Büyük Fonlar Geri Çekiliyor, Sektör Daralıyor…

07:59:44

Özel Sermaye Dünyasında Sessiz Bir Değişim

Bu yazıyı ağırlıklı olarak ABD bazında, ancak küresel yansımaları olan bir tablo olarak değerlendirmek gerekir. Metinde referans verilen göstergelerin büyük bölümü ABD merkezlidir. Karşılaştırma ölçütü olarak kullanılan S&P 500, ABD borsasını temsil eder. Örnek verilen büyük fonlar, üniversite bağışları ve emeklilik fonları da ABD kaynaklıdır. Ayrıca Blackstone, Carlyle, Thoma Bravo ve Roark Capital gibi aktörler, küresel ölçekte faaliyet gösterseler bile merkezleri ve karar mekanizmaları ABD’dedir. Bu nedenle anlatılan durgunluk, öncelikle ABD özel sermaye ekosisteminde yaşanan bir kırılmayı yansıtıyor…

Ancak konu yalnızca ABD ile sınırlı değildir. Özel sermaye sektörü yapısı gereği küresel çalışır. ABD’deki fon toplama krizleri, çıkışların tıkanması ve yatırımcı güvenindeki düşüş; Avrupa, Asya ve gelişmekte olan piyasalardaki yatırımları da doğrudan etkiler. ABD merkezli fonlar, dünya genelinde binlerce şirkete sahiptir ve bu fonların zorlanması, küresel birleşme–satın alma piyasasında daralma yaratır.

Dolayısıyla doğru okuma şu şekilde olmalıdır:
Yazı, ABD merkezli özel sermaye sektöründe yaşanan bir zayıflamayı anlatıyor; ancak bu zayıflama, sektörün küresel yapısı nedeniyle genel ve uluslararası sonuçlar doğuran bir gelişmedir. Yani tabloyu yerel bir ABD sorunu gibi görmek eksik olur, fakat küresel bir çöküş olarak okumak da aşırı yorum olur.

Kısa özetle:
Merkez ABD, etki alanı küresel.

2025 yılının Aralık ayına gelindiğinde, bir dönem finans dünyasının en güçlü aktörlerinden biri olarak görülen özel sermaye sektörü belirgin bir durgunluk dönemine girmiş durumda. Uzun yıllar boyunca “yüksek kazanç” vaadiyle anılan bu sektör, artık düşük getiriler, yatırımcı ilgisinin azalması ve satılamayan şirketlerin birikmesi gibi sorunlarla karşı karşıya.

Yılın başında tablo bu kadar karamsar değildi. Carlyle yöneticilerinden Harvey Schwartz gibi isimler, sektör için yeni bir “altın çağ”dan söz ediyordu. Ancak bu iyimser beklentiler kısa sürede boşa çıktı. 2022 ile 30 Eylül 2025 arasındaki dönemde özel sermaye fonlarının yıllık ortalama getirisi yüzde 5,8 seviyesinde kaldı. Aynı dönemde borsadaki büyük şirketleri temsil eden S&P 500 endeksi yüzde 11,6 getiri sağladı. Bu fark, yatırımcılar açısından ciddi bir hayal kırıklığı anlamına geliyor.

Bu tabloyu basitçe şöyle özetlemek mümkün: Özel sermaye fonları, yatırımcılara “borsadan daha fazla kazandırma” iddiasıyla para topluyordu. Ancak son üç yılda bu vaat yerine gelmedi. Üstelik bu durum, yalnızca geçici bir dalgalanma olarak da görülmüyor.

Sonuç olarak büyük yatırımcılar geri adım atmaya başladı. Yale Üniversitesi gibi büyük bağış fonları ve kamu çalışanlarına ait emeklilik fonları, ellerindeki özel sermaye yatırımlarının bir kısmını zararına satmayı tercih etti. Bugün özel sermaye fonlarının elinde, toplam değeri yaklaşık 3,7 trilyon doları bulan ve 31 binden fazla şirket bulunuyor. Bu şirketlerin önemli bir bölümü, planlandığı hâlde satılamamış durumda.

Getirilerin düşmesi, yatırımcı güvenini doğrudan etkiliyor. Özel sermaye fonları, geçmişte uzun yıllar boyunca borsanın üzerinde performans göstermişti. 1993 ile 2019 arasındaki dönemde, 2008 krizi hariç tutulduğunda, bu fonlar genellikle piyasayı geride bırakıyordu. Bugün gelinen noktada ise bu tarihsel üstünlük ortadan kalkmış görünüyor.

Bu değişim, büyük fonların davranışlarını da etkiledi. Emeklilik ve bağış fonları, düşük performans gösteren yatırımları portföylerinden çıkarıp, daha likit ve daha şeffaf alanlara yöneliyor. Kısacası para, eskisi kadar sabırlı değil.

Sorun yalnızca getirilerle sınırlı değil. Özel sermaye sektörünün can damarı olan yeni fon toplama süreci de ciddi biçimde yavaşladı. 2025 Eylül ayına kadar toplanan toplam tutar yaklaşık 320 milyar dolar oldu. Bu rakam, 2023’teki 650 milyar dolarlık seviyenin neredeyse yarısı. Son on yılın en zayıf dönemlerinden biri yaşanıyor.

Bu durum, sektörün temel iş modelini de zorluyor. Özel sermaye fonları genellikle şirketleri borçla satın alır, birkaç yıl içinde büyütür ve daha sonra satarak kâr elde eder. Ancak bugün hem alıcı sayısı azalmış durumda hem de piyasa koşulları satış için elverişli değil. Sonuç olarak birçok şirket “elde kalmış” durumda.

Bazı somut örnekler bu durumu net biçimde gösteriyor. Thoma Bravo, uzun süredir portföyünde bulunan J.D. Power ve ConnectWise gibi şirketleri satamadı. Roark Capital ise restoran zincirlerini bünyesinde barındıran ana şirket için planladığı halka arzı erteledi. Halka açılan bazı şirketler de beklentileri karşılayamadı. SailPoint ve NIQ Global Intelligence hisseleri, borsaya giriş fiyatlarının altında işlem gördü.

Buna rağmen tamamen karanlık bir tablo çizmek de doğru olmaz. 2025’in son aylarında halka arz faaliyetlerinde sınırlı bir canlanma görüldü. Toplamda 170,6 milyar dolarlık halka arz geliri elde edildi. Bu rakam, geçmiş yıllara kıyasla bir artışa işaret etse de, 2021’deki 606,4 milyar dolarlık rekor seviyenin hâlâ oldukça gerisinde.

Öne çıkan olumlu örneklerden biri, Blackstone ve Carlyle tarafından desteklenen Medline oldu. 50 milyar doların üzerinde değerleme ile gerçekleşen bu halka arz, sektör açısından “her şey bitmiş değil” mesajı verdi. 2026’ya girerken piyasa beklentilerinin kısmen toparlanmasının nedeni de bu tür işlemler.

Uzmanlara göre sektör şimdi yeni bir evreye giriyor. Bu evrede her firma ayakta kalamayacak. Analistler, önümüzdeki yıllarda özel sermaye alanında bir konsolidasyon dalgası yaşanmasını bekliyor. Yani küçük ve orta ölçekli birçok oyuncu piyasadan çekilecek, daha güçlü ve büyük fonlar ise yoluna devam edecek.

Bir hukuk firmasının ortağı bu durumu şu sözlerle özetliyor: Özel sermaye firmaları bir gecede yok olmaz, zamanla solup gider. Bu ifade, sektörün ani bir çöküşten ziyade yavaş ama kalıcı bir daralma sürecine girdiğini anlatıyor.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…