16:54:46

Oxford Bilim İnsanları Kuantum Işınlamayı Başardıklarını Açıkladı

Oxford’dan Kuantum Işınlanma Başarısı.

13 Ekim 2025’te, Oxford Üniversitesi‘ndeki araştırmacılar, kuantum kapısı ışınlama kullanarak iki ayrı kuantum bilgisayarda tam bir kuantum algoritmasının ilk kez çalıştırılmasını başararak kuantum bilişimde önemli bir ilerleme kaydettiklerini duyurdu…

Bu çığır açan gelişme, iki farklı kuantum işlemcinin başarılı bir şekilde birbirine bağlanarak fotonik bir ağ aracılığıyla tek bir birleşik kuantum bilgisayar oluşturduğunu göstermektedir.

Oxford Üniversitesi‘nde gerçekleştirilen deneyde, fotonlar aracılığıyla kuantum bilgisini iletmek için optik fiberler kullanılarak yaklaşık iki metre uzaklıkta bulunan iki kuantum işlemci birbirine bağlandı.

Fizikçi Dougal Main liderliğindeki ekip, kuantum teleportasyonunu sadece kuantum durumlarını aktarmak için değil, ayrı makinelerde bulunan kuantum bitleri arasında kuantum hesaplamanın temel işlemleri olan mantıksal kuantum kapıları gerçekleştirmek için de kullandı.

Bu başarı, Grover‘ın arama algoritması adlı tam bir kuantum algoritmasının ilk kez iki uzak modül arasında çalıştırılmasıyla, dağıtılmış kuantum hesaplamanın uygulanabilirliğini kanıtladı.

Dağıtılmış kuantum hesaplama (DQC) olarak bilinen bu yaklaşım, daha küçük, modüler birimlerin birbirine ağ bağlantısı kurulmasına olanak tanıyarak, tekil, devasa kuantum işlemcilerin ölçeklenebilirliği sorununu aşıyor.

Sistem, kuantum kapısı işlemi için %86’lık bir doğruluk oranı elde etti; bu performans, daha fazla kalibrasyonla iyileştirilebilir.

Nature dergisinde yayımlanan bu araştırma, gelecekteki büyük ölçekli kuantum hesaplama ve güvenli iletişim ve dağıtılmış hesaplama için potansiyel bir “kuantum internet” için zemin hazırlıyor.

Bu, teknik olarak, bilim insanlarının kuantum ışınlamayı ilk kez kanıtlamaları değil. Önceki araştırmalar, kuantum bitleri olarak bilinen kuantum bitlerinin durumlarının -geleneksel bilgisayar bitlerine eşdeğer, ancak üst üste bindirilebilmeleri ve dolanabilmeleri dışında — fiziksel olarak ayrı sistemler arasında aktarılabileceğini göstermiştir.

Main yaptığı açıklamada, “Çalışmamızda, bu uzak sistemler arasında etkileşimler oluşturmak için kuantum ışınlamayı kullanıyoruz” dedi. “Bu etkileşimleri dikkatlice uyarlayarak, ayrı kuantum bilgisayarlarında bulunan kuantum bitleri arasında kuantum hesaplamanın temel işlemleri olan mantıksal kuantum kapıları gerçekleştirebiliyoruz.”

“Bu çığır açan gelişme, farklı kuantum işlemcileri tek bir, tamamen bağlantılı kuantum bilgisayara etkili bir şekilde ‘bağlamamızı’ sağlıyor,” diye açıkladı. Bu, temelde geleneksel bilgisayarları birbirine bağlayarak bir süper bilgisayar oluşturmaya eşdeğer.

Main ve ekibi, elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanarak veri iletimi yapmanın, büyük kuantum bilgisayarlar oluştururken karşılaşılan mühendislik engellerini aşmalarını sağlayacağını umuyor. Genel olarak, bir kuantum bilgisayar ne kadar çok kuantum bitine sahipse, bunları kararlı bir durumda tutmak ve dış gürültüyü azaltmak o kadar zor olur.

Main, “Modülleri fotonik bağlantılar kullanarak birbirine bağlayarak, sistem değerli bir esneklik kazanır ve modüllerin tüm mimariyi bozmadan yükseltilmesine veya değiştirilmesine olanak tanır” diye açıkladı.

“Deneyimiz, ağda dağıtılmış kuantum bilgi işlemenin mevcut teknolojiyle mümkün olduğunu gösteriyor,” diye ekledi baş araştırmacı ve Oxford fizik profesörü David Lucas.

Ancak kuantum bilgisayarlar, kuantum süper bilgisayarlar bir yana, yaygın olarak kullanılan bir ekipman haline gelmeden önce, araştırmacıların aşması gereken büyük engeller var.

Lucas, “Kuantum bilgisayarların ölçeğini büyütmek, önümüzdeki yıllarda yeni fiziksel bilgiler ve yoğun mühendislik çabaları gerektirecek zorlu bir teknik zorluk olmaya devam ediyor” diye açıkladı.

Daha büyük kuantum bilgisayarlar inşa etmenin teknik sınırlamalarının ötesinde, bilim adamları bunları işlevsel hesaplamaları çözen gerçekten yararlı araçlara dönüştürmek için hala mücadele ediyorlar.

Bununla birlikte, araştırmacılar kuantum hesaplama sistemlerinin bir gün, bugünün süper bilgisayarlarının çözmesi yıllar süren hesaplamaları sadece birkaç saatte yapabileceğini umuyorlar.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

16:45:49

37 Yaşında Yeni Zelanda'nın Üçüncü Kadın Başbakanı Olmuştu

Eski Yeni Zelanda Başbakanı Dame* Jacinda Ardern, Oxford Üniversitesi'nin Blavatnik Hükûmet Okulu'nda Distinguished Fellow (Seçkin Akademik Üye) olarak görev alacak ve Dünya Liderleri Çemberi'nin bir üyesi olacak.

Dünya Liderleri Çemberi, küresel çapta yönetimi iyileştirmeyi ve dünya genelinde öncü araştırmalar yapmayı amaçlayan eski hükûmet başkanlarından oluşan bir ağdır. Ardern, Ocak ayında Blavatnik Hükümet Okulu'na katılacağını duyuran eski Birleşik Krallık Başbakanı Rishi Sunak'a katılacak.

Ardern, 2017 yılında 37 yaşında göreve başladığında, dünyanın en genç kadın hükûmet başkanıydı ve Yeni Zelanda'nın üçüncü kadın başbakanı oldu. 2023'teki istifasından bu yana çeşitli çevresel ve yönetişim çabalarına odaklanmış ve aynı yıl içinde Harvard Üniversitesi Kennedy School'dan çift üyelik kazanmıştır.

Daha önce, Ardern'in Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile birlikte terörist ve şiddet içerikli çevrimiçi içerikleri ortadan kaldırmayı amaçlayan Christchurch Call adlı bir politik zirve aracılığıyla Blavatnik Hükümet Okulu ile işbirliği yapmıştır.

Ardern bu sabah Instagram'da şunları yazdı:
“Oxford Üniversitesi'nin Blavatnik Hükümet Okulu'nun Dünya Liderleri Çemberi'ne katılacağım için gerçekten heyecanlıyım. Oxford, liderlerin öğrendikleri dersleri paylaşmak ve küresel bir toplum olarak karşılaştığımız derin zorluklar hakkında düşünce katkısı sağlamak amacıyla bu partizan olmayan ağı oluşturdu.

“Bu gruba katılmak, bu bağlantıları güçlendirme fırsatı sunmanın yanı sıra, empatik liderlik yoluyla yönetimi geliştirmeyi amaçlayan, 60’tan fazla farklı ülkeden gelen yeni nesil liderlerle çalışma şansı verecek.”

Blavatnik Hükümet Okulu Dekanı Profesör Ngaire Woods ise ekledi: “Jacinda Ardern'i, Blavatnik Hükümet Okulu'na Seçkin Akademik Üye ve Dünya Liderleri Çemberi üyesi olarak kabul etmekten mutluluk duyuyoruz. Kriz zamanlarındaki liderliği, kamu hizmetine olan bağlılığı ve yönetişim konusunda derin anlayışı, küresel toplumumuza paha biçilmez katkılar sağlayacak.”

Ardern, bu yıl Haziran ayında Oxford'u ziyaret ederek Sheldonian Theatre'da, A Different Kind of Power adlı anı kitabının yayınlanmasıyla ilgili bir konuşma yapacak.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

14:04:09

Oxford'da Yılın Kelimesi 'Beyin Çürümesi'

Önemsiz çevrimiçi içeriğin aşırı tüketiminin yol açtığı varsayılan zihinsel hasarı ifade eden argo bir terim, “lore”, “demure” ve “slop” kelimelerinin de yer aldığı kısa listeyi geride bıraktı. Sadece siz değilsiniz. Büyük Oxford İngilizce Sözlüğü'nün yayımcısı Oxford University Press'in de kulakları biraz bulanıklaşıyor…

Muazzam veri tabanını inceledikten sonra, 2024 Yılın Sözcüğü olarak “beyin çürümesi”ni -özellikle de dijital aşırı yüklenmenin getirdiği türden- seçti.

Aralarında “lore”, “demure”, “romantasy”, “dynamic pricing” ve “slop‘un da bulunduğu kısa listedeki yarışmacıları geride bırakan ’brain rot” için oldukça zorlu bir yolculuk oldu. Oxford'a göre, bilinen ilk ortaya çıkışı 1854 yılında, Henry David Thoreau'nun ormandaki bir kulübeye tek başına taşınmasını anlattığı klasik eseri “Walden”da olmuştur.

Thoreau, “İngiltere patates çürüğünü tedavi etmeye çalışırken,” diye yakınıyordu, “çok daha yaygın ve ölümcül bir şekilde hüküm süren beyin çürüğünü tedavi etmek için kimse çaba göstermeyecek mi?”

Görünüşe göre cevap hayır. Oxford'a göre bu günlerde, sosyal medyada gençler tarafından, özellikle önemsiz çevrimiçi içeriğin aşırı tüketiminden kaynaklanan “bir kişinin zihinsel veya entelektüel durumunun sözde bozulmasını” tanımlamak için sıklıkla kullanılıyor.

Bu kullanım geçtiğimiz yıl yaklaşık yüzde 230 oranında artmıştır. Şirketin sözlük bölümü Oxford Languages'in başkanı Casper Grathwohl, terimin yükselişinin sosyal medya odaklı dil değişiminin baş döndürücü hızını yansıttığını söyledi.

“'Beyin çürümesi' ile, gençlerin TikTok'taki dil trendlerini, neredeyse tam da kendileri o dili ürettikten sonra çarpıtmaları fenomeni ortaya çıktı.”

Oxford'un Yılın Kelimesi, İngilizce konuşulan dünyadaki haber kaynaklarından elde edilen ve sürekli güncellenen yaklaşık 26 milyar kelimelik külliyatından elde edilen kullanım kanıtlarına dayanmaktadır. Duyuruya göre amaç, verilerle desteklenen “2024'ü şekillendiren ruh hallerini ve konuşmaları” yansıtmak.

Geçtiğimiz birkaç yılda olduğu gibi Oxford, halkı kısa listeyi oylamaya davet etti. Kazanan, oylamaya (yaklaşık 37.000 kişi oy kullandı) ve daha ileri analizlere dayanarak yayımcının uzman ekibi tarafından seçildi. “Grathwohl, “Yılın Kelimesi'ni seçmek biraz karanlık bir sanat,” diye kabul etti.

Yarışma 20 yıl önce “chav” (İngiliz argosunda işçi sınıfı) kelimesinin seçilmesiyle başladı. Yıllar içinde “podcast”, “selfie” ve “post-truth” gibi kalıcı yeni kelimelerin yanı sıra birkaç kafa karıştırıcı kelime de belirlendi. (2017'deki Youthquake özellikle suistimal edildi.)

Yarışmanın kendisi de dili etkiledi. Geçen yıl Oxford'un “rizz” (Z kuşağı ya da Alfa kuşağı argosunda “stil, çekicilik ya da cazibe” anlamına geliyor, muhtemelen “karizma” kelimesinden türetilmiş) kelimesini seçmesinin ardından, bir haber seli kullanımın yüzde 1500'den fazla artmasına neden oldu. Oxford'un verilerine göre şu anki kullanım, geçen sonbaharda yapılan duyurudan hemen öncesine kıyasla iki kat daha yüksek.

Grathwohl, “Çok büyük bir hit oldu,” dedi. “Havalı, gerçek bir enerjisi var ve o dönemde insanların tam da ihtiyacı olan şeydi -kullanımı yönlendiren gençler için çoktan modası geçmiş olsa bile.”

Bu yılın listesinde gösterişli neolojizmler ya da “broflake” veya “lumbersexual” gibi harmanlanmış sözcükler yok. Bu yılın tek portmanteau sözcüğü olan “romantasy”, “romantizm ve fantezi unsurlarını birleştiren bir kurgu türünü” ifade ediyor.

Grathwohl, bunun yerine, finalistlerin gençlerin yarı ironik yollarla yeniden tasarladığı eski moda kelimelere ağırlık verdiğini belirtti -bunun “İspanyol paça pantolonun yeniden moda olmasının” dilbilimsel karşılığı olduğunu söyledi.

“Ağırbaşlı” kelimesini ele alalım. Oxford'a göre kaydedilen en eski kullanımı 1377'de denizin sakin olmasına atıfta bulunarak yapılmış. 1400'lü yılların sonlarına gelindiğinde ise genellikle ciddi, çekingen ya da ağırbaşlı tavırları olan insanları tanımlamak için kullanılmaya başlanmıştır.

Ağustos ayında, influencer Jools Lebron'un makyajını ve kıyafetini “çok ağırbaşlı, çok dikkatli” olarak tanımlayan bir TikTok videosu yayımlamasının ardından kullanım arttı ve çeşitli platformlarda bu ifadeyi yeniden kullanan bir dizi gönderiye yol açtı.

Grathwohl, “ağırbaşlı” anın, şarkıcı Charli XCX'in “brat” kelimesinin yükselmesine yol açmasından kısa bir süre sonra geldiğini belirtti. “Bu madalyonun diğer yüzü” dedi.

Neredeyse 1000 yıllık bir geçmişe sahip olan “Lore”, genç sosyal medya kullanıcıları tarafından bir ünlüye ya da kurgusal bir karaktere, hatta kişinin kendi kişisel geçmişine ilişkin gerçeklere ya da inançlara atıfta bulunmak üzere yeniden şekillendirilen bir başka eski zaman sözcüğüdür.

“Slop” da benzer bir güncelleme geçirdi. Oxford'a göre, geçtiğimiz yıl domuz yemine değil, “yapay zekâ kullanılarak üretilen, gelişigüzel veya müdahaleci bir şekilde çevrimiçi olarak paylaşılan ve dağıtılan ve düşük kaliteli, gerçek dışı veya yanlış olarak nitelendirilen sanat, yazı veya diğer içeriklere” yapılan atıflarda yüzde 300'den fazla bir artış oldu.

Grathwohl, “beyin çürümesi” gibi, “günümüzün dilsel çalkantısının bel altını temsil ediyor” dedi. “Dijital hayatlar tıkandıkça vasat deneyimler içinde boğulduğumuza dair bir his var.”

Oxford'un tek dil kralı olmadığını da belirtmek gerekir. Geçtiğimiz haftalarda Cambridge University Press (“manifest”) ve Dictionary.com (“demure” için adalet!) da Yılın Kelimesi ilanlarını yayımladı.

Bu da tedirgin edici bir soruyu gündeme getiriyor: Tüm bu rakip kelimeler -ve bunlarla ilgili haber seli- beyin çürümesine katkıda bulunabilir mi?

Grathwohl, “Yılın Kelimesi'ni fazla abartmak istemiyorum,” dedi. “Bu eğlenceli ve ilgi çekici bir şey.”

“En başarılı olanlar,” diye ekledi, ”biraz mantıksız olan ve insanları düşündürenlerdir.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

09:11:31

Gelecek Daha Parlak

Oxford‘lu bilim insanları, geleneksel paneller olmadan güneş enerjisi üreten malzemede kayda değer bir ilerleme kaydetti. Oxford Üniversitesi bilim insanları, sıradan herhangi bir nesneyi kaplayacak kadar ince olan daha verimli güneş panellerine yol açabilecek ve temiz, düşük maliyetli enerji çözümlerinin benimsenmesinde potansiyel olarak yeni bir sınır açabilecek dikkate değer bir buluşa imza attı…

Ağustos ayında Oxford‘un fizik bölümünden bir ekip, güneş ışığını enerjiye dönüştürmede %27 enerji verimliliği sağlayan “ultra ince bir malzeme” geliştirdiğini duyurdu.

Bu önemli bir gelişme çünkü piyasada en çok bulunan güneş panelleri yaklaşık %23 verimlilikle çalışıyor. Güneş boyaları geleneksel panellere göre daha az hacimli bir seçenek olarak umut vaat etse de, bilim insanları hâlâ verimliliklerini artırmak için çalışıyorlar.

Açıklamada, Oxford araştırmacılarının yaklaşık 10 yıldır ince film perovskit ile çalıştıkları ve Oxford PV‘nin nihayetinde fizik laboratuvarından doğduğu belirtiliyor. Şirketin yüksek verimli perovskit güneş pili teknolojisi geleneksel panellerle bütünleşiyor ve ticarileşme yolunda ilerliyor.

Oxford ekibi, daha fazla geliştirme ile en son fotovoltaik cihazının panellerin yardımına ihtiyaç duymadan %45 verimliliği aşabileceğine inanıyor.

Oxford doktora sonrası araştırmacısı Dr. Shuaifeng Hu konuyla ilgili açıklamasında, “Sadece beş yıl boyunca istifleme veya çoklu bağlantı yaklaşımımızı deneyerek, güç dönüşüm verimliliğini yaklaşık %6‘dan %27’nin üzerine çıkardık” dedi.

Hu, “Bu yaklaşımın zamanla fotovoltaik cihazların çok daha yüksek verimliliklere ulaşmasını sağlayabileceğine inanıyoruz” diye ekledi.

Ev tipi güneş paneli sistemleri, elektrik faturalarını büyük ölçüde düşürme ve gezegen ısındıkça daha yoğun ve sık hale gelen aşırı hava koşullarında iklim direncini artırma yetenekleriyle şimdiden dikkatleri üzerine çekmiş durumda.

Oxford araştırmacıları, ince film perovskitin panellerde kullanılan silikondan çok daha ucuz olması nedeniyle yeni yöntemlerinin bu maliyetleri daha da düşürebileceğini öne sürüyor.

Ayrıca bu teknoloji, elektrikli araçlar gibi daha temiz ulaşım araçlarına ve cep telefonları gibi günlük ihtiyaçlara güç sağlamak için de kullanılabilir. Bu, daha fazla yenilenebilir seçenek ekleyen ancak kirli yakıtlardan uzaklaşmak için hâlâ uzun bir yolu olan şebekelere olan bağımlılığı azaltacaktır.

S&P Global‘e göre, Enerji Enstitüsü verileri petrol, gaz ve kömürün 2023 yılında küresel enerji karışımının %82’sini oluşturduğunu ortaya koymuştur. Bu yakıtlardan kaynaklanan hava kirliliği sadece bazı şehirlerin üzerinde asılı duran çirkin puslara katkıda bulunmakla kalmıyor, aynı zamanda halk sağlığı üzerinde de önemli bir etkiye sahip ve her yıl milyonlarca ölümden sorumlu.

İnce film perovskit teknolojisinin ne zaman kullanıma hazır hale geleceği belli değil.

Oxford PV‘nin kurucu ortağı ve baş bilimsel sorumlusu Profesör Henry Snaith‘e göre, yeni güneş teknolojilerinin benimsenmesindeki engellerden biri, bunları büyük ölçekte üretmek için mevcut teşviklerdir. Ancak Snaith, bu teknolojilerin tam anlamıyla hayata geçirilmesi halinde oyunun kurallarını değiştirebileceklerine inanıyor.

Snaith açıklamasında, “Laboratuarlarımızda gösterilen güneş enerjisi malzemeleri ve tekniklerindeki en son yenilikler, güneş enerjisini daha sürdürülebilir ve ucuz bir şekilde üretmek için malzemeler üreten yeni bir endüstri için bir platform haline gelebilir” dedi.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

61 yaşındaki İngiliz moleküler genetikçi Adrian Hill, yaklaşık otuz yılını meslektaşı Sarah Gilbert ile bir sıtma aşısı üzerinde çalışarak geçirmişti. Tarihsel olarak, çoğu aşı, bağışıklık sistemine bir patojeni savuşturmayı öğretmek için virüsün öldürülmüş veya zayıflatılmış versiyonlarını kullandı. Hill ve Gilbert daha tartışmalı bir yaklaşımı tercih ettiler – bir sıtma genini vücut hücrelerine yönlendirmek için bir şempanze virüsü kullandılar.

2019 yılıydı ve Adrian Hill hâlâ başarılı bir sonucu bekliyordu

Genetik kodu insan vücuduna taşımak için şempanze dışkısından türetilen bir virüsün kullanılması garip, hatta tehlikeli görünebilir. Ancak yaklaşım sağlam bir mantığa dayanıyordu. Şempanzeler insanların yaşayan en yakın akrabalarıdır, bu nedenle bu memelileri enfekte eden bir virüsün insanlarda da yayılması muhtemel görünüyordu. Bu, sıtma parazitinin bir parçasını vücuda taşımak için iyi bir iş çıkarabileceği anlamına geliyor. Ve şempanze virüsünü kullanmanın hiçbir tehlikesi yoktu çünkü Hill ve Gilbert, virüsün insan hücrelerini enfekte etmesi, ancak vücutta yayılmaması için onu değiştirmişti.

Oxford Üniversitesi'nde İrlandalı bir aşı uzmanı olan Hill, 1980'lerin başından beri sıtmaya karşı odaklanmıştı. Dublin'de bir tıp öğrencisi olarak, tatillerini daha sonra Zimbabwe ulusu olacak olan Rodezya'daki bir hastanede rahip olarak çalışan amcasını ziyaret ederek geçirmişti. Hill, sıtmanın bölgeyi kesinlikle nasıl sardığını gördü. Ancak ilaç şirketleri, kısmen gelişmekte olan ülkelerde endemik olduğu ve minimum kâr potansiyeli olduğu için hastalıkla mücadele etmeye çok hevesli değildi.

Hill, yıllarca devam eden bir çalışma olan koruyucu aşıları geliştiren kişi olmaya kendini adamıştı. 2019'un sonlarında Hill, sıtma aşısı üretmek için hâlâ Gilbert ile çalışıyordu. Ayrıca grip, HIV ve diğer virüsleri ve hastalıkları savuşturmak için üzerinde çalıştılar. Bu noktada, Oxford ekibi tek bir aşı için dahi onay almamıştı.

Yine de sınırlı başarı Hill'i pek alçaltmamıştı. Aslında, bilim dünyasının en tartışmalı ve sevilmeyen adamlarından biri olarak ortaya çıkmıştı; araştırmacı arkadaşlarına yönelik keskin eleştirileri ve yakıcı, hatta saldırgan davranışlarıyla nam salmıştı. Bilimsel toplantılarda genellikle ilk ayağa kalkan, mikrofonu eline alan ve bir sunumda değinilen bir noktayı sorgulayan Hill olurdu. Bunu sık sık aşağılayıcı veya aşağılayıcı bir dille yapardı. Alanındaki çeşitli bilim adamlarının aktardığı üzere, Hill'den yıllar boyunca alıntılanan bazı başlıklar aşağıda:

“Bu gerçekten aptalca bir fikir.”

“Verileriniz berbat.”

“Bu şimdiye kadar duyduğum en cahilce şey.”

Araştırmacılar bu toplantılara Hill'in açık sözlü, hatta gaddar, sözlü kırbaçlamalarına maruz kalacaklarını bildiklerinden zırhlarını kuşanmış olarak gelirlerdi. Hill boğazını temizleyerek söze başlıyorsa, bu muhtemelen bir tür vahşetin yolda olduğu anlamına geliyordu. Bazı meslektaşları, Hill'in yumruklamalarının genellikle araştırmacıların yöntemlerini mükemmelleştirmelerini sağlayan keskin noktalarla dolu olduğunu fark ederek, sözlerini takdir etmeyi öğrendi. Ancak daha genç veya hazırlıksız bilim insanları bazen gereksiz yere kişisel olarak gördükleri yorumlardan şaşırıyorlardı.

Hill'in meslektaşlarını en çok rahatsız eden şey, kendi araştırmalarından çok başkalarının çalışmalarını eleştirmesiydi. Neredeyse her yıl BBC, CNN veya başka bir medya kuruluşu, onun ve Gilbert'in şu veya bu hastalığa karşı kaydettiği ilerlemenin profilini çıkarıyor gibiydi. Rakipler onun grubunun başarı şansını abarttığını düşündürdü. Yine de Hill, bir tıp konferansında başka bir bilim insanına yaklaşımının neden başarısızlığa mahkûm olduğuna dair ders veriyordu. Gilbert toplantılarda sessiz ve ölçülü biriydi ama Hill iştahla eleştirilerini paylaşırdı.

Kıdemli bir bilim insanı olan Hildegund Ertl, “Adrian mükemmel bir bilim insanı, insanlığa yardım etmeye gerçekten inanıyor ve ben onu seviyorum” diyor. “Gerçekten harika bir bilim insanı, her şeyi bilmediğini bilir ve alçakgönüllüdür.”

Akranları Hill'e takma adlar verdi ve bu adların çoğu, bilim insanının kibiriyle dalga geçiyordu. İngiliz arketiplerinin en sevilmeyenlerinden birinin, kendini beğenmiş Oxbridge akademisyeninin neredeyse mükemmel bir karikatürü gibi görünmesi Hill'e yardımcı olmadı. Hill kendini beğenmiş biriydi, Oxford'da neredeyse kırk yıl geçirmişti ve sarkık, dağınık saçları vardı. Hill tüvit paltoları severdi ve parlak kırmızı pantolonlar giymese de muhtemelen evinde vardır diyerek bilim insanları şakalar yapardı. 

Bir bira içerken ya da akşam yemeğinde Hill çok daha sevimliydi. Hill ile doğrudan rekabet etmeyen bilim insanları, onlara saygı ve hürmetle davrandığını söylüyordu. Hill de genç Oxford bilim insanlarına destek oldu ve onların sadakatini kazandı. Bu genç araştırmacılar, Hill'in bilimsel ortağı Gilbert'i soğuk ve başa çıkılması zor olarak tanımlayarak genellikle daha fazla sorun yaşadılar. Ancak dışarıdan gelenler için Hill bir aydınlatma aracı olarak kaldı.

Bir meslektaşı, Birleşik Krallık'ta sevilen, ancak diğer her yerde nefret edilen kokulu, kahverengimsi, sebzeye atıfta bulunarak, “Adrian'ın bir Marmite kişiliği var” diyor. “Onu ya çok seviyorsun ya da ondan nefret ediyorsun.”

Hill'in arkadaşlarının bazen ona destek olmak için adım attığı da oluyordu.

Kıdemli bir immünolog olan Rino Rappuoli, “Başka hiç kimse bu kadar çok birinci aşama denemesi yürütmedi” dedi.

Yine de birisinin 1. aşama denemelerini yürütmede gerçekten iyi olduğunu söylemek, bir futbolcuya kaleye çektiği şut sayısı için iltifat etmeye benzer. Bir noktada, gol atmanız, puan almanız gerekiyor. Hill, onaylanmış bir aşı veya ilaca asla yaklaşmamıştı.

Kasım 2019'da Hill, küresel bulaşıcı hastalık uzmanları toplantısı için Washington DC'nin hemen güneyindeki Maryland, National Harbor'a uçtu. Hill, her zamanki gibi kendinden emindi, çeşitli patojenler ve ideal aşı yaklaşımları üzerinde ağırlığı vardı. Farkında değildi, ama konuşurken bilim hayatında dönüm noktası olabilecek tehdit binlerce mil ötede ortaya çıkıyordu.

Aslına bakılırsa 2020'nin başlarında Hill ve Gilbert, Çin'in Vuhan kentinde ortaya çıkan yeni patojene pek dikkat etmedi. Hill, sıtma araştırmalarıyla meşgul olarak Senegal, New York ve başka yerlere gitti. Gilbert ise, potansiyel bir COVID-19 aşısı oluşturmaya başladı. Ancak aşısının klinik denemelerinin Temmuz ayında başlayabileceğini umuyordu. Acele etmeye gerek yok gibiydi. Ortaya çıkan patojenler her zaman insanları korkutur ama kendi kendilerine geçerdi, öyle değil mi?

Bununla birlikte, daha genç bir Oxford bilim insanı daha endişeliydi. Sandy Douglas, virüs hakkında rahatsız edici makaleler okudu ve altta yatan veriler soruna işaret etti. Hill'i aradı ve ona mesaj atarak onu gelişen krize dahil etmeye çalıştı. Hiçbir yere varamadı. 37 yaşında bir doktor olan Douglas, İngiltere'nin ciddi bir şekilde finanse edilen Ulusal Sağlık Servisi ile ilk elden deneyime sahipti. Sağlık hizmetinin bir krizde bunalıma girebileceğini biliyordu. Douglas'ın kansere yakalanan ve kemoterapi tedavisi gören babası, virüs İtalya'da hızla yayılırken Douglas'ın korkularını uyandırırken Roma'ya bir geziye gitti. Her haber makalesi ve yeni verilerle Douglas daha da tedirgin oldu.

“Çıldırıyordum” diyor.

Yavaş yavaş olsa da, Hill, kısmen Douglas'ın ricaları sayesinde odağını ortaya çıkan virüse kaydırmaya başladı. Şubat ayında Hill, meslektaşlarına süper hızlı gitmeleri gerektiğini ve aşılarının Nisan ayında test için hazır olması gerektiğini söyledi.

“Sonra değil,” dedi.

Gilbert başlangıçta bir aşıyı test etmek ve tanıtmak için acele etme fikrine direndi. Ancak kısa süre sonra o da gemiye bindi. Mart ayının sonunda, o ve meslektaşları, ilerlemek için Birleşik Krallık kurumlarından ve diğerlerinden yeterli desteği aldılar.

Oxford bilim insanları, aşılarının işe yarayabileceğine dair erken kanıtlar elde etti. Montana'daki Ulusal Sağlık Enstitüleri'nin Rocky Mountain Laboratuarlarındaki araştırmacılar, altı al yanaklı makak maymununa tek doz Oxford aşısı uyguladı. Ardından, araştırmacılar maymunları büyük miktarda koronavirüse maruz bıraktılar – 28 gün sonra maymunların hepsi sağlıklıydı.

Hill, her zamanki gibi kendinden emin bir şekilde coşkuluydu.

Hill bir müddet sonra, “Umut verici değildi – harikaydı,” dedi.

Yakında, Hill ve meslektaşları tüm rakiplerini geçerek aşıları için büyük insan denemelerine başlamayı planladılar. Nisan ayının sonlarında, İngiltere, Cambridge merkezli bir İngiliz ilaç devi olan AstraZeneca ile çekimlerin test edilmesine, üretilmesine ve dağıtılmasına yardımcı olmak için bir anlaşma imzaladılar.

O zamana kadar, yeni koronavirüs dünyanın neredeyse her köşesine ulaşmış ve birçok ülkenin sağlık sistemlerini perişan etmişti. ABD, İngiltere ve başka yerlerdeki sağlık yetkilileri, Oxford'un aşılarını dünyanın virüsün pençesinden kurtulmasının en olası yolu olarak gördü. Bu arada, Hill ve Gilbert arasında, aşıları hakkında kimin daha fazla kesinlik ve hatta kibir sergileyebileceği konusunda bir rekabet ortaya çıktı. Mayıs 2020'de Hill, Reuters'e Oxford/AstraZeneca aşılarının “neredeyse kesinlikle en iyi tek doz hızlı yanıt aşısı” olduğunu söyledi ve mRNA aşısı yaklaşımını reddetti.

2021 yazının sonlarına doğru, Oxford aşısı ABD'de hâlâ onaylanmamıştı

“Neden yeni, kanıtlanmamış, üretimi hızlı, ancak üretimi pahalı ve hiçbir zaman büyütülmemiş – ve insanlarda hiçbir şeye karşı koruma sağladığı hiç gösterilmemiş bir aşı teknolojisini alıp küresel bir acil durumda buna öncelik veriyorsunuz? ” diye soruyordu Hill.

Temmuz ayında, “Olumsuz olay profilini ve kullanılacak dozu biliyoruz, çünkü bunu daha önce pek çok kez yaptık… Açıkça güvenlik testi yapıyoruz, ancak endişelenmiyoruz.”

Bir arkadaşı Hill'e ekibinin gelişimi hakkında soru sorduğunda, Hill'in sesi iyimser, hatta rahatlamış görünüyordu. Onlarca yıllık çalışmanın ardından, bir kazananı varmış gibi görünüyordu.

Mayıs 2020'de Warp Speed ​​Operasyonu, Oxford/AstraZeneca'ya 300 milyon doz karşılığında koronavirüs aşılarını test etmek ve üretmek için 1,2 milyar dolar verdi. Nihai etkinlik verileri ve düzenleyici onayların Eylül ayına kadar verilmesi bekleniyordu. Oxford'da moraller yüksekti. Ancak kısa süre sonra ABD'li yetkililer endişelenmeye başladı. Oxford araştırmacıları, AstraZeneca'nın bilim insanlarıyla iyi iletişim kurmuyor gibiydi. Amerikalı yetkililer, diğer aşı şirketlerinin bir gecede teslim ettiği çeşitli aşı grupları hakkında ayrıntılar gibi önemli deney verileri için bazen haftalarca bekliyordu. Yaz başında AstraZeneca, Britanya ve Brezilya'daki denemelerine ABD makamlarının talep ettiğinden çok daha az sayıda insanı dahil etmişti. Gecikmeler artıyordu. Hill ve Gilbert'in çabaları en önde giden durumunu kaybetmişti.

Kasım ayının sonlarında, Oxford ekibi aşılarının 3. aşama klinik deneme sonucuna kadar geri sayım yaptı; bu, grubun sorunlarını aşması için açık bir şanstı. 22 Kasım hafta sonu, Oxford ve AstraZeneca yöneticileri sonuçları aldı. Aşıları, birkaç hafta arayla iki tam doz alan yaklaşık dokuz bin gönüllü olan en büyük deneme katılımcısı grubu için yüzde 62'lik bir etkinliğe sahipti. Rakam, günler önce Pfizer/BioNTech ve Moderna'nınkilerle karşılaştırıldığında biraz soluk kalmıştı

Yine de Oxford ekibi verileri analiz ederken kutlamak için bir neden buldu. On iki hafta sonra ikinci tam bir doz almadan önce aşının ilk yarı kuvvetli bir dozu verilmiş olan toplam 2.741 gönüllüden daha az sayıda gönüllüde aşı yüzde 90 etkiliydi ve bu araştırmacıları heyecanlandırdı.

23 Kasım sabahı Oxford ve AstraZeneca sonuçları açıkladı. Oxford sonuçları bir “atılım” olarak nitelendirirken, AstraZeneca ayrı bir yayında “aşı, COVID-19'u önlemede oldukça etkiliydi” dedi. AstraZeneca'nın belirttiği ilk rakam, yüzde 90'lık etkinlik rakamıydı. Daha düşük, yüzde 62 etkinlik rakamını paylaştıktan sonra AstraZeneca, iki dozu birleştirmenin “ortalama yüzde 70 etkinlikle sonuçlandığını” söyledi.

Oxford/AstraZeneca ekibi neredeyse anında bir eleştiri yağmuruna tutuldu. Daha yüksek etkinlik rakamı, genel çalışmalarının küçük bir alt kümesinden kaynaklanmıştı. Bazıları araştırmacıları verilerini işlerine geldiği gibi toplamakla suçladı. Yarım dozun neden bu kadar güçlü koruma sağladığını ve hatta nasıl sonuçlandığını bile açıklayamadılar.

AstraZeneca'nın onkoloji dışı araştırma ve geliştirme başkanı Mene Pangalos Reuters'e verdiği demeçte, “Yarım doz-tam doz yaparken tökezledik” dedi. “Evet, bu bir hataydı.”

Ancak patronu Pascal Soriot, “Bu bir hata değildi” dedi, hem Gilbert hem de Hill bu konuda ısrarlıydı.

Eleştiriler üst üste geldi. San Diego'daki Scripps Araştırma Enstitüsü'nde klinik deney uzmanı olan Eric Topol, “Dünya bu aşıya bahse giriyor” dedi. “Ne büyük bir hayal kırıklığı… En başından itibaren güvenlik, etkinlik, dozlama, her şey konusunda açık sözlü olsalardı, çok daha iyi bir konumda olurlardı.”

Hill kariyerini eleştiriler yaparak geçirmişti. Şimdi, bilim insanları ve diğerleri ona ve meslektaşlarına eleştiri yoluyla adeta tecavüz ediyorlardı. Sinirliydi. Gilbert ve Hill, aşıları ucuz ve üretimi, depolanması, taşınması kolay olacak şekilde yaptılar. Evet, grubunun iletişimini ve analizini daha iyi geliştirebilirlerdi, ancak bir pandemiyi durdurmak için hızla harekete geçtiler. Aşıları mükemmel, hatta en iyisi olmayabilir ama işe yaradı ve hayat kurtarıyordu.

2020'nin sonlarında bir bilim insanı arkadaşı onu aradığında Hill hayal kırıklıklarını dile getirdi.

Bilim insanlarına, medyaya ve Oxford/AstraZeneca çabasını eleştiren hemen hemen herkese atıfta bulunarak, “Kimse ne halttan bahsettiğini bilmiyor” dedi.

Savunması devam ederken Hill'in sesi yükseldi.

Kapıda aşı var, dedi. “Bu virüs insanları öldürüyor!”

30 Aralık 2020'de Oxford/AstraZeneca aşısının Birleşik Krallık tarafından kullanılmasına izin verildi. Aşılar hemen dağıtıldı ve ülkenin yeni bir COVID-19 vaka artışını savuşturmasına yardımcı oldu. Ocak ayının sonlarında, aşılara Avrupa'da da izin verildi. Onlarca yıllık çalışmadan sonra Hill sonunda bir aşıyı silaha dönüştürdü.

Ancak kısa süre sonra yeni ve ciddi endişeler ortaya çıktı. Oxford/AstraZeneca çalışmasında üretim eksiklikleri yaşandı. Ayrıca aşının yaşlılar üzerindeki etkinliği hakkında sorularla ve yeni koronavirüs suşlarıyla başa çıkma yeteneğiyle ilgili endişelerle karşı karşıya kaldılar. Önceden sağlıklı olan az sayıda kadında kan pıhtıları ortaya çıktığında, ABD hükûmet yetkilileri arasında bile endişeler ve eleştiriler arttı.

Bunların hepsi Hill için çok fazlaydı. Virüs her gün binlerce insanı öldürürken ve çok sayıda insan aşıya direnmek için nedenler buluyorken, resmi organların kendi grubunun aşısını baltaladığına inanamıyordu.

2021 yazının sonlarına gelindiğinde, Oxford aşısı hâlâ ABD'de yetkilendirilmemişti, bunun olup olmayacağı da belli değildi. Yine de, aşılar dünyanın birçok yerinde en çok kullanılan aşı olarak 70'ten fazla ülkede kullanılıyordu. Aşılar, normal soğutmada altı aydan fazla dayanan, taşınması ve depolanması en ucuz ve en kolay olanlar arasındaydı. AstraZeneca, yoksul ve orta gelirli ülkelerdeki insanlar için yüz milyonlarca doz da dahil olmak üzere 2021'in sonuna kadar üç milyara kadar doz teslim etmeyi planladığını duyurdu.

O zamana kadar, Hill ve Gilbert alay edilmeleri ve hataları çoğunlukla geride bırakmışlardı. Arkadaşları ve diğerleriyle konuşan bilim insanları, eleştirilere ilişkin hayal kırıklıklarını paylaştılar. Ancak aynı zamanda dünya çapında pek çok insanı koruyan güvenli ve etkili bir aşı geliştirmeye nasıl yardımcı olduklarından gurur duyduklarını da dile getirdiler.

Hill, asıl tutkusuna çoktan dönmüştü bile: sıtmayla savaşmak. Geliştirdiği bir sıtma aşısı, 3. aşama denemesine başlamıştı. Yüzde 77 etkinlik göstermişti. Hill ve meslektaşları, çoğu Sahra altı Afrika'da çocuklar olmak üzere her yıl 400.000 can alan bir hastalıkla mücadele ederek, düşük fiyatlı aşılarının 2023 yılına kadar gündeme alınacağını umuyorlar.

2021 yazında bir gün, Hill, Kraliçe Elizabeth'ten fahri şövalyelik alırken, Gilbert her iki bilim insanı için de kariyer sınırı olan bir Dame oldu…

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

Sample Text