17:09:43

Orta Yaşlı Erkeklerde Epigenetik Yaşlanma Riski

Frontiers in Aging dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, özellikle 50’li yaşlardaki erkeklerin, PFAS olarak bilinen ve çevrede son derece kalıcı olan toksik kimyasallara maruz kalmaları nedeniyle biyolojik olarak daha hızlı yaşlanabileceğini ortaya koyuyor. “Sonsuza kadar kalıcı kimyasallar” olarak da adlandırılan PFAS (per- ve polifloroalkil maddeler), doğada neredeyse hiç parçalanmamaları ve insan vücudunda uzun süre birikmeleri nedeniyle son yıllarda yoğun bilimsel inceleme altındadır. Söz konusu çalışma, kronolojik yaş ile biyolojik yaş arasındaki farkı ölçmeye yarayan epigenetik yaşlanma göstergelerine odaklanarak, PFAS maruziyetinin özellikle 50–65 yaş arası erkeklerde yaşlanma sürecini hızlandırabileceğine işaret etmektedir…

Araştırmanın temel dayanağı, biyolojik yaşlanmanın epigenetik saatler aracılığıyla ölçülmesidir. Epigenetik yaş, DNA dizisinden ziyade DNA üzerindeki kimyasal işaretlere (örneğin metilasyon paternlerine) bakılarak hesaplanır ve organizmanın gerçek fizyolojik durumuna dair daha hassas bir gösterge sunar. Çalışmada elde edilen bulgular, PFAS düzeyleri yüksek olan orta yaşlı erkeklerde epigenetik yaşın kronolojik yaştan daha ileri seyrettiğini göstermiştir. Bu durum, maruziyet ile hızlanmış hücresel yaşlanma arasında güçlü bir ilişki olduğunu düşündürmektedir.

Özellikle iki kimyasal öne çıkmaktadır: PFNA (perflorononanoik asit) ve PFOSA (perflorooktansülfonamid). Bu iki bileşik, görece daha az incelenmiş PFAS türleri arasında yer almasına rağmen, orta yaşlı erkeklerde daha hızlı biyolojik yaşlanmanın güçlü belirleyicileri olarak tanımlanmıştır. İlginç biçimde, aynı etki kadın katılımcılarda gözlenmemiştir. Bu durum, maruziyetin etkilerinin cinsiyete özgü biyolojik mekanizmalarla şekillenebileceğini düşündürmektedir.

PFAS bileşikleri, suya, yağa ve lekeye dayanıklı özellikleri sayesinde endüstride ve günlük tüketim ürünlerinde yaygın biçimde kullanılmaktadır. Yapışmaz tava kaplamalarından su geçirmez tekstillere, fast food ambalajlarından yangın söndürme köpüklerine kadar geniş bir kullanım alanına sahiptirler. Bu yaygın kullanımın sonucu olarak, Amerikalıların yaklaşık %98’inin kanında ölçülebilir düzeyde PFAS bulunduğu bildirilmektedir. Bu oran, maruziyetin istisnai değil, neredeyse evrensel olduğunu göstermektedir.

Araştırmada dikkat çeken bir diğer unsur, erkekler ve kadınlar arasındaki biyolojik farklılıklardır. Bulgular, kadınların PFAS’ı metabolize etme ve vücuttan uzaklaştırma biçimlerinin erkeklerden farklı olduğunu göstermektedir. Özellikle gebelik, emzirme ve adet döngüsü gibi fizyolojik süreçler, bazı PFAS türlerinin kadın vücudundan daha hızlı atılmasına katkı sağlayabilmektedir. Bu durum, üreme çağındaki kadınlarda kimyasal birikimin erkeklere kıyasla daha düşük düzeyde kalmasına yol açabilir. Ancak menopoz sonrasında, erkekler ile kadınlar arasındaki PFAS birikim farkının azaldığı belirtilmektedir. Bu da hormonal ve fizyolojik değişimlerin kimyasal yük üzerinde belirleyici rol oynadığını düşündürmektedir.

Peki neden özellikle orta yaşlı erkekler? Orta yaş dönemi, biyolojik açıdan hassas bir geçiş evresi olarak değerlendirilmektedir. Bu dönemde hormonal dengede değişiklikler başlar; erkeklerde testosteron düzeyleri kademeli olarak düşer. Testosteronun azalması, bağışıklık yanıtı, inflamasyon düzeyi ve oksidatif stres üzerinde etkili olabilir. PFAS maruziyetinin de inflamasyonu ve oksidatif stresi artırdığı bilindiğinden, bu iki etkenin etkileşimi yaşlanma sürecini hızlandırabilir. Oksidatif stres, hücresel hasarın ve DNA metilasyon değişimlerinin önemli bir tetikleyicisidir. Bu nedenle PFAS ile hormonal değişimlerin birleşimi, epigenetik yaşlanmayı hızlandıran bir biyolojik ortam yaratabilir.

Yaşam tarzı faktörleri de bu tabloyu ağırlaştırabilir. Sigara kullanımı gibi alışkanlıklar hem oksidatif stresi artırır hem de vücudun toksik maddeleri temizleme kapasitesini azaltabilir. Dolayısıyla çevresel kirleticilere maruz kalma ile riskli yaşam tarzı davranışlarının birleşmesi, biyolojik yaşlanmayı daha da hızlandırabilir. Bu durum, çevresel ve davranışsal faktörlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Bununla birlikte, çalışmanın bazı sınırlamaları bulunmaktadır. Öncelikle araştırma nedensellik değil, istatistiksel ilişki göstermektedir. Yani PFAS’ın doğrudan yaşlanmaya neden olduğu kesin biçimde kanıtlanmış değildir; yalnızca iki değişken arasında anlamlı bir korelasyon saptanmıştır. Ayrıca kullanılan veriler yaklaşık 20 yıl önce toplanmıştır ve örneklem büyüklüğü nispeten küçüktür. Bu durum, bulguların genellenebilirliği konusunda temkinli olunması gerektiğini göstermektedir. Gelecekte daha büyük, uzunlamasına ve güncel veri setleriyle yapılacak çalışmalar, bu ilişkinin mekanizmalarını daha net ortaya koyabilir.

Politika ve düzenleme boyutu da önemlidir. ABD, kalıcı organik kirleticilerin küresel ölçekte sınırlandırılmasını hedefleyen Stockholm Sözleşmesi’ni onaylamamıştır. PFOA ve PFOS gibi bazı eski PFAS türlerinin kullanımının aşamalı olarak azaltılması gündeme gelmiş olsa da, PFNA ve PFOSA gibi daha yeni türler henüz kapsamlı biçimde düzenlenmiş değildir. Bu durum, halk sağlığı açısından potansiyel bir boşluk yaratmaktadır.

Bireysel düzeyde alınabilecek önlemler sınırlı olsa da tamamen etkisiz değildir. Sertifikalı aktif karbon veya ters osmoz sistemine sahip su filtreleri kullanmak içme suyundaki PFAS düzeyini azaltabilir. Yağ ve leke tutmaz özellikli ambalajlardan, özellikle fast food kaplarından mümkün olduğunca kaçınmak maruziyeti azaltabilir. Ayrıca yerel su kalitesi raporlarını takip etmek ve PFAS konusunda daha sıkı düzenlemeler talep etmek de toplumsal düzeyde risk azaltımına katkı sağlar.

Sonuç olarak, mevcut bulgular PFAS maruziyetinin özellikle orta yaşlı erkeklerde biyolojik yaşlanmayı hızlandırabileceğine dair güçlü bir uyarı niteliğindedir. Nedensellik kesinleşmemiş olsa da, epigenetik göstergeler üzerinden elde edilen veriler çevresel kimyasalların yaşlanma biyolojisi üzerindeki etkilerini ciddiyetle ele almak gerektiğini ortaya koymaktadır. Hem bireysel korunma stratejileri hem de yapısal düzenleyici önlemler, bu görünmez ancak kalıcı kimyasal tehdide karşı eş zamanlı olarak devreye sokulmalıdır.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

07:06:58

Diyabetle Bağlantılı Ev Kimyasalları

Araştırmacılar, yaygın olarak kullanılan ev kimyasalları ile diyabet arasında endişe verici bir bağlantı ortaya çıkardı: ‘Birçok kronik hastalığın risk faktörü’. Bu kimyasallar, doğal olarak parçalanmaya dirençli oldukları için çevremizde ve insan dokusunda kalıcıdır…

Mount Sinai araştırmacıları, yaygın ev kimyasallarına maruz kalmanın “sonsuza kadar kalıcı kimyasallar” yoluyla diyabet gelişme riskini artırabileceğini keşfetti.

Neler oluyor?
Yeni bir araştırmada, New York City’de 360 katılımcının kan örnekleri incelendi. Katılımcıların yarısı yakın zamanda diyabet teşhisi almış, diğer yarısı ise almamıştı.

Araştırma ekibi PFAS kirlilik seviyelerini ölçtü. PFAS veya “sonsuza kadar kalıcı kimyasallar”, mutfak gereçlerinin kaplamalarında, mobilya işlemelerinde ve su geçirmez ekipmanlarda bulunan insan yapımı bileşiklerdir.

Araştırmacılar, kimyasal maruziyetin farklı bir aralığa her artışının, diyabet riskinde %31’lik bir artışla ilişkili olduğunu buldu. Çalışmanın özetine göre, bu maddeler amino asitlerin üretimini ve vücudun ilaçları işleme şeklini bozarak kan şekeri yönetimini aksatabilir.

Bu kimyasallar, doğal olarak parçalanmaya dirençli oldukları için çevremizde ve insan dokusunda kalıcıdır.

Bu keşif neden önemlidir?

PFAS kirliliği, yaygın ev eşyaları ve içme suyu yoluyla gerçekleşebilir. Bu bileşikler vücudumuzda on yıllar boyunca birikir ve metabolizmada değişikliklere neden olarak uzun vadeli hastalıklara yol açabilir.

Araştırmaya katkıda bulunan Dr. Damaskini Valvi, “Artan araştırmalar, PFAS’ın obezite, karaciğer hastalığı ve diyabet gibi birçok kronik hastalığın risk faktörü olduğunu göstermektedir” dedi.

Artan diyabet oranları, sağlık sistemlerini ve aileleri zorlamaktadır. Kirlilik kaynaklarını anlamak, doktorların özellikle daha yüksek maruz kalma oranlarıyla karşı karşıya olan savunmasız topluluklar için daha iyi önleme stratejileri geliştirmelerine yardımcı olur.

Bu araştırma, kirliliği halk sağlığı sonuçlarıyla ilişkilendirerek, kimyasal kirliliğin gerçek tıbbi sonuçlara nasıl dönüştüğünü göstermektedir.

PFAS maruziyeti konusunda ne yapılıyor?

Bilim insanları, kimyasal maruziyetlerin farklı yaşam aşamalarında metabolizma ile nasıl etkileşime girdiğini anlamak için kirlilik ve genetik verileri birleştiren genişletilmiş araştırmalar yapılmasını talep ediyor. Bu bilgi, risk altındaki nüfuslar için hedefe yönelik müdahalelere yol açabilir.

Mutfak eşyaları, halılar ve giysiler satın alırken PFAS içermeyen ürünleri tercih ederek maruziyetinizi azaltabilirsiniz. Suya veya lekeye dayanıklı olmadığı belirtilen ürünleri tercih edin.

Tüketici temsilcilerinize başvurarak tüketim mallarında PFAS kullanımını sınırlayan yasalara destek verin. Birçok ülke, gıda ambalajlarında ve yangın söndürme köpüklerinde bu kimyasallara kısıtlamalar getirmiştir.

Birçok sistem PFAS kirliliği içerdiğinden, içme suyunuzu filtrelemeyi düşünebilirsiniz. Ters ozmoz ve aktif karbon filtreler bu bileşiklerin giderilmesine yardımcı olur.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

14:41:56

Yeni Süreç PFAS Kirleticiyi Florüre Dönüştürüyor

Adelaide Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, sudaki per- ve polifluoroalkil maddeleri (PFAS) parçalayarak kirleticiyi florür dahil olmak üzere zararsız bileşenlere ayıran, güneş ışığıyla aktive olan bir malzeme geliştirdiler…

Bu çığır açan keşif, PFAS'ın giderilmesi için umut verici, düşük enerjili bir çözüm sunuyor ve su arıtma ve çevre temizliği alanlarında potansiyel uygulamaları var.

PFAS, İngilizce Per- and Polyfluoroalkyl Substances ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçeye en yaygın karşılığı Per- ve Polifloroalkil Maddeler ya da Per- ve Polifloroalkil Kimyasallar şeklinde çevrilir.

Bu maddeler, suya, yağa ve ısıya karşı çok dayanıklı sentetik (insan yapımı) kimyasallardır. 1950’lerden beri gıda ambalajları, yapışmaz tava kaplamaları, leke tutmaz kumaşlar, su geçirmez giysiler, bazı kozmetikler ve yangın söndürme köpükleri gibi çok çeşitli ürünlerde kullanılmışlardır.

En büyük sorunları, doğada kolayca parçalanmamaları ve insan vücudunda birikerek uzun vadede sağlık sorunlarına (bazı kanser türleri, bağışıklık sistemi etkilenmeleri, hormonal bozulmalar vb.) yol açabilmeleridir. Bu yüzden PFAS’lara “sonsuz kimyasallar” (forever chemicals) denir.

Adelaide Üniversitesi'nden baş araştırmacı Dr. Cameron Shearer, “PFAS kirliliği küresel bir sağlık riski oluşturmaya devam ediyor ve bu araştırma, daha güvenli topluluklar ve daha temiz ekosistemler için kritik bir adımdır” diyor.

“Birçok su kirleticisi, karbona bağlanan reaktif bir kimyasal eklenerek parçalanır. Ancak PFAS moleküllerinde karbon atomları, bu işlemi neredeyse imkansız hale getirecek şekilde korunmaktadır.

“Ekibimiz, PFAS'ı koruyan F atomlarını hedeflemek için koşulları değiştirdi ve katalizörü optimize etti, bu da sonsuza kadar kalıcı kimyasalların tamamen parçalanmasıyla sonuçlandı.

“Üretilen florür izole edilebilir ve diş macunu gibi sağlık ürünlerinde veya gübre katkı maddesi olarak kullanılabilir.”

PFAS, yapışmaz pişirme kapları, yangın söndürme köpükleri ve su geçirmez kumaşlarda kullanılan, güçlü karbon-flor bağları nedeniyle parçalanmaya karşı son derece dirençli olan ve bu nedenle çevre ve insan vücudunda biriken bir grup sentetik kimyasaldır.

Bu maddeler, gelişim bozuklukları, kısırlık ve kanser gibi ciddi sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilmiştir.

Son veriler, Avustralyalıların %85'inden fazlasının kanında tespit edilebilir PFAS bulunduğunu ve yeni içme suyu yönergelerinin bazı PFAS kimyasalları için güvenli sınırları litre başına sadece nanogramlara düşürdüğünü göstermektedir.

Son veriler, Avustralyalıların yüzde 85'inden fazlasının kanında PFAS tespit edildiğini ve yeni içme suyu yönergelerinin bazı PFAS kimyasalları için güvenli sınırları litre başına nanogram seviyesine düşürdüğünü göstermektedir.

Çalışması Small dergisinde yayımlanan Dr. Shearer, “Araştırmamızla geliştirdiğimiz malzemeler, önce PFAS'ı suda yakalayıp konsantre eden ve daha sonra ışıkla aktive olan malzemelerimize maruz bırakılarak bozunabilen PFAS arıtma zincirlerinin bir parçası olarak kullanılabilir” diyor.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

09:49:32

Plastik sorunu: kağıt pipetler daha ‘çevre dostu’ olmayabilir – çoğu tehlikeli kimyasallar içeriyor
Araştırmacılar, popüler kağıt pipetlerin plastiğe karşı en ‘çevre dostu’ alternatif olmayabileceğini belirttiler…

Çelik pipetler kağıt pipetlere kıyasla daha güvenli ve çevre dostu olabilir; ancak yeni bir çalışma, pipetlerde bulunan potansiyel olarak tehlikeli kimyasalların plastik versiyonlardan daha iyi olmayabileceği uyarısında bulunuyor…

Belçikalı araştırmacılar tarafından yapılan ve 24 Ağustos Cuma günü Food Additives and Contaminants dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmada, test edilen 20 kağıt pipet markasının 18’inde, çevrede binlerce yıl kalabilen ve potansiyel olarak insanlar ve vahşi yaşam için zararlı olan “sonsuza kadar kalıcı kimyasallar” bulundu.

Araştırmacılar, ‘PFAS’ olarak bilinen bir grup sentetik kimyasal için toplam 39 pipet markasını analiz etti. Bunların çoğunda, en yaygın olarak da kağıt ve bambudan yapılanlarda bulundu.

Araştırmacılar, “çevre dostu” olarak adlandırılan kağıt pipetlerin uzun ömürlü ve potansiyel olarak toksik kimyasallar içerdiği ve çevre için plastik versiyonlardan daha iyi olmayabileceği konusunda uyardı.

Antwerp Üniversitesi‘nde çevre bilimci olan Thimo Groffen, basına verdiği demeçte, ekibinin ABD’de satılan pipetlerde PFAS bulunmasının ardından Belçika ve Avrupa’da satılan bitki bazlı pipetlerde PFAS olup olmadığını öğrenmek istediğini söyledi.

Ekip, kağıt, bambu, cam, paslanmaz çelik ve plastik olmak üzere beş malzemeden yapılmış 39 pipet markasını çoğunlukla mağazalardan, süpermarketlerden ve fast-food restoranlarından satın alarak iki tur testten geçirdi.

Markaların çoğunluğu – 39’undan 27’si (%69) – PFAS içermekteydi ve toplamda 18 farklı PFAS tespit edildi; kağıt pipetler, test edilen markaların %90’ında tespit edilen kimyasallarla en kötü suçlular oldu.

PFAS ayrıca beş bambu pipet markasından dördünde, dört plastik pipet markasından üçünde ve beş cam pipet markasından ikisinde tespit edilmiştir. Beş çelik pipet türünün hiçbirinde tespit edilmemiştir.

Araştırmacılar, kimyasalların neredeyse her marka kağıt pipette bulunmasının, bazı durumlarda su itici bir kaplama olarak kullanıldığı anlamına geldiğini söyledi.

Dr. Groffen, “Kağıt ve bambu gibi bitki bazlı malzemelerden yapılan pipetler genellikle plastikten yapılanlara kıyasla daha sürdürülebilir ve çevre dostu olarak tanıtılıyor” dedi. “Ancak bu pipetlerde PFAS bulunması, bunun her zaman doğru olmadığı anlamına geliyor.”

Araştırmacılar, kimyasalların muhtemelen kağıt pipetler için su itici bir kaplama olarak kullanıldığına inanıyorlardı, ancak çalışma PFAS’ın pipetlerden sıvılara sızıp sızmadığına bakmadı – ancak tespit edilen bazı çeşitler bunu yapma riski taşıyordu.

Bilim insanları, PFAS konsantrasyonlarının düşük olmasına ve insan sağlığı için sınırlı bir risk oluşturmasına rağmen, PFAS’ın vücutta uzun yıllar kalabileceği ve zamanla birikebileceği konusunda uyardı.

Bu kimyasallar tiroid hastalığı, yüksek kolesterol seviyeleri, karaciğer hasarı, böbrek kanseri ve testis kanseri gibi bir dizi sağlık sorunuyla ilişkilendirilmiştir.

Dr. Groffen şöyle devam etti: “Küçük miktarlardaki PFAS, kendi başına zararlı olmasa da, vücutta zaten mevcut olan kimyasal yüke katkıda bulunabilir.

“Paslanmaz çelik pipetlerde herhangi bir PFAS tespit etmedik, bu nedenle tüketicilere bu tür pipetleri kullanmalarını ya da hiç pipet kullanmamalarını tavsiye ediyorum.”

Öte yandan kimi uzmanlarda şunu soruyor; daha ağır çelik pipetlerin üretimi ve nakliyesi sera gazı emisyonlarını kesinlikle artıracaktır. Daha az plastik ve daha az kalıcı kimyasal, atmosferde daha fazla karbona değer mi?

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

01:31:55

PFAS’lı hamile: Kordon kanındaki ‘sonsuza dek kalıcı kimyasallar’ tehdidi…

Yeni bir Çevre Çalışma Grubu bilim incelemesine göre, gelişmekte olan fetüs, göbek kordonunda PFAS olarak bilinen zararlı “sonsuz kimyasallar” nedeniyle bir tehditle karşı karşıya. Kaliforniyalı araştırmacılar, plastik üretiminde ve çok çeşitli diğer endüstriyel uygulamalarda kullanılan bazı kimyasalların hamile kadınların kanında yaygın olarak bulunduğuna ve bunun da anneler ve bebekleri için artan sağlık riskleri yarattığına dair yeni kanıtlar buldu.

Araştırmacılar, bulgularının, insanların rutin olarak maruz kaldığı birçok kimyasalın sağlıkta ince ama zararlı değişikliklere yol açtığını gösteren ve giderek artan kanıtlara eklendiğini söyledi. Çalışmanın politika yapıcılar için bir “uyandırma çağrısı” olması gerektiğini söylediler.

EWG bilim insanları da, son beş yılda yayımlanan ve kordon kanında PFAS ya da perfloroalkil ve polifloroalkil maddelerin varlığını rapor eden düzinelerce çalışma tespit etti. Bu kimyasalların varlığı, göbek kordonu yoluyla rahimden gelişmekte olan fetüse geçmeden önce PFAS ile ilk temas olarak hizmet eden hamile insanlar için de bir tehdit oluşturmaktadır.

EWG bilim insanları, PFAS’ın kordon kanındaki varlığını ve sağlık üzerindeki etkilerini inceleyen 40 çalışmayı gözden geçirmiştir. Bu 40 çalışmanın tamamı kanda geniş bir yelpazede PFAS tespit edildiğini bildirmiştir. On altı çalışma, kordon kanında PFAS maruziyeti ile kordon kanı lipitleri olarak adlandırılan hayati vücut moleküllerindeki değişikliklerin yanı sıra fetal ve çocukluk gelişimine zarar arasında ilişki bulmuştur.

En az 14 çalışma, kordon kanında PFAS bulunması ile çocukluğun ilerleyen dönemlerinde PFAS tespit edilmesi veya yetişkinlikte sağlık etkileri riskinin artması ya da her üçünün bir kombinasyonu arasında bir ilişki bulmuştur.

İnsanlar PFAS’a kontamine gıda ve su yoluyla ve tüketici ürünlerinden çıkan toz ve dumanların solunması yoluyla maruz kalabilir. Gelişmekte olan fetüs göbek bağı ve plasenta yoluyla, bebekler ise emzirme yoluyla maruz kalabilir.

PFAS, su ve yağ itici özellikleri nedeniyle birçok ticari ve endüstriyel ürünün yapımında kullanılan kalıcı ve her yerde bulunan çevresel kirleticilerdir. Yapışmaz pişirme kapları, giysiler, gıda ambalajları, halılar ve yangın söndürme köpüğü gibi ürünlerde bulunurlar.

Bu sonsuz kimyasallara maruz kalmak, kan lipit profillerinde olumsuz değişiklikler ve diyabet ve obezite gibi metabolik hastalıklar da dahil olmak üzere sağlık zararları ile ilişkilidir. PFAS ayrıca karaciğer enzimlerinde artış, davranışsal ve nörolojik sonuçlar, kanser, bağışıklık baskılanması, tiroid bozuklukları, böbrek hastalığı, kardiyovasküler hastalıklar ve düşük doğum ağırlığı ve uzunluğu ve düşük karın çevresi gibi gelişimsel ve üreme sistemlerine zararlarla da bağlantılıdır.

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri tarafından yapılan testler, neredeyse tüm Amerikalıların kanında PFOA veya PFOS – en yaygın ve iyi bilinen PFAS’lardan ikisi – bulunduğunu ortaya koymuştur.

Bilimsel literatür, PFAS’ın serum, beyin, karaciğer, akciğer, kemik, böbrek ve anne sütü ile göbek kordonu kanı dahil olmak üzere birçok insan biyolojik sıvısı veya dokusunda tespit edildiğini göstermektedir. ABD’de PFOS ve PFOA üretimi ve kullanımı azalmıştır ve ulusal eğilimler PFAS’ın kan konsantrasyonunda bir düşüş olduğunu göstermektedir.48

Çocuklar için PFAS maruziyetinin riskleri
Çocuklar PFAS maruziyetine karşı daha savunmasızdır. Büyüyen vücutları ve kimyasallara maruz kalmaları nedeniyle uzun vadede zarar görürler.

Araştırmalar, çocuklarda aşı antikor yanıtının azalmasıyla ilişkilendirilen yüksek PFAS seviyelerini göstermektedir. Bu veriler, Çevre Koruma Ajansı’nın PFOA ve PFOS için ömür boyu sağlık tavsiyelerini önemli ölçüde sıkılaştırma kararını kısmen desteklemiştir.

PFAS kirliliği sorunuyla mücadele etmek için daha fazla adım atılmadığı sürece çocuklar risk altında kalmaya devam edecektir. Göbek kordonu kanındaki PFAS’ın neden olduğu bazı sağlık sorunları arasında bebeklerde daha yüksek toplam kolesterol ve trigliserit ile vücutlarındaki safra asitlerinde meydana gelen değişiklikler yer almaktadır.12, 29, 23 Bu da yaşamın ilerleyen dönemlerinde kardiyovasküler sorun riskinin daha yüksek olduğunu göstermektedir.

Kordon kanında bulunan PFAS, yenidoğanlarda tiroid fonksiyonları kolondaki mikrobiyal hücreler ve büyüme ile ilgili bozukluklarla da ilişkilidir.

PFAS insan vücudunda kalıcı olduğundan, bilişsel, akciğer ve üreme fonksiyonları üzerindeki etkilerin yanı sıra ağırlıktaki değişiklikler, çocukluk ve yetişkinlik boyunca devam edebilir. Araştırmacılar, PFAS’a doğum öncesi maruz kalmanın yetişkinlerde glikoz dengesinin değişmesine yol açtığını bulmuşlardır.

PFAS ayrıca kimyasalların bağışıklığı baskılayıcı özelliği nedeniyle çocukluk çağında solunum yolu enfeksiyonuna ve bir tür egzamaya yol açabilir.

Hükûmetler ne yapıyor ve ne yapmaları gerekiyor?
Hükûmetler, genel nüfusu, özellikle de gelişmekte olan fetüsü PFAS gibi zehirli kimyasallardan korumaktan sorumlu olmalıdır.

Örneğin PFOA ve PFOS büyük ölçüde ABD’den çıkarılmıştır, ancak hem bunlar hem de diğer PFAS’lar sadece vücutta değil çevrede de varlığını sürdürmektedir. Kanıtlar, PFBS ve GenX gibi PFAS ikame kimyasallarının da varlığını sürdürdüğünü ve PFOA ve PFOS’a benzer sağlık riskleri oluşturduğunu ortaya koymaktadır.

EPA, sadece PFOA ve PFOS için uygulanabilir olmayan sağlık tavsiyelerini sıkılaştırmakla kalmadı, aynı zamanda içme suyunda PFBS ve GenX için yeni ömür boyu sağlık tavsiyeleri açıkladı.

Ajans daha sonra Ağustos ayında PFAS kirliliği sorunuyla mücadele etmek için bir başka çaba daha göstererek PFOA ve PFOS’u Superfund yasası kapsamında tehlikeli maddeler olarak tanımlamayı önerdi.

2020 yılında Avrupa Birliği Gıda Güvenliği Otoritesi, tüm PFAS’lar için sağlığı koruyucu bir limit ve gıdalardaki PFAS’lar için daha güçlü bir eşik içeren bir içme suyu direktifi yayımladı.

Bu adımlar PFAS maruziyetinin toksik etkilerinin farkındadır, ancak genel nüfusun, özellikle de çocukların ve gelişmekte olan fetüsün maruziyetini azaltmak için çok daha fazlasına ihtiyaç vardır.

PFAS maruziyetini olumsuz sağlık etkileriyle ilişkilendiren önemli bilimsel kanıtlara rağmen, birçok tüketici ürününde PFAS için federal düzenlemeler bulunmamaktadır. EPA, Gıda ve İlaç İdaresi ve diğer federal düzenleyiciler, özellikle hamile insanlar ve bebekler gibi hassas nüfuslar için halk sağlığına öncelik vermelidir.

Tüm ülkeler için PFAS maruziyetini azaltmaya yönelik basit adımlar şunları içerir:

• Tüketici ürünlerinde gereksiz PFAS kullanımının yasaklanması.
• Gereksiz yere PFAS kullanan ürünlerin devlet tarafından satın alınmasının sınırlandırılması.
• PFAS ile kirlenmiş sahaların belirlenmesi, bilime dayalı temizleme standartlarının belirlenmesi ve uygulanması.
• İzleme yoluyla PFAS kontaminasyonunun kapsamının anlaşılması.
• İçme suyu ve gıdalarda bilime dayalı maruz kalma limitlerinin belirlenmesi ve uygulanması.
• PFAS’ın havaya ve suya endüstriyel deşarjlarının sınırlandırılması.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

17:43:49

Bilim insanları, hidrojen ve UV ışığı kullanarak musluk suyundaki iki tür zehirli PFAS kimyasalının %95'ini bir saatten kısa bir sürede yok ettiklerini bildirdi...

Bilim insanları, dünyanın dört bir yanındaki su yollarında yaygınlaşan, insan sağlığı ve biyoçeşitlilik için risk oluşturan ve “sonsuza kadar kimyasallar” olarak bilinen zehirli maddeleri yok etmenin yeni bir yolunu keşfetti. Teknik, perfloroalkil maddeler (PFAS) olarak adlandırılan zararlı kimyasalların yüzde 95'ini sadece 45 dakika içinde başarıyla parçaladı…

PFAS bileşikleri, ilk olarak 1940'larda ticari olarak üretilen ve sayısız diğerlerinin yanı sıra kozmetik, tencere, tekstil gibi ürünlerde hızla yaygınlaşan karmaşık bir kimyasallar grubudur.

Son yıllarda, bilim insanları PFAS'ın suda parçalanmasının çok uzun zaman aldığını keşfetmişlerdir; bu da yeraltı sularının, yağmur sularının, içme sularının ve diğer sistemlerin küresel olarak kirlenmesine yol açan bir sorundur. PFAS'a maruz kalmanın ekolojik hasar ve bazı kanserler de dahil olmak üzere bir dizi insan sağlığı sorunuyla bağlantılı olması, birçok alandaki araştırmacıları bu zehirli kimyasalları su sistemlerinden uzaklaştırmanın yeni yollarını bulmak için harekete geçirdi.

Journal of Hazardous Materials Letters'da yayımlanan yeni bir çalışmaya göre, Riverside'daki California Üniversitesi'nden (UCR) bilim insanları, bu kimyasalların bazılarını yok etmek için hidrojen ve UV ışığı kullanan “PFAS ile kirlenmiş içme suyu kaynaklarını arıtmak için umut verici bir platform” sundular.

UCR'de kimya ve çevre mühendisliği doçenti olan çalışma yazarı Haizhou Liu yaptığı açıklamada, “Bu teknolojiyi çok çeşitli PFAS ile kirlenmiş kaynak suları için çok yönlü hale getirmeye çalışarak optimize ediyoruz” dedi. “Teknoloji, hem içme suyunda hem de farklı endüstriyel atık su türlerinde PFAS'ın yok edilmesinde çok umut verici sonuçlar göstermiştir.”

Temel konsept, kirlenmiş bir kaynağa hidrojen aşılayarak PFAS'ı ortadan kaldırıyor; bu da suyun elektronları ve PFAS'taki güçlü moleküler bağları zayıflatabilecek diğer parçacıkları serbest bırakmasına neden oluyor. UV ışık darbeleri bu reaksiyonları güçlendirerek toksik kimyasalların zararsız bileşenlere ayrılması için gereken süreyi hızlandırır.

Bu noktada Liu ve meslektaşları, yöntemi yalnızca perflorooktanoik asit (PFOA) ve perflorooktanesülfonik asit (PFOS) olarak bilinen iki tür PFA üzerinde, yaklaşık iki bardak ölçülerinde küçük hacimli musluk suyunda test ettiler. Ancak sonuçlar çok umut vericiydi: Çalışmaya göre hidrojenin etkisi “PFOA'nın bozunmasını %10'dan %95'e çıkardı” ve oda sıcaklığında “45 dakikalık işlemde %95 bozunma sağlandı”.

Bu teknik, PFAS kirliliğiyle başa çıkmak için ortaya çıkan birçok çabadan biri olsa da – yakın tarihli bir projede PFCAs adı verilen belirli bir PFAS türünü bozundurmak için çözücüler kullanıldı-, nispeten düşük enerji ayak izine sahip ve zararlı yan ürünler üretmiyor.

Liu, “Bu teknolojinin avantajı çok sürdürülebilir olmasıdır” dedi. Liu, işlem sırasında kirlenmiş kaynaklara verilen hidrojenin, reaksiyonun sonunda zararsız su haline geldiğini belirtti.

Bu noktada, sistem hâlâ araştırmanın erken bir aşamasındadır, ancak ekip sonunda PFAS bileşiklerini büyük su depolarından ve diğer kaynaklardan çıkarabilecek ticari olarak uygulanabilir bir makine haline getirmeyi ummaktadır.

Araştırmacılar, “Hidrojen bazlı polarizasyon tekniği, PFAS ve diğer kirleticilerin indirgeyici yıkımını artırmak için diğer su iyonizasyon sistemlerine kolayca uygulanabilir” sonucuna vardı.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

Medya onları “sonsuza dek kimyasallar” olarak adlandırdı, ancak şimdi bilim insanları bu adı teste tabi tutuyor.

Perflourine veya poliflorine alkil maddelerin (PFAS) parçalanmasının neredeyse imkansız olduğu ve yeraltı suyu kaynaklarında, toprakta ve diğer yerlerde birikme eğiliminde olduğu bilinmektedir. Sağlık üzerindeki etkileri bilinmekte ve su kaynaklarında %99'unu yok etmek için yeni bir yöntem bulunmaktadır.

“Süperkritik su oksidasyonu” (SWO) olarak bilinen ve yakın zamanda yayımlanan bir makalede, bu prosedürün bir su örneğinde bulunan çok çeşitli bilinen ve bilinmeyen PFAS'ların %99'unu yok edebildiği tespit edilmiştir.

Su 220 bar basınç altında 374°C'ye kadar ısıtıldığında ne gaz ne de sıvı haline gelir, ancak süperkritik olarak bilinen bir duruma geçer. Burada, hızlandırılmış oksidasyon ve diğer reaksiyonlar PFAS'ın daha kolay toplanabilen ve bertaraf edilebilen bileşen elementlerine çözünmesine neden olur.

EPA destekli araştırmacılar SWO'yu test ederken, su numunesinin florlu içeriğinin ağırlığının sadece %27'sinin bilim insanlarının hedeflediği PNAS'tan geldiğini tespit etmiş, bu da büyük bir kısmının çalışmada tanımlanmayan sonsuz kimyasallara ait olduğunu göstermiştir. Böyle bir bulgu, bir temizleme yöntemi olarak SWO'ya büyük itibar kazandırmaktadır.

Yazarlar makalelerinde “Yıkıcı bir teknoloji olarak SCWO, yakmaya bir alternatif olabilir ve PFAS yüklü atık sular için derin bir kuyuya enjeksiyon veya düzenli depolama yoluyla bertaraf yerine kalıcı bir çözüm olabilir” diye yazıyor.

Bu kimyasalları yok etmenin bir yolunu keşfetmek değerlidir çünkü üretimlerini ve kullanımlarını kısıtlamak zor olacaktır çünkü yağa, suya ve yüksek sıcaklıklara dayanma kabiliyetleri nedeniyle ödüllendirilirler ve yangınla mücadele teknolojisinin ana bileşenlerinden biridirler.

Başyazar Max Krause, “Süperkritik su oksidasyon sistemlerinin halihazırda ticari olarak mevcut olduğu göz önüne alındığında, bu, önemli ölçüde etkilenmiş sahalar veya atık sular için yakında kullanılabilecek bir teknoloji olabilir” dedi. “Şu anda tüm yolları anlamak ve PFAS'ı yok ettiğimizden emin olmak için hava emisyonlarını değerlendiriyoruz.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

Maskaranızın veya rujunuzun tüm gün yüzünüzde nasıl kaldığını hiç merak ettiniz mi? Teflon yapışmaz tavalarda ve Gore-Tex su geçirmez giysilerde de bulunan, ürünleri suya ve yağa dayanıklı yapmak için kullanılan bir kimyasal sınıfı olan PFAS içeriyor olabilir. Ne yazık ki, PFAS kanserle ve diğer ciddi sağlık sorunlarıyla bağlantılıdır.

Bu hafta Biden yönetimi, Amerikalıları bu zehirli kimyasallardan korumak için tasarlanmış yeni yasaları duyurdu. 2021’in sonunda, Çevre Koruma Ajansı (EPA), PFAS üreticilerinden makyaj, gıda ambalajları, yapışmaz tavalar ve leke tutmaz mobilyalar dahil olmak üzere günlük ürünlerde bulunan bazı PFAS kimyasallarının miktarını test etmelerini ve kamuya açıklamalarını isteyecek. Ancak bazı araştırmacılar ve çevre aktivistleri, bunun sorunu çözmeyeceğini ve hükûmetin bu zararlı kimyasalların kullanımını tamamen yasaklama zamanının geldiğini söylüyor.

PFAS NEDİR?
PFAS veya perfloroalkil ve polifloroalkil bileşikleri, ısıya, lekelere, suya ve yağa karşı direnci artırabildikleri için çok çeşitli tüketici ürünlerinde bulunan 4.000’den fazla kimyasala atıfta bulunur. Bu kimyasallar çevrede parçalanmazlar ve bunlara maruz kalan insanlarda kansere neden olduğu, bağışıklığı zayıflattığı ve diğer olumsuz sağlık sonuçlarına yol açtığı bulunmuştur. Mevcut pandeminin ortasında, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), insan ve hayvan çalışmalarından PFAS‘a maruz kalmanın aşılara karşı antikor yanıtlarını azaltabileceğine dair kanıtlar olduğunu ve bunun COVID’in etkinliğini azaltabileceği anlamına gelebileceğini açıkladı. Ancak bu konuda daha fazla çalışma yapılması gerekiyor.

PFAS‘lara çevrede yok olmayıp kaldıkları için genellikle “sonsuza kadar kimyasallar” denir. Bennington Koleji‘nde PFAS eğitimi alan profesör David Bond, “Bir kez üretildiklerinde, hiçbir şey onları yıkamaz” diyor. “Serbest bırakıldıktan sonra havada, suda ve toprakta hareket ederler. Bitkilerde, hayvanlarda ve insanlarda yedi yıl boyunca birikerek en temel vücut sistemlerimizi çok düşük seviyelerdeki maruziyette bile kaosa sürüklerler.”

DÜZENLEME SORUNU
Bond, EPA düzenlemesinin doğru yönde atılmış bir adım olduğunu ve 2019’da bölgede yapılan veya ithal edilen ürünlerde bazı PFAS kimyasallarının kısıtlandığı Avrupa Birliği‘ndeki benzer düzenlemeyi takip ettiğini söylüyor. Bu yıl Danimarka, Almanya, Hollanda, İsveç ve Norveç hükûmetleri, Temmuz 2022’ye kadar tüm bu kimyasal sınıfının Avrupa genelinde üretimi, pazarlaması ve kullanımı konusunda resmi olarak daha katı bir yasak teklif edeceklerini açıkladılar .

Ancak Bond, EPA düzenlemesinin yeterince ileri gitmediğini söylüyor. “Bu haftaki EPA gelişimi gecikti, ancak bu yeterli değil” diyor. “Bu, sonunda bu konuda bir şeyler yapabileceğimiz umuduyla sorunu incelemeye devam etmek için bir plan. Ancak PFAS kontaminasyonu krizinin ne kadar kötü, kapsamlı ve acil olduğunu tam olarak biliyoruz. Onu incelememize gerek yok; Bu konuda bir şeyler yapmaya başlamalıyız.”

Kimyasal üreticileri, bu binlerce kimyasalın hepsinin eşit derecede kötü olmadığını ve bu nedenle her seferinde bir tane analiz edilmesi gerektiğini savunarak PFAS‘ın hükûmet düzenlemesine karşı lobi yaptılar. Doğal Kaynaklar Savunma Konseyi‘nde sağlık ve gıda kıdemli stratejik direktörü Erik Olson, “Bu kimya şirketleri büyük lobi kampanyaları yürütüyor” diyor. “Onların ana argümanlarından biri, başarmak için jeolojik bir zaman ölçeği alacak olan her bir kimyasalı düzenlemeniz gerektiğidir. Temelde düzenlemeyi geciktirmek için bir taktik.”

Bazı kimya şirketleri, bu zehirli kimyasalların her yerde bulunması nedeniyle, bu kadar çok ürün kategorisinde bunları değiştirmenin imkansız olacağını da iddia ediyor. 3M iletişim müdürü Sean Lynch, “PFAS, benzersiz performans özellikleri nedeniyle dünya çapında çok çeşitli şirketler ve endüstriler tarafından kullanılıyor” diyor. “Örneğin, PFAS hayat kurtaran tıbbi cihazlar ve düşük emisyonlu araçlar gibi yenilikleri mümkün kılıyor.”

Çevreyi toksik kimyasallardan arındırmaya adanmış bir kuruluş olan Çevresel Çalışma Grubu‘nun (EWG) kıdemli bilim insanı David Andrews, yeni kuralın yalnızca 3M, Dupont ve Chemours gibi kimyasal üreticilerini ürünlerinde ne kadar PFAS olduğunu açıklamaya zorladığını belirtiyor. Bu yasa, bu bilgilerin ifşa edilmesinden bireysel markaları veya ürün üreticilerini sorumlu tutmaz. Örneğin, bireysel bir maskara markasının yasal olarak ürününde kaç tane PFAS olduğunu söylemesi gerekmeyecektir. “Tüketici ürün şirketlerini ürünlerini test etmeye veya yeniden formüle etmeye zorlama açısından düzenleyici tehdit nispeten düşük” diyor.

KARANLIK BİR TARİH
PFAS kimyasalları 1940’lardan beri var. Bugün, büyük ölçüde onları bir dizi tüketim ürününe uygulayan 3M, DuPont ve Chemours gibi şirketler tarafından üretiliyorlar. EWG, 3M ve DuPont‘tan şirket içi notları ve belgeleri yayımlayarak, bu şirketlerin PFAS‘ın risklerini araştırdıklarını ve bunların insanlar için toksik olduğunu bulduklarını, ancak bu çalışmaları onlarca yıldır çalışanlardan ve halktan gizli tuttuklarını ortaya koydu.

Bond, “PFAS kimyasalları üreten şirketler, neredeyse onları üretmeye başladıkları andan itibaren toksik olduklarını biliyorlardı” diyor. “1960’lardan beri kendi çalışanları ve yakındaki topluluklar üzerindeki ölümcül etkilerinin kapsamlı belgelerini topladılar, ancak bu kimyasalları baş döndürücü bir dizi tüketici ürününe entegre ederken bu bilgiyi adeta toprağa gömdüler.” Örneğin, 1950 gibi erken bir tarihte 3M, PFAS‘ın farelerin kanında oluştuğunu biliyordu ve 1963’te dahili teknik kılavuzu, PFAS‘ı toksik olarak nitelendirdi. 1989’da 3M, PFAS çalışanları arasında yüksek kanser oranları buldu ve 1992’de DuPont da aynı şeyi buldu.

3M sözcüsü Lynch, şirketin artık kendi iç belgelerine daha fazla şeffaflık sunduğunu söylüyor. “PFAS hakkındaki küresel bilgiyi genişletmek için 3M, PFOS ve PFOA dahil olmak üzere PFAS’ın potansiyel çevresel ve sağlık etkileri hakkında 3M ve diğer araştırmacılar tarafından yürütülen 150’den fazla yayımlanmış çalışma da dahil olmak üzere binlerce belge kamuya açık hale getirildi” diyor.

HER YERDE KİMYASALLAR
Bilim insanları PFAS‘ın etrafımızda olduğunu buldular. 33 eyalette halka açık içme suyunda yüksek konsantrasyonlarda bulunurlar. Askeri tesislerde ve sivil itfaiyeciler tarafından yangınları söndürmek için kullanılan köpük bazlı ürünlerde yaygın olarak kullanılırlar. Son aylarda, araştırmacılar bunları daha da fazla tüketici ürününde tanımladılar. Geçen yıl, Notre Dame Üniversitesi‘nden bilim insanları, Thinx menstrüel iç çamaşırlarının kasıklarında PFAS‘ı buldular ve bu durum, markayı müşterilerini tehlikeye atmakla suçlayan bir davaya dönüştü, dava halen devam ediyor – Thinx ise iddiaları reddediyor. Ve bu yıl aynı bilim insanlarından bazıları makyajda PFAS ile ilgili bir çalışma yayımladı. Sık kullanılan 231 kozmetik ürünü test ettiler ve %52’sinin PFAS‘taki tehlikeli kimyasal olan yüksek flor içerdiğini buldular. Su geçirmez maskaraların %82’sinin, fondötenlerin %63’ünün ve sıvı rujların %62’sinin yüksek miktarda flor içerdiği tespit edildi. Araştırmacılar, ürünlerini test ettikleri markaları ortaya koyarken, hangi ürünlerin yüksek düzeyde PFAS içerdiğini belirlememeyi seçtiler.

MARKALAR YANIT VERİYOR
Yeni EPA yönetmeliği, bu ürünlerden PFAS‘ı ortadan kaldırmak için hemen bir etkiye sahip olmayacaktır. Sadece kimyasal üreticilerini, içlerinde belirli PFAS türlerinin ne kadar olduğunu açıklamaya zorlayacaktır. Andrews, çok daha fazla düzenlemenin gerekli olduğunu söylüyor, ancak bu arada tüketicilerin markaları daha şeffaf olmaya zorlayan PFAS‘tan daha fazla haberdar olabildiklerine inanıyor. “Bence bu EPA yönetmeliği, PFAS hakkında daha fazla kamu bilinci olduğu gerçeği açısından bu tüketici ürünleri şirketlerine ve kozmetik şirketlerine filtre uyguluyor” diyor. “Onlar için ilk adım, ürünlerinde hangi kirleticilerin olduğunu görmek ve ürün testi yapmak için tedarik zincirlerini daha iyi anlamaktır.”

Bazı markalar bu kimyasalları kendi istekleriyle yasaklıyor. Örneğin Ikea, yasaklı maddeler listesine PFAS‘ı ekledi. L’Oreal, bu süreç için bir zaman çizelgesi sağlamasa da, PFAS‘ı ürünlerinden çıkaracağını söyledi.

TÜKETİCİLERİN YAPABİLECEKLERİ
Olson, tüketicilerin PFAS içermeyen etiketli ürünleri seçerek PFAS kimyasallarına maruz kalmalarını azaltmaya çalışabileceklerini, ancak kimyasalların ne kadar yaygın olduğu göz önüne alındığında, PFAS‘ı ortamınızdan tamamen ortadan kaldırmanın imkansız olduğunu söylüyor. Olson, “İnsanlar bu sorundan sıyrılıp alışveriş yapamazlar” diyor. “Sen, ben ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki herkes, bedenlerimizde bu kimyasallarla dolaşıyoruz. Ne yazık ki hükûmet bu kimyasalların kullanımına son verene kadar hepimiz bu kimyasallara maruz kalan kobaylarız.”

Pfas kimyasallarının tamamen yasaklanması için birkaç yasa tasarısı öneriliyor. Örneğin Kozmetikte PFAS Yok Yasası, Gıda ve İlaç İdaresi‘ni (FDA) PFAS‘ı kozmetikten men etmeye yönlendirecektir.

Olson, PFAS hakkında endişe duyan kişilerin bu düzenlemeleri desteklemesi gerektiğini söylüyor. “Markaların ürünlerinden PFAS’ı ortadan kaldırmada kesinlikle bir rolü var, ancak sorunu tam olarak çözmek için federal hükûmetin devreye girmesi ve anlamlı düzenleyici adımlar atması gerekiyor” diyor. “EPA’nın önerdiği şey, PFAS’ın en kötü kullanımlarını ortadan kaldırmanın ilk adımıydı, ancak tüketicilerin bu kimyasallara maruziyetini azaltmak uzun zaman alacak ve bu büyük bir mücadele olacak.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…