15:00:35

Bilim İnsanları, 'Şaşırtıcı' Keşfin Ardından Endişeli: 'Bunu Bulmayı Beklemiyorduk'

Bilim insanları, canlı bireylerin akciğerlerinin derinliklerinde mikroplastiklerin keşfedilmesinin ardından endişelerini dile getirdiler. Bu bulgu, hava yollarının dar olduğu ve genellikle bu tür parçacıkları filtrelediği akciğerlerin alt bölgelerinde bu parçacıkların beklenmedik bir şekilde bulunması nedeniyle “şaşırtıcı” olarak nitelendirildi…

Science of the Total Environment dergisinde yayımlanan çığır açıcı bir çalışmada, araştırmacılar ameliyat geçiren 13 hastanın akciğer dokusunu analiz ettiler ve 11'inde mikroplastik tespit ettiler; en yüksek konsantrasyon akciğerlerin alt bölgelerinde bulundu.

En yaygın olarak tespit edilen türler, plastik ambalajlarda kullanılan polipropilen ve tek kullanımlık şişelerde kullanılan PET idi.

Bu keşif, mikroplastiklerin ilk kez yaşayan insanların akciğerlerinde bulunmasını işaret ediyor ve ölüm sonrası örneklerine dayanan önceki çalışmalarla tezat oluşturuyor.

Sağlık üzerindeki tam etkileri henüz bilinmemekle birlikte, araştırmacılar bağışıklık sistemi bozukluğu, metabolik sorunlar ve anormal organ gelişimi gibi potansiyel riskler konusunda uyarıyor ve mikroplastik ve nanoplastik maruziyetinin uzun vadeli etkileri hakkında daha fazla araştırma yapılmasının acil bir ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Bilim insanları, mikroplastiklerin sağlığımız üzerindeki etkisini ve nanoplastik adı verilen daha küçük parçacıkların olumsuz etkilerini hâlâ araştırıyorlar.

Ancak keşifleri endişe verici.

Springer Link tarafından yayımlanan 2022 tarihli bir araştırma, mikroplastik ve nanoplastiği “yeni ortaya çıkan kirleticiler” olarak tanımladı ve kansere yol açan özellikleri hakkında “daha ayrıntılı araştırmalar” yapılması çağrısında bulundu.

The Lancet'e göre, bağışıklık sistemi bozukluğu ve metabolik sorunlar, anormal organ gelişimi ile birlikte bu parçacıklarla bağlantılı diğer sağlık sorunlarıdır.

Plastik kullanım alışkanlıklarımızı değiştirmek de bu küçük parçacıklara doğrudan maruz kalmayı sınırlamaya yardımcı olabilir.

Plastik içermeyen ambalajları tercih eden markaları desteklemek ve yeniden kullanılabilir ürünlere geçmek, kendinizi korumak için iki basit yoldur. Plastik kullanımınızı azaltmak, bu malzemenin üretimi sırasında ortaya çıkan zararlı kirliliği de azaltacaktır.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

11:44:32

Bilim İnsanları Popüler İçeceklerde Endişe Verici Bir Tehdit Keşfetti

Bilim insanları, popüler Birleşik Krallık markalarından test edilen her bir içecekte mikroplastik buldu; sıcak içecekler ise bu küçük plastik parçacıkların en yüksek yoğunluklarını içeriyordu. Bu bulgu, News Medical’de yakın zamanda çıkan bir makalede yer aldı…

Kapsamlı çalışma (Science of the Total Environment dergisinde yayımlandı) 31 farklı içecekten 155 örneği analiz etti ve tüketicilerin her yudumda farkında olmadan plastik parçacıkları yuttuğunu ortaya koydu.

Neler oluyor?
Birleşik Krallık’tan araştırmacılar, kahve ve çaydan enerji ve gazlı içeceklere kadar çeşitli içecekleri test etti ve analiz edilen örneklerin %100’ünde mikroplastik buldu. Sıcak çay, litrede 60 mikroplastik ile en yüksek seviyeleri içerirken, sıcak kahve litrede ortalama 43 mikroplastik içerdi.

Makaleye göre, çalışma ayrıca ambalaj malzemelerinin mikroplastik seviyelerini doğrudan etkilediğini ortaya koydu -plastik şişelerdeki içecekler, kartonlardakine kıyasla neredeyse iki kat daha fazla mikroplastik içeriyordu. Isının plastik salınımını hızlandırdığı görüldü; en pahalı çay poşetleri fincan başına 27 mikroplastik ile en yüksek kirlilik seviyelerini gösterdi.

Mikroplastik kirliliği neden önemli?
Mikroplastiklerin insan vücuduna girmesi sindirim sistemini fiziksel olarak tıkayabilir, mukozaları uyarabilir ve yaralanmalara neden olabilir. Araştırmacılar, anne sütü ve bir bebeğin ilk dışkısı da dahil olmak üzere, insan vücudunun her yerinde mikroplastikler buldu.

Hücre kültürlerinde ve hayvan modellerinde yapılan çalışmalar, mikroplastiklerin oksidatif hasara, DNA hasarına ve gen aktivitesinde değişimlere yol açabileceğini göstermektedir; bunların tümü kanser gelişimi için bilinen risklerdir. Bu parçacıklar hormon bozukluğuna ve metabolizmaya etki ederek üreme bozukluklarına ve gelişimsel sorunlara neden olabilir.

Araştırmalar ayrıca mikroplastikleri kalp-damar hastalıkları ve düşük erkek doğurganlığı da dahil olmak üzere olumsuz sağlık sonuçlarıyla ilişkilendirmiştir.

Mikroplastik kirliliğiyle ilgili neler yapılıyor?
Bilim insanları plastik yiyen mikroorganizmalar geliştirmeye çalışıyor ve geleneksel ambalaj malzemelerine sürdürülebilir alternatifler araştırıyor. Bazı içecek şirketleri plastik kirliliğini azaltmak için cam şişelere ve geri dönüştürülebilir kartonlara geçiş yapıyor.

İnsanlar ayrıca içecekleri plastik kaplarda ısıtmaktan kaçınarak mikroplastik salınımını en aza indirebilir ve sıcak içecekler için seramik veya cam kupalar kullanarak maruziyetlerini azaltabilir.

Sürdürülebilir ambalajı öncelik haline getiren şirketleri desteklemek, piyasaya bir sinyal göndermeye yardımcı olabilir ve gezegenimizin ve toplumlarımızın sağlığı için daha iyi olan daha temiz alternatiflere yönelik yaygın endüstri değişimini teşvik edebilir.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

22:30:39

Araştırmacılar Bazı İnsan Beyinlerinin Yedi Grama Kadar Plastik İçerdiğini Tespit Etti

Araştırmacılar bazı insan beyinlerinin yedi grama kadar plastik içerdiğini tespit etti -küçük bir kaşık yapmak için gereken miktar kadar. Bilim insanları, bir araştırmanın insan beyninin yaklaşık bir kaşık değerinde plastik içerdiğini ortaya koymasının ardından bir uyarı yayımladı. Mikroplastik ve nanoplastik (MNPs) seviyeleri demans hastalarının beyinlerinde üç ila beş kat daha yüksekti…

Brain Medicine'de yayımlanan bir makaleye göre bu keşif “endişe verici” ve bu durumun “özellikle demans hastalarında” görüldüğü uyarısında bulunuluyor. Makalede, plastik yemekten kaçınmanın neredeyse imkânsız olduğu ancak riski azaltmanın yolları olduğu belirtildi.

Son yıllarda yapılan bir dizi çalışma plastik tüketiminin artan riskine dikkat çekmiştir. Bunlar arasında mikroplastiklerin akciğerleri, doğurganlığı ve iltihaplanmayı etkilemesi de yer alıyor.

Nature Medicine dergisinde yayımlanan bir çalışmada araştırmacılar, beyindeki mikroplastik seviyelerinin karaciğer ve böbrekler gibi diğer organlara kıyasla çok daha yüksek miktarlarda olduğunu tespit etti. Ayrıca, çalışmalarında demans teşhisi konulan kişilerin beyinlerinde, bu rahatsızlığı olmayanlara kıyasla 10 kata kadar daha fazla mikroplastik bulunduğunu tespit etmişlerdir.

İnsan beyninin yaklaşık bir kaşık değerinde mikroplastik ve nanoplastik içerdiği tespit edilmiştir. Araştırmacılar bu mikroplastiklerin daha küçük boyutta (<200 nm) ve çoğunlukla polietilen olduğu konusunda uyardı.

Exeter Üniversitesi Ekotoksikoloji Profesörü Tamara Galloway çalışmayla ilgili olarak şunları söyledi: “Mikroplastikler modern yaşamın her yerde bulunan bir sonucudur; havada, suda ve yiyeceklerde bulunur ve çoğu insanın vücudunda mikroplastiklerin bulunması şaşırtıcı değildir. Henüz bilmediğimiz şey ise bunun insan sağlığı üzerindeki etkilerinin ne olduğudur.

“Bu çalışmada iki şey göze çarpıyor. Birincisi, deneklerin yaşı ile beyin örneklerinde bulunan mikroplastik miktarı arasında bir ilişki bulunmamasıdır. Bu önemli çünkü mikroplastiklerin yaşlandıkça beyin dokularında sürekli olarak birikmediğini gösteriyor.

“Dikkat çeken ikinci husus, zaman içinde kirlenme seviyelerindeki artıştır; son sekiz yılda toplanan beyin örneklerinde bulunan mikroplastik seviyelerinde %50'lik bir artış söz konusudur ve bu da benzer bir zaman diliminde plastiklerin artan üretimini ve kullanımını yansıtmaktadır. Bu durum, mikroplastiklerle çevresel kirlenmeyi azaltmamız halinde, insanların maruz kalma düzeylerinin de azalacağını ve maruz kalmayı azaltacak yeniliklere odaklanmak için güçlü bir teşvik sunacağını göstermesi açısından önemlidir.”

Plastikle ilgili sorun nedir?
Plastik biyolojik olarak parçalanmaz, bunun yerine hayvanlar tarafından yenen daha küçük parçalara -mikroplastiklere- ayrılır. Bu da yemek masasına kadar ulaştıkları anlamına geliyor.

Ayrıca şişelenmiş su yoluyla vücudumuza da girerler. Ve araştırmalar, çay poşetlerinin bile bu ürünü içerdiği için suçlu olduğunu gösteriyor.

Brain Medicine'de yazan uzmanlar şunları söyledi: “Mikroplastiklerin çevredeki yaygın varlığı göz önüne alındığında, maruziyeti tamamen ortadan kaldırmak gerçekçi değildir. Daha pratik bir yaklaşım, mikroplastik alımının en önemli kaynaklarını azaltmaktır.”

Peki bu konuda ne yapabiliriz? Bundan kaçınmak neredeyse imkansızdır ancak riski azaltabilecek adımlar vardır.

Su
Environmental Science and Technology dergisinde yer alan bir araştırmaya göre şişelenmiş su, mikroplastiklerin en büyük ikinci kaynağıdır; ilk sırada ise hepimizin soluduğu hava yer almaktadır. Üçüncü sırada ise yazarlar tarafından “mikroplastik alımının büyük çoğunluğunu” oluşturduğu sonucuna varılan deniz ürünleri yer almaktadır.

Bu çalışmadaki araştırmacılar, şişelenmiş sudan musluk suyuna geçişin mikroplastik alımını her yıl 90.000'den 4.000'e düşürebileceğine inanmaktadır. Yüksek rakamlar sadece şişe suyu içenleri, düşük rakamlar ise sadece musluk suyu içenleri kapsamakla birlikte, gerçekte çoğu insan bu ikisinin arasında bir yerde yer alacaktır.

Çay Poşetleri
Aynı dergide yayımlanan ayrı bir çalışma da çay poşeti kullanımını inceledi. Geçmişte poşetler kağıttan yapılıyordu ancak artık birçok üretici plastiğe geçiş yaptı. Bilim insanları bir çay poşetini 95C'lik suda demlediler ve içeceğin içine 14 milyar mikroplastik saldılar.

Büyük çay tiryakileri için hangi firmaların poşetlerinde hâlâ kağıt kullandığını bulmak faydalı olabilir. Yorkshire Tea, plastik endişeleri üzerine harekete geçen firmalardan biri: “İngiltere'deki tüm düzenli Yorkshire Tea kutularımızdaki poşetler artık bitki bazlı.

“Torbanın büyük bir kısmı odun hamuru gibi doğal liflerden, contası ise PLA'dan (endüstriyel olarak gübrelenebilir, bitki bazlı bir plastik) yapılmıştır ve uygun şekilde imha edildiğinde çevre için çok daha iyidir.”

Yiyeceklerin yeniden ısıtılması veya saklanması
Beyin Tıbbı ekibine göre mutfak, değişiklik yapılabilecek bir yer. Plastik üretiminde kullanılan ve plastikler bozulduğunda açığa çıkan kimyasal bir bileşik olan BPA seviyelerine bakıldı.

Tavsiyelerde bulundular: “Yiyecekleri plastik içinde ısıtma uygulamasını durdurmak, mikroplastik tüketimini azaltmanın en etkili yollarından biri olabilir.” “Gıdaların saklanması mikroplastik maruziyetine katkıda bulunabilir.

“Konserve gıdalarla ilgili randomize çapraz bir çalışma, beş günlük konserve çorba alımından sonra idrar bisfenol A (BPA) seviyelerinde %1000'den fazla artış olduğunu göstermiştir. Bu durum, konserve gıda tüketiminin sınırlandırılmasının ve plastik olmayan veya BPA içermeyen ambalajlı alternatiflerin tercih edilmesinin maruziyeti etkili bir şekilde azaltabileceğini göstermektedir. BPA artışlarının süresi ve sağlık üzerindeki etkisi belirsizliğini korumakta olup daha fazla araştırma yapılmasını gerektirmektedir.”

Ayrıca plastikten kaçınmanın ve cam veya paslanmaz çelik kapları tercih etmenin alımı azaltabileceği de belirtildi. “Yiyecekleri plastik kaplarda, özellikle de mikrodalgada ısıtmak, sadece üç dakika içinde santimetre kare başına 4,22 milyon ve 2,11 milyar parçacığa kadar şaşırtıcı miktarlarda mikroplastik ve nanoplastik salabilir.

“Oda sıcaklığında veya buzdolabında uzun süreli depolama bile önemli miktarda plastik dökülmesine yol açmaktadır. Bu plastikler toksik potansiyel göstermekte olup, in vitro çalışmalar uzun süreli maruziyet sonrasında insan böbrek hücrelerinde %77'ye varan hücre ölümü olduğunu ortaya koymuştur.”

İşlenmiş gıdalar
Brain Medicine raporunda, “Tavuk nugget gibi yüksek oranda işlenmiş gıdalar, tavuk göğsüne kıyasla gram başına 30 kat daha fazla mikroplastik içeriyordu ve bu da genellikle bir noktada plastik kullanan endüstriyel işlemenin etkisini vurguluyordu” deniyor.

Vücuttaki plastikten kurtulabilir misiniz?
Brain Medicine uzmanları, vücudun mikroplastikleri temizlemede ne kadar başarılı olduğu konusunda çok az araştırma yapıldığını söylüyor. Onlar şöyle diyor: “20 kişi üzerinde yapılan bir çalışmada kan, ter ve idrarda BPA ölçüldü. Bireylerin 16'sının terinde BPA tespit edildi ve bu, bazı bireylerde tespit edilen tek BPA kaynağı oldu.

“Bu, indüklenmiş terlemenin BPA'nın uzaklaştırılmasını kolaylaştırabileceğini düşündürmektedir, ancak etkinliğini ve uzun vadeli etkilerini araştırmak için daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir. Bazı kanıtlar terin BPA gibi bazı plastik türevli bileşiklerin atılımını kolaylaştırabileceğini düşündürse de, şu anda insanlarda mikroplastik yükünü azaltmadaki rolünü doğrulayan doğrudan bir araştırma bulunmamaktadır.

“Bu stratejilerin mikroplastiklerin vücuttan atılmasında etkili olup olmadığını belirlemek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.”

Ekip, vücudun mikroplastik birikimini temizleyebileceğine dair bir umut olduğu sonucuna varmıştır çünkü çalışmalar, bir kişi ne kadar yaşlıysa vücudunda o kadar fazla plastik olduğunu gösteren çok az kanıt olduğunu göstermiştir. Bu durumun, devam eden çevresel maruziyetlere rağmen vücudun ter, idrar ve dışkı yoluyla bu partikülleri zaman içinde temizleyecek mekanizmalara sahip olduğunu gösterdiğini söylediler.

“Yaşayan insanlarda mikroplastikleri ölçme yöntemleri geliştikçe, mikroplastik alımını azaltmanın (örneğin musluk suyu içmek, plastik çay poşetlerinden kaçınmak, yemek pişirmek ve saklamak için metal veya cam kullanmak, plastik içinde saklanan yüksek oranda işlenmiş gıdaları en aza indirmek) ve eliminasyonu artırmanın insanlarda birikimi azaltabileceği yönündeki sağduyulu hipotezi test edebiliriz.

“Balık modellerinde, biriken beyin mikroplastiklerinin %75'inin temizlenmesi yaklaşık 70 gün sürmektedir; bu da ölçülebilir değişikliklerin görülebilmesi için hem girdilerin azaltılması hem de çıktıların artırılmasının yeterince uzun süreler boyunca devam ettirilmesi gerektiğini göstermektedir. Bilgi birikimi arttıkça, hükûmetler çapında girişimler maruziyeti azaltmamıza yardımcı olacaktır.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

11:51:27

Araştırmaya Göre Minik Plastik Parçaları Giderek Daha Fazla Beynimize Sızıyor

Mayıs ayında çevrimiçi olarak yayınlanan bir ön baskıya göre, 2024 yılının başlarında otopside toplanan insan beyni örnekleri, sekiz yıl önce toplanan örneklerden daha fazla küçük plastik parçaları içeriyordu. Ön baskı, henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş ve bir dergide yayınlanmamış bir çalışmadır…

Albuquerque’deki New Mexico Üniversitesi‘nde farmasötik bilimler profesörü olan çalışmanın başyazarı Matthew Campen, “Ortalama yaşı 45-50 civarında olan normal bireylerin beyin dokusunda gördüğümüz konsantrasyonlar gram başına 4.800 mikrogram ya da ağırlıkça %0,5 idi” dedi.

Campen, “2016’daki otopsi beyin örnekleriyle karşılaştırıldığında bu oran yaklaşık %50 daha yüksek” dedi. “Bu da bugün beynimizin %99,5’inin beyin, geri kalanının ise plastik olduğu anlamına geliyor.”

Ancak bu artışın sadece maruziyeti gösterdiğini ve beyin hasarı hakkında bilgi vermediğini söyleyen New Jersey, Piscataway’deki Rutgers Üniversitesi‘nde farmakoloji ve toksikoloji doçenti olan Phoebe Stapleton, ön baskıda yer almadı.

Stapleton bir e-postada, “Bu partiküllerin yaşamda akışkan olup olmadığı, beyne girip çıkıp çıkmadığı ya da nörolojik dokularda toplanıp hastalığı teşvik edip etmediği belli değil” dedi. “Parçacıkların hücrelerle nasıl etkileşime girdiğini ve bunun toksikolojik bir sonucu olup olmadığını anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.”

Ön baskıya göre beyin örnekleri, kadavraların böbrek ve karaciğerlerinden alınan örneklere kıyasla %7 ila %30 daha fazla küçük plastik parçaları içeriyordu.

Boston College‘da Küresel Halk Sağlığı ve Kamu Yararı Programı ve Gezegen Sağlığı Küresel Gözlemevi direktörü, çocuk doktoru ve biyoloji profesörü Dr. Philip Landrigan, “Çalışmalar bu plastikleri insan kalbinde, büyük kan damarlarında, akciğerlerde, karaciğerde, testislerde, gastrointestinal sistemde ve plasentada buldu” dedi.

Ön baskıda yer almayan Landrigan, “İnsanları korkutmamak önemli, çünkü bu alandaki bilim hâlâ gelişiyor ve 2024 yılında hiç kimse plastik olmadan yaşamayacak” dedi.

“İnsanlara diyorum ki, ‘Dinleyin, kaçamayacağınız bazı plastikler var. Plastik içermeyen bir cep telefonu ya da bilgisayar alamayacaksınız. Ancak plastik poşetler ve şişeler gibi kaçınabileceğiniz plastiklere maruz kalmanızı en aza indirmeye çalışın.”

Nanoplastikler beyne giden yolu ‘kaçırıyor’

Çalışma için araştırmacılar, hem 2016 hem de 2024 yıllarında ölüm nedenini doğrulamak için adli otopsi yapılan 92 kişinin beyin, böbrek ve karaciğer dokularını inceledi. Beyin dokusu örnekleri, beynin düşünme ve muhakeme ile ilişkili olan ve frontotemporal demans (FTD) ve Alzheimer hastalığının ilerleyen aşamalarından en çok etkilenen bölgesi olan frontal korteksten toplandı.

Campen, “Gözlemlerimize dayanarak, beynin 100 ila 200 nanometre uzunluğundaki en küçük nanoyapıları çektiğini, bir mikrometre ila beş mikrometre arasındaki daha büyük parçacıkların ise karaciğer ve böbreklere gittiğini düşünüyoruz” dedi.

Mikroplastikler, 5 milimetreden daha küçük veya yaklaşık bir kalem silgisi boyutundan 1 nanometreye kadar değişebilen parçalardır. ABD Çevre Koruma Ajansı‘na göre bir insan saçı teli yaklaşık 80.000 nanometre genişliğindedir. Daha küçük olan her şey nanoplastiktir ve metrenin milyarda biri cinsinden ölçülmelidir.

Uzmanlar, nanoplastiklerin insan sağlığı açısından en endişe verici plastikler olduğunu, çünkü minik parçaların tek tek hücrelerin içine yerleşebileceğini söylüyor.

Campen, “Bu nanoplastikler bir şekilde vücutta yollarını şaşırıyor ve kan-beyin bariyerini aşarak beyne ulaşıyor” dedi. “Plastikler yağları ya da lipitleri sever, bu yüzden bir teoriye göre plastikler yediğimiz yağlarla yollarını kesiyor ve daha sonra lipitleri gerçekten seven organlara ulaştırılıyor – beyin bunların başında geliyor.”

İnsan beyninin ağırlığının yaklaşık %60’ı yağdır ve bu oran diğer tüm organlardan çok daha fazladır. Omega 3’ler gibi temel yağ asitleri beyin hücrelerinin gücü ve performansı için kilit öneme sahiptir. İnsan vücudu esansiyel yağ asitlerini kendi başına üretemediğinden, bunların gıdalardan veya takviyelerden gelmesi gerekir.

Plastikleri oluşumundan nihai ürüne kadar takip etmekle görevli bilim insanları, sağlık çalışanları ve politika analistlerinden oluşan küresel bir konsorsiyum olan Minderoo – Monaco Plastik ve İnsan Sağlığı Komisyonu‘nun Mart 2023 tarihli raporunun baş yazarı olan Landrigan, mikro ve nanoplastiklere maruz kalmanın ana yolunun beslenme olduğunu söyledi.

Bu raporda konsorsiyum, plastiklerin yaşam döngüsünün her aşamasında insan sağlığına zarar verdiğini tespit etmiştir.

Landrigan, “Bazı mikroplastikler aynı zamanda hava yoluyla da taşınıyor” dedi. “Örneğin, insanlar otoyolda ilerlerken ve lastikleri otoyolun yüzeyini aşındırırken, belirli miktarda mikroplastik parçacık havaya atılır.

“Eğer kıyıya yakın bir yerde yaşıyorsanız, okyanustaki mikroplastik parçacıkların bir kısmı dalga hareketiyle havaya karışır” dedi. “Dolayısıyla sindirim muhtemelen baskın yoldur, ancak soluma da önemli bir yoldur.”

Kanserle bağlantılı plastikler

Plastik poşetlerde, filmlerde ve şişelerde kullanılan ve biyolojik olarak parçalanmayan polietilen, doku örneklerinde bulunan baskın plastik türü oldu. Ön baskıya göre, beyinde karaciğer veya böbrekten daha fazla miktarda bulundu.

Campen ve ekibi tarafından Ağustos 2024’te yapılan bir çalışmaya göre, polietilen aynı zamanda insan ve köpek testislerinde bulunan baskın polimer türüydü.

Bir çevre savunuculuğu grubu olan Defend our Health tarafından toplanan endüstri verilerine göre, polietilen tereftalat (PET) plastikler gibi çeşitli polietilen formlarının üretimi, 1,4-dioksan çözücünün çevreye salınmasına en büyük katkıyı sağlıyor.

ABD Ulusal Toksisite Programı ve Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı, 1,4-dioksanın insanlar için muhtemelen kanserojen olduğunu düşünmektedir. 2023 yılında EPA, çözücünün plastik işçileri ve içme suları PET plastik fabrikalarından gelen deşarjlarla kirlenen toplum sakinleri için “sağlığa zarar verme konusunda makul olmayan bir risk” oluşturduğunu belirten bir taslak rapor yayınladı.

“En büyük soru, ‘Tamam, bu partiküller bize ne yapıyor? Açıkçası hâlâ bilmediğimiz çok şey var,” diyor Landrigan. “Kesin olarak bildiğimiz şey, bu mikroplastik parçacıkların Truva atları gibi olduğu – plastiklerin içinde bulunan binlerce kimyasal maddeyi beraberlerinde taşıyorlar ve bazıları çok kötü aktörler.”

Nanoplastikler ana organlardaki tek tek hücreleri ve dokuları istila ederek potansiyel olarak hücresel süreçleri kesintiye uğratabilir ve bisfenoller, ftalatlar, alev geciktiriciler, ağır metaller ve per- ve poliflorlu maddeler veya PFAS gibi endokrin bozucu kimyasalları biriktirebilir.

Endokrin Derneği‘ne göre, endokrin bozucular insan üreme sistemine müdahale ederek genital ve üreme malformasyonlarının yanı sıra kadınlarda kısırlığa ve sperm sayısında azalmaya yol açmaktadır.

Landrigan, “Mikroplastiklerin ve nanoplastiklerin zarar verdiğine dair oldukça iyi göstergelerimiz var, ancak bu zararın tam boyutunu bilmekten çok uzağız” dedi. “Koruyucu önlemler almaya başlamamız için yeterli bilgiye sahip olduğumuzu söyleyebilirim.”

Daha az plastik kullanmayı öğrenin

Uzmanlar, bireylerin plastiğe maruz kalmalarını ve plastik ayak izlerini azaltmak için atabilecekleri pek çok adım olduğunu söylüyor.

Landrigan, “Plastik filmle sarılmış gıdalardan kaçınmak zor ama pişirmeden veya mikrodalgaya koymadan önce gıdayı plastik ambalajından çıkardığınızdan emin olun” dedi. “Plastiği ısıttığınızda, bu mikroplastiklerin ambalajdan çıkıp yiyeceğe doğru hareketini hızlandırır.

Bir çevre savunma grubu olan Doğal Kaynaklar Savunma Konseyi, fermuarlı bir kumaş torbaya yatırım yapmanızı ve kuru temizlemeciden giysilerinizi ince plastik tabakalar yerine bununla iade etmesini istemenizi öneriyor. Plastik bardak ve kapları azaltmak için yerel kahve dükkanına paket servis için bir seyahat kupası ve ofise gümüş çatal bıçak takımı götürün.

“Alışverişe gittiğinizde plastik poşet kullanmayın. Bez torba, kağıt torba ya da geri dönüşüm torbası kullanın. Mümkünse plastik su şişelerinden kaçınmaya çalışın,” dedi Landrigan.

Mart 2024’te yapılan bir çalışmada, tüketiciler tarafından tipik olarak satın alınan iki standart boy şişelenmiş suya eşdeğer olan 1 litre şişelenmiş suyun, yedi plastik türünden ortalama 240.000 plastik parçacık içerdiği bulunmuştur. Bunların yaklaşık %90’ı nanoplastikti.

“Plastik bardak yerine metal ya da cam bardak kullanın. Yiyeceklerinizi plastik kaplar yerine cam kaplarda saklayın,” dedi Landrigan. “Amerika Birleşik Devletleri’ndeki birçok toplumun yaptığı gibi, plastik poşetlerin yasaklanması için yerel toplumunuzda çalışın. Yapabileceğiniz çok şey var.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

08:00:00

Tupperware ve Plastik Kap Güvenliği Hakkında Bilmeniz Gerekenler…

Gıda zulanızı ne kadar süre kullanabileceğinizi mi merak ediyorsunuz? Uzmanlar güvenlik ve alternatifler konusunda görüş bildiriyor. Onlarca yıldır evlere giren ikonik mutfak markası Tupperware, kısa süre önce alacaklılarından bir can simidi aldı, ancak işletme hâlâ büyük zorluklarla karşı karşıya. Markanın beklentileri göz önüne alındığında, gıda saklama kaplarından oluşan zulanızın ne kadar süreyle güvenle kullanılabileceğini merak ediyor olabilirsiniz – özellikle de vintage ise…

Sadece Tupperware değil, her türlü yeniden kullanılabilir plastik gıda saklama ürünü için bu sorunun cevabını bulmak, genellikle neyden yapıldıklarını anlamaya bağlıdır. Daha yaygın olarak BPA olarak bilinen Bisfenol A, Amerika Birleşik Devletleri Çevre Sağlığı Bilimleri Enstitüsü‘ne göre, bazı plastiklerin üretiminde onları daha dayanıklı ve kırılmaya karşı dirençli hale getirmek için yıllardır kullanılan bir kimyasaldır. Ne yazık ki, BPA aynı zamanda onları potansiyel sağlık tehlikeleri haline getirebilir.

Massachusetts Amherst Üniversitesi‘nde çevre sağlığı bilimleri profesörü olan Laura Vandenberg, insan çalışmalarında BPA’ya maruz kalmanın kısırlık, fetüsün büyümesinde değişiklik, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve çocuklarda saldırganlık, polikistik over sendromu, endometriozis ve kalp hastalığı gibi çok çeşitli sağlık koşulları veya sorunları için daha yüksek riskle ilişkilendirildiğini söyledi.

Gıda kaplarına ek olarak BPA, kırılmaz camlar, su şişeleri ve gözlükler gibi çeşitli diğer ürünlerde ve metal gıda kutularını, şişe kapaklarını ve su tedarik borularını kaplayan reçinelerde kullanılmıştır. Vandenberg, plastik ürününüzün bileşiminin onu satın aldığınız yıla bağlı olabileceğini söyledi.

Web sitesine göre, Mart 2010’dan bu yana Tupperware‘in ABD ve Kanada’da sattığı ürünler BPA içermiyor.

Vandenberg, “On yıl önce BPA ile üretilen o sert, kırılmaya dayanıklı plastikler için endişeleniyoruz” dedi. “Her kullanıldıklarında, içlerinden az miktarda BPA sızıyor. Tüketici plastiklerinden, konserve kaplamalarından veya diğer tüketim mallarından sızan düşük BPA seviyelerinin bile zararla ilişkili olduğu gösterilmiştir ve insanlar kesinlikle bunu önemsemelidir.”

Vandenberg, “Eğer satın aldığınız gün güvenli değilse, 10 yıl sonra da güvenli değildir” dedi. Aslında, bunlara ne kadar uzun süre sahip olursanız, sağlığınız için o kadar riskli olduklarını da sözlerine ekledi.

Konteyner aşınma ve yıpranmasının riskleri
Vandenberg, bulaşık makinesinde yıkayarak ya da sert fırçalarla plastik gıda kaplarına baskı uygulamanın “plastiğin yapıldığı maddeyi sızdırma kabiliyetini artırdığını” söyledi. Kâr amacı gütmeyen bir araştırma, test ve tüketici savunuculuğu kuruluşu olan Consumer Reports‘un gıda güvenliği araştırma ve test direktörü James Rogers, çiziklerin bakterilerin yerleşmesi için derin oluklar oluşturabileceğini söyledi.

Vandenberg, domates veya turunçgiller gibi yüksek asitli gıdaların bu ürünlere konulmasının da aynı etkiyi yarattığını söyledi.

Bazı plastik kapların üzerindeki “mikrodalgada güvenli” etiketinin, ürünün sağlık açısından tamamen güvenli olduğu anlamına gelmediğini de sözlerine ekledi.

Rogers, “Bazı plastikleştiriciler ve kimyasallar ısıtma sırasında plastik kaplardan gıdaya geçebilir” dedi. “Bu nedenle, yiyeceklerinizi plastik bir kaptan cam bir kaseye aktarmanızı ve bu şekilde mikrodalgada pişirmenizi kesinlikle öneriyoruz.”

Vandenberg, bir kabın renginin solmasının plastikte kimyasal bir değişiklik meydana geldiğine işaret edebileceğini söyledi. “Genellikle bunun nedeni çok sayıda küçük mikro delik veya mikro yırtık olmasıdır” diye açıkladı. “Ve şimdi gıda ile plastik arasında bir etkileşim var – çünkü plastik bozunuyor. Yani eğer plastik renksizse, bu size plastiğin bozulduğunu gösterir.”

Gıda, su, tüketici ürünleri ve çevrenin korunması için halk sağlığı standartları ve sertifikasyon programlarının geliştirilmesini kolaylaştıran bir kuruluş olan Ulusal Güvenlik Vakfı‘nda ürün sertifikasyonu, gıda ekipmanı ve kimyasallar küresel direktörü Sam Cole, hasarlı plastik gıda saklama kaplarının atılması gerektiğini söyledi.

Vücuttaki BPA
ABD Çevre Sağlığı Bilimleri Enstitüsü‘ne göre, BPA’ya günlük maruziyetin çoğunluğu beslenme yoluyla gerçekleşmektedir. Vandenberg, “BPA konusunda endişelenmemizin nedeni, ilaç olarak kullanılmak üzere test edildiği 1930’lu yıllara kadar geri gidildiğinde, bir östrojen gibi davrandığının açık olmasıdır” dedi. “Östrojen, üreme ve doğurganlık için önemli olan oldukça güçlü bir hormondur, ancak aynı zamanda cinsel organların gelişimi, beynin gelişimi ve metabolizmanın kontrolü için de gerçekten önemlidir.

“Kas gelişimi ve yağ gelişiminde rolü vardır” diye ekledi. “Dolayısıyla, vücudumuzdaki östrojen veya östrojen yollarıyla küçük miktarlarda oynamanın bile sağlığımız için gerçekten ciddi sonuçları olabilir.”

Vandenberg, BPA’daki moleküllerin şeklinin östrojen reseptörlerine bağlanma olasılığını artırdığını da sözlerine ekledi. “Bu yeniden kullanılabilir plastikleri kullanmaktan mümkün olduğunca kaçınıyorum, çünkü östrojenik özellikler içermeyen tüketici plastikleri olduğuna dair henüz iyi bir kanıt görmedim.”

Vandenberg ve ABD Çevre Sağlığı Bilimleri Enstitüsü‘ne göre, – polikarbonat için – etiketli veya geri dönüşüm kodları üç veya yedi olan plastikler muhtemelen BPA içerir.

Plastik gıda saklama alternatifleri
Vandenberg, bazı üreticilerin BPA ve bazen analogları olarak adlandırılan diğer bisfenolleri, düzenleyici eylemden ziyade halkın ilgisi nedeniyle ürünlerinden aşamalı olarak çıkardığını söylüyor, ancak hepsinin değil.

Vandenberg, “Bunları cam gibi kimyasal olarak inert bir şeyle değiştirmeyi düşünün” dedi. “Her şeyi bir kerede değiştirmeye gücünüz yetmiyorsa, teker teker değiştirin.”

Cam gıda saklama kapları daha güvenli bir seçenektir.
Rogers, “Ağır olduğunu biliyorum, kırılabilir ve geri kalan her şey, ancak yiyecekleri saklamak ve yiyecekleri yeniden ısıtmak için cam kaplar kullanmanın avantajlarının risklerden daha ağır bastığını düşünüyoruz” dedi.

Vandenberg ve ABD Çevre Sağlığı Bilimleri Enstitüsü‘ne göre, özellikle sıcak yiyecekler ve sıvılar için porselen, seramik veya paslanmaz çelik kapları da tercih edebilirsiniz.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…