaşamın ortaya çıkması için trilyonlarca şans varken, şimdiye kadar başka akıllı yaşam belirtileri bulmuş olmamız gerekirdi, öyle değil mi?

Şu aralar NASA'nın Kaliforniya'daki Jet İtiş Gücü Laboratuvarı'nda çalışan bir ekip bunun nedenini açıklamak için eski bir teoriyi yeniden gözden geçiriyor. “Büyük Filtre” teorisi, evrenin tarihi boyunca potansiyel olarak çok sayıda başka uygarlığın var olduğunu, ancak bizimle temas kurma şansı bulamadan hepsinin kendilerini yok ettiğini öne sürüyor.

Daha da tüyler ürpertici olanı, tabiri caizse kendimizi de varoluştan “filtreleme” yolundayız. Bu anlamda, diğer uygarlıklarla neden karşılaşmadığımızı, yani uzaylıların kendilerini yok etmek için ne yapmış olabileceklerini anlamak, kendi uygarlığımızı kurtarmanın da anahtarı olabilir.

JPL astrofizikçisi Jonathan Jiang ve ortak yazarları, 23 Ekim'de çevrimiçi olarak yayımlanan ve henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş olan yeni bir çalışmada, “İnsanlığın böylesi bir evrensel süzgeçten başarıyla geçmesinin anahtarı, kendimizdeki bu nitelikleri tanımlamak ve bunları önceden etkisiz hale getirmektir” diye yazdı.

Bilim dünyasındaki herkes Büyük Filtre fikrine inanmıyor. Bilim öğretim görevlisi ve Dünya Dışı Varlıklar kitabının yazarı Wade Roush, basına verdiği demeçte, “Büyük Filtre sanki fiziksel bir yasa ya da yükselen her teknolojik uygarlığın karşısına çıkan tek bir güçmüş gibi aşırı determinist geliyor” dedi. “Elimizde böyle bir güce dair doğrudan bir kanıt yok.”

Ancak teorinin etkisi tartışılmaz. Büyük Filtre ilk olarak 1996 yılında George Mason Üniversitesi ekonomistlerinden Robin Hanson tarafından ortaya atılmıştı. O zamandan bu yana bilim-kurgu dünyası inşasının temellerinden biri haline geldi. Ve bunun iyi bir nedeni var: Dramatik olması. Hanson, “Evrenimizin temelde ölü gibi görünmesi, gelişmiş, patlayıcı, kalıcı yaşamın ortaya çıkmasının çok çok zor olduğunu gösteriyor” diye yazdı.

“Patlayıcı” derken, bir uygarlığın ucuz uzay uçuşunu başarması ve diğer birçok gezegeni hızla kolonileştirmesi olasılığından bahsediyor. Hanson'ın teorisine göre, akıllı yaşamın kendi gezegeninde gelişmesini, diğer gezegenlere yayılmasını ve bizim gibi uzaylılarla temas kuracak kadar uzun süre hayatta kalmasını engelleyen bir şey ya da pek çok şey var.

Uzaylı yaşamı arayışının önde gelen savunucularından en azından birinin bu teoriye itirazı yok. Harvard'da fizikçi olan Avi Loeb, “Bence akla yatkın” diyor.

Jiang ve çalışma arkadaşları Büyük Filtre'yi anlamak için aynayı insanlığa çevirdiler. Bizi öldürmesi en muhtemel görünen şeyin, diğer gezegenlerdeki akıllı yaşam için de varoluşsal bir tehdit oluşturabileceğini öne sürdüler. İnsan türüne yönelik en büyük tehditlerin kısa bir listesini çıkardılar ve bunlardan biri hariç hepsi tamamen bizim hatamızdı.

Elbette, bir asteroid Dünya'ya gezegendeki hemen her şeyi öldürecek kadar büyük bir güçle çarpabilir. Bu bizim engelleyebileceğimiz bir şey değil. Ancak JPL ekibinin muhtemel olduğunu düşündüğü diğer uygarlık katilleri de kendi kendimizi yaralıyor. Nükleer savaş. Pandemi. İklim değişikliği. Kaçak yapay zekâ.

Jiang'ın ekibi bu varoluşsal riskleri, insanlar gibi akıllı varlıklarda derinlere kök salmış işlev bozukluğu olarak tanımladıkları şeye bağlıyor. Araştırmacılar, “İşlev bozukluğu hızla çığ gibi büyüyerek Büyük Filtre'ye dönüşebilir,” diye yazdılar.

Ancak Jiang ve yardımcı yazarları, işlev bozukluğunun kaçınılmaz olmadığını vurguladı. “Olası filtrelerimizin çoğunun temeli olgunlaşmamışlıkta yatıyor” diye yazdılar. Bir tür olarak büyüyebilir, nükleer silahlarımızı sökebilir, temiz enerjiye geçebilir, en kötü salgınlara neden olan zoonotik virüsleri azaltabilir ve hatta gezegeni öldüren asteroitleri saptırmak için daha iyi bir teknoloji geliştirebiliriz.

JPL ekibi, tüm bu reformların insanlığın birlikte çalışmasını gerektirdiğini belirtiyor: “Tarih, türler arası rekabetin ve daha da önemlisi işbirliğinin bizi icadın en yüksek zirvelerine götürdüğünü göstermiştir. Yine de, uzun vadeli sürdürülebilir büyümenin antitezi gibi görünen kavramları uzatıyoruz. Irkçılık, soykırım, adaletsizlik, sabotaj… liste uzayıp gidiyor.”

Barış, sevgi ve anlayışla – ve bazı büyük teknolojik atılımlarla – kendi kendimizi yok etme eğilimlerimizden kurtulabilir ve Büyük Filtre'ye meydan okuyabiliriz. Ve eğer filtreyi aşmak için birlikte çalışabilirsek, diğer uygarlıkların da bunu yapabileceği akla yatkındır. Kendi hayatta kalışımız bize bir gün, bir şekilde, diğer Büyük Filtre'den kurtulanlarla karşılaşacağımız umudunu vermeli.

Belki de karşılaşmayız. Hanson, Jiang ve arkadaşlarının Büyük Filtre'yi ve buna yönelik potansiyel çözümleri kısmen yanlış anladıklarını düşünüyor.

Hanson, Jiang ve arkadaşlarının hayatta kalmamızın yolu olarak savundukları küresel işbirliğinin bizi yok edecek şeyin ta kendisi olabileceğini söyledi. Hanson, “Açıkça medeniyetimiz üzerinde daha merkezi bir kontrol ve yönetim öneriyorlar,” dedi. “Ama ben aslında aşırı yönetim merkezileşmesini gelecekteki Büyük Süzgecimize en olası katkı olarak görüyorum.”

Hanson'ın anlayışına göre, ne kadar ademi merkezileşirsek, bazılarımızın hayatta kalma ve gelişme olasılığı o kadar artar. Yıkıcı bir pandemiyi atlatan izole ev sahiplerini ya da Ay'da veya Mars'ta dünya dışı koloniler kuran özel uzay kaşiflerini – dünyanın Jeff Bezos'ları ve Elon Musk'ları – hayal edin. Bir felaket Dünya'daki herkesi yok etse bile varlığını sürdürebilecek koloniler.

Diğer eleştirmenler ise Büyük Filtre teorisinin tümüyle saçma olduğunu düşünüyor. Uzaylılarla henüz tanışmamış olmamızın nedeni hepsinin ölmüş olması değil… onlarla henüz tanışmamış olmamız olabilir. Evren uçsuz bucaksız. Milyarlarca gelişen uzaylı uygarlığı olsa bile, neredeyse kesinlikle çok uzaktalar. Sonunda onları bulmak için sabırlı olmak ve çok aramak gerekecek.

Kaliforniya merkezli SETI Enstitüsü'nden gökbilimci Seth Shostak, “Büyük Filtre teorisi, orada kimsenin olmadığı varsayılan gözlemsel sonuca dayanıyor. Ancak bu sonuç çok erken. Araştırmaya daha yeni başladık.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

Pandemi boyunca birçok akademisyen ve gazeteci COVID-19 komplo teorisi inançlarının yükselişte olduğunu savunmuştur…

Mart 2020'de ABD'de iki COVID-19 komplo teorisi üzerine anket yapılmış:
“Koronavirüs, bir komplonun parçası olarak güçlü kişiler tarafından kasıtlı olarak üretildi ve gezegene sürüldü.”
“Koronavirüs tehdidi, Başkan Trump'a zarar vermek isteyen siyasi gruplar tarafından abartıldı.”

Bu iki teori, pandeminin başlangıcında ABD'deki COVID-19 komplo teorilerinin temel hatlarını kapsamaktadır. Ancak tekrarlanan anketlerde, her iki inanışta da artış gözlemlenmemiş. Koronavirüsün “kasıtlı olarak üretildiği ve serbest bırakıldığı” teorisi Mart 2020'de Amerikalıların %31'i, Haziran 2020'de %27'si ve Mayıs 2021'de %29'u arasında destek buldu.

“Laboratuvar sızıntısı hipotezinin” Mayıs 2021 anketin yapılış tarihinden önceki ay politikacıların ve gazetecilerin büyük ilgisini çektiğini, ancak bunun koronavirüsün “kasıtlı olarak üretidiği ve sızdırıldığı” inancındaki artışı körüklememiş.. Koronavirüsün “Başkan Trump'a zarar vermek” için abartıldığı teorisi Mart 2020'de %29 iken, Haziran 2020'de %28 olmuş ve Ekim 2020'de – anlamlı olmayan bir şekilde – %31'e yükselmiştir (p = 0,086).

Haziran 2020 ve Mayıs 2021'de ankete katılan pandemiyle ilgili üç komplo teorisine yönelik inançlara verilen yanıtları içermektedir:
“Koronavirüs Amerikalıları tehlikeli ve gereksiz bir aşıya zorlamak için kullanılıyor”
“Koronavirüs pandemisinin arkasında Bill Gates var”
“Koronavirüs vücudumuzun içine izleme cihazları yerleştirmek için kullanılıyor.”

Her üçü de azalmıştır; Bill Gates ve izleme cihazı teorileri sırasıyla üç ve altı puanlık önemli ölçüde azalma göstermiştir. Bu beş COVID-19 komplo teorisine yönelik inançların tam da artışların en çok beklendiği zamanda arttığına dair hiçbir kanıt gözlemlenmemiş. Sonuçlar, COVID-19 ile ilgili üç farklı komplo teorisine yönelik inançların Mart ve Temmuz 2020 arasında sabit olduğunu tespit eden Romer & Jamieson tarafından üretilen sonuçlarla uyumludur.

Ayrıca, genellikle komplo teorileriyle ilişkilendirilen dört COVID-19 yanlış bilgisindeki değişiklikleri de incelenmiş. Hidroksiklorokin maddesi zaman içinde değişiklik göstermezken, 5G ve dezenfektan ile ilgili inançlar önemli ölçüde azalmıştır – sırasıyla -4 ve -6 puan. Tespit edilen tek artış, COVID-19 bağlantılı ölümlerin sayısının abartıldığı düşüncesiyle ilgilidir (+7 puan). Tam da bu inançların yaygın olarak yayıldığının söylendiği zaman diliminde, sorgulanan beş COVID-19 komplo teorisi inancında zaman içinde büyüme olduğuna dair hiçbir kanıt gözlemlenmemiş; anketi yapılan dört yanlış bilgi parçasından yalnızca birinde artış kanıtı görülmüş.

QAnon inancı ve ilgili komplo teorileri
İkinci kritik vaka QAnon ile ilgilidir. Çok sayıda rapor QAnon'a olan inancın “yayıldığını“, “büyüdüğünü” ve salgını “yeni zirvelere” taşıdığını iddia etti. QAnon taraftarları, içeriden bir hükûmet üyesinin kendilerine Başkan Trump'ın seks ticareti yapan derin devletle mücadelesi hakkında gizli mesajlar gönderdiğine inanıyor. Bu kanonik inancın ötesinde, QAnon destekçileri derin devlet, Satanist tarikatlar ve cinsel istismarla ilgili heterojen komplo teorileri koleksiyonlarına inanmaktadır, bunların çoğu QAnon'un 2017'de ortaya çıkmasından çok önce de vardı ve özellikle QAnon'a inandığını ifade eden tipik olarak az sayıdaki Amerikalıdan daha geniş bir tabanda destek bulmaktadır.

İlk ve en doğrudan soru olan “QANON'a inanıyor musunuz?” sorusuna Ağustos 2019'da katılımcıların yüzde beşi “evet” yanıtını vermiştir. Bu soru Mayıs 2021'de tekrar sorulmuş ve bir puanlık önemsiz bir artış gözlemlenmiş. Daha sonra “derin devlet“, elit seks tacirleri ve Jeffrey Epstein ile ilgili olanlar da dahil olmak üzere QAnon ile sıklıkla ilişkilendirilen komplo teorilerine olan inançlar incelenmiş. Diğer anketlerle tutarlı olarak, bu teoriler Amerikalıların yüzde 34 ila 50'sinden destek almakta ve kendilerini “QAnon'a inanan” olarak tanımlayan yüzde altının çok ötesine ulaşmaktadır. Bu teorilere olan inancın temel seviyeleri normatif olarak rahatsız edici olsa da, hiçbir durumda zaman içinde önemli artışlar olduğuna dair kanıt gözlemlenmemiş.

Son olarak, katılımcılardan “QAnon hareketini” 0 (çok “soğuk,” olumsuz duygular) ile 100 (çok “sıcak,” olumlu duygular) arasında değişen bir duygu termometresinde derecelendirmeleri istenmiş. Eğer QAnon'a olan inanç veya destek artıyor olsaydı, QAnon'a verilen ortalama puanlarda da artış gözlemleme beklenirdi. Ancak bunun tam tersini görülmüş: Temmuz 2019'da ortalama puan 21 iken Mayıs 2021'de ortalama puan 16'ya düşmüştür. Toplamda, QAnon'a olan inanç ve desteğin yanı sıra QAnon hareketinin genel olarak benimsediği fikirlere olan inançlar, pandemi ve 2020 seçim döngüsü boyunca, tam da QAnon hareketinin boyutunun arttığının yaygın olarak algılandığı dönemde sabit kalmıştır.

Diğer komplo teorileri
COVID-19 ve QAnon'un ötesine geçen analiz, geçmişte ulusal örneklemlere uygulanan komplo teorileriyle ilgili anket maddeleri için ABD'de kamuya açık anket verilerinin en kapsamlı deposu olan Roper Center for Public Opinion veri tabanının araştırılmasıyla devam etmiş. 2010 yılından önce bu türden sadece 10 anket tespit edilmiştir; bu da komplo teorilerine – özellikle de ulusal anketlere- yönelik ilginin büyük ölçüde son on yılda yoğunlaştığı gerçeğini yansıtmaktadır. Yine de, tespit edilen geçmiş anketler bir dizi konuyu ele almaktadır: Başkan Kennedy, Robert Kennedy ve Martin Luther King Jr. suikastlarının yanı sıra aya iniş, UFO'lar, AIDS, Pearl Harbor, O.J. Simpson, Reagan Yönetimi ve polis. Son on yıla yayılan önemli çalışmalardan alınan öğeleri kullanarak araştırma daha da genişletilmiş.

Araştırmada, kimi suçladıkları, toplumdaki hangi grupların bunlara inanma olasılığı olduğu, açıklamaya çalıştıkları olay veya durum türleri, ne kadar süredir var oldukları, ne kadar yaygın olarak inanıldıkları ve göreceli belirginlikleri bakımından farklılık gösteren komplo teorilerini ele alan toplam 37 madde – 1966-2020 yılları arasında anket yapılmıştır – tespit edilmiştir. Kesin karşılaştırmalar yapabilmek için, önceki anketlerde kullanılan soru ifadeleri ve yanıt seçenekleri aynen korunarak 37 maddenin her biri yeniden ankete tabi tutulmuş. Her durumda, T2 anketleri çevrimiçi olarak isteğe bağlı, kota tabanlı bir örnekleme prosedürü kullanılarak gerçekleştirilmiştir; T1 anketleri rastgele örnekleme ve isteğe bağlı prosedürlerin bir karışımı kullanılarak örneklenmiş ve telefonla (n = 10 canlı görüşmeci ile, n = 6 otomatik), yüz yüze (n = 2) ve çevrimiçi (n = 56) olarak gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, geçmişteki bazı anketlerin kayıtlı seçmenlerle sınırlı olduğunu da bilmek lazım; bu durumlarda, takip anketi analizi de kayıtlı seçmenlerle sınırlandırılmış.

İncelenen 37 komplo teorisi inancından sadece altısı zaman içinde dört ila 10 puan arasında değişen büyüklükte önemli bir artış göstermektedir. Geriye kalan 31 kişiden 16'sı önemli bir değişiklik göstermezken, 15'i istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş göstermiştir. Anlamlı düşüşlerin büyüklüğü üç ila 31 puan arasında değişmektedir. Tüm komplo inançlarındaki ortalama değişim -3.84 puandır. Toplamda, artış gösteren komplo teorisi inançlarının sayısı – 37 komplo teorisinden altısı -, değişiklik göstermeyen ya da önemli bir düşüş gösteren 31 komplo teorisinden daha ağır basmaktadır.

Günümüz Amerika'sının komplo teorilerinde bir “altın çağa” girdiğine dair iddiaların sıklığı göz önüne alındığında, spesifik komplo teorilerinden veya karşılaştırmalarda kullanılan zaman dilimlerinden bağımsız olarak neredeyse evrensel bir destek bulmayı bekleyen araştırmacılar bu yönde tutarlı kanıtlar ortaya koyamamışlar. Çalışmada incelenen toplam 46 komplo teorisi ve ilgili yanlış bilgiden sadece yedisinde önemli artışlar görülürken, 22'sinde önemli bir değişiklik olmamış, 17'sinde ise önemli düşüşler görülmüştür. Dahası, son zamanlarda sözde büyümeleri nedeniyle en çok endişe çeken komplo teorileri – COVID-19, QAnon ve aşılarla ilgili olanlar – popülaritesini artırıyor gibi görünmüyor.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…