Bir Tasarım Hatası Değil, Bir Özelliktir….

15:40:21

Ölümsüzlük Mümkün mü?

Ölümsüzlük imkansız. Bilim insanları yaşlanmanın fiziğini suçluyor. Teorik olarak, vücudumuzdaki sistemler kendilerini süresiz olarak onarabilir. Pratikte ise fizik kanunları bunu nafile bir uğraş haline getirmektedir…

Bryan Johnson, 45 yaşındaki vücudunun yeniden 18 yaşındaymış gibi görünmesi ve çalışması için yılda yaklaşık 2 milyon dolar harcayan bir yazılım girişimcisi. Her vücut fonksiyonunu takip eden 30’dan fazla doktor ve sağlık uzmanı çalıştırıyor. Günde 110’dan fazla vitamin alıyor. Yediği her şeyin saflığını izliyor. Kısacası, yaşlanmama arayışını tam zamanlı işi haline getirmiş durumda. Yol boyunca, öğrendiklerinden diğer insanların vücutlarını daha uzun süre genç tutmalarına yardımcı olacak bir plan oluşturuyor – tabii ki eğer onun karmaşık ve pahalı yaklaşımını taklit edecek kaynakları varsa.

Johnson, yaşlanmamak için milyarlar harcayan über zenginlerden sadece biri. Ancak eninde sonunda, ebedi gençlik arayışlarında şiddetli bir engelle karşılaşabilirler: fizik yasaları!

Yaşlanmamızın birkaç olası nedeni vardır. Evrimsel argüman, insan, hayvan ya da bitki olsun, her canlı neslinin yeni bir nesle yer açmak için yaşlanması ve ölmesi gerektiğidir. Bu durumda, bedenlerimizin bir noktada kendilerini onarmayı bırakması bir tasarım hatası değil, bir özelliktir.

Alternatif olarak ya da muhtemelen birlikte, yaşlanmanın “yıpranma” teorisi vardır. Biyofizikçi ve nanomekanik uzmanı Peter Hoffmann, Nautilus Magazine için yazdığı bir makalede, hücrelerin çoğaltılmasından besin maddelerinin vücudumuzda olması gereken yere taşınmasına kadar her şeyi yapan çeşitli “moleküler makineler” olduğunu açıklıyor. “Bu makineler işlerine devam ederken, saniyede trilyonlarca kez rastgele çarpan binlerce su molekülü tarafından çevrelenirler. Fizikçiler buna üstü kapalı olarak ‘termal hareket’ diyorlar. Şiddetli termal kaos daha uygun olurdu” diye yazıyor.

Hoffman, bu termal hareketin, bu moleküler makinelerin çalışmaları için kullanabilecekleri bir enerji kaynağı sağladığını; ancak aynı zamanda moleküller arasındaki bağların kırılmasından da sorumlu olduğunu söylüyor. Kendisi ve meslektaşları bu eylemi bir laboratuvarda tekrarladıklarında, “uygulanan kuvvete karşı çizilen bağların hayatta kalma olasılığı, tıpkı yaşa karşı çizilen insan hayatta kalma olasılığına benziyor… bu da protein bağlarının kırılması ile yaşlanma arasında ve yaşlanma ile termal hareket arasında olası bir bağlantı olduğunu gösteriyor.”

Başka bir deyişle, sadece yaşayarak temel aşınma ve yıpranmayı tecrübe ederiz. Cansız nesnelerin aksine, bu tür hasarlardan sonra sistemlerimizi onarabiliriz, ancak bunun da sınırları vardır.

Leonard Hayflick, Ph.D., anatomi ve mikrobiyoloji profesörü olarak çalışmıştır ve yaşlanma konusunda en önde gelen uzmanlar arasındadır. “Hayflick Limiti” olarak bilinen, yani insan DNA hücrelerinin yaşlanmadan ya da çoğalmayı bırakıp yaşla ilişkili farklı bir biçim almadan önce kaç kez çoğalabileceğini gösteren sınırı geliştirmiştir. Hayflick, bir ömür boyu süren çalışmalarının ardından yaşlanmanın yıpranma ve aşınma açıklamasını desteklemektedir.

Hayflick, 2015 yılında San Francisco’daki California Üniversitesi‘nde biyolojik yaşlanma üzerine yaptığı bir sunumda, “Evrendeki her şey aynı nedenle yaşlanır… arabanız mükemmeldir çünkü arabanın kendisinde ya da planlarında herhangi bir talimat olmadan nasıl yaşlanacağını bilir” diyor. “Öyleyse termodinamiğin ikinci yasası neden yaşlanıldığının olası nedenidir? Tüm moleküllerin davranışını yönetir; diğer tüm yaşlanma teorilerinin nihai nedenini açıklayabilir; mevcut teknolojiler kullanılarak test edilebilir; yanlışlanabilir; evrenseldir ve hem canlı hem de cansız nesneler için geçerlidir.”

Entropi, nesnelerin daha düzenli bir durumdan daha az düzenli bir duruma geçmesi durumudur; Rudolf Clausius bu kavramı ilk kez 1850’lerde ortaya atmıştır. Termodinamiğin ikinci yasası olan entropi yasası, “fiziksel süreç geri döndürülemez ise, sistemin ve çevrenin entropisinin artması gerektiğini; nihai entropinin başlangıç entropisinden daha büyük olması gerektiğini” belirtir.

Örneğin, bir elma yediğinizde, meyve düşük entropili bir durumda başlar ve siz onu çiğnedikçe, sindirdikçe ve vücudunuzun yakıt sistemine dahil ettikçe entropisi artar. Entropi, karmaşık vücut sistemlerimizdeki milyarlarca farklı moleküler süreç arasında artar. Ne kadar uzun yaşarsanız, o kadar fazla entropi yaşarsınız ve her yeni entropi durumu da bir dizi yeni entropik süreç yaratabilir.

Tüm Vücutta Yaşlanmayı Yavaşlatabilir misiniz?
Vücudumuzda meydana gelen hasarın bir kısmı tersine çevrilebilir, ancak 200 farklı tipte 37 trilyon farklı hücrenin birbirini etkilediği düşünüldüğünde, basamaklı etkiler söz konusudur. Vücudunuzun onarım sistemleri, moleküler hasarın her bir parçasını yakalayıp tersine çevirmeye yetişemez.

Hoffmann “Vücudunuz, her şeyin her şeyle çok karmaşık bir şekilde hareket ettiği, birbirine kenetlenmiş sistemlerden oluşan hiyerarşik bir ağdır” diyor. “DNA’nız biraz hasar görürse, bu onarım mekanizmalarını etkiler ve bu da biraz yavaşlayabilir. Bu da birikir. Prensipte her şeyi onarabilirsiniz ama sistemin karmaşıklığı nedeniyle pratikte bu mümkün değil.” Son çalışmalar, örneğin, organizmalar yaşlandıkça DNA’nın proteinlere transkripsiyonunun tehlikeye girdiğini göstermiştir. Proteinler hücrelerdeki işin çoğunu yaptığından ve dokuların yapısından ve işlevinden sorumlu olduğundan, bu yaşlanma olarak deneyimlediğimiz şeyle sonuçlanabilir.

Açıkçası, hücreleriniz ve organlarınızdaki hasarı azaltacak şekilde yaşarsanız – hareketsiz değilseniz, çok fazla içki içmiyorsanız, vücudunuzun çalışması için yeterli besin sağlıyorsanız – yaşlanma sürecini yavaşlatırsınız, çünkü vücudun kendini onarma yeteneğini aşırı zorlamazsınız. Bazı bilim insanları, genç farelerden kan nakli alan yaşlı farelerin daha uzun yaşadığını bulmuşlardır, ancak bu bulguların insanlar için geçerli olduğu söylenemez.

Peki insanların yaşlanmayı sistematik olarak yavaşlatmasının başka yolları var mı? Evet, bir noktaya kadar, diyor Hoffmann.

Daha soğuk havalar bazen işe yarayabilir. Düşük kalorili diyetler de işe yarayabilir. Nematodlar ve fareler üzerinde yapılan araştırmalar, orta statik manyetik alanlara maruz kalmanın tüm sistemde yaşlanmayı yavaşlatabileceğini gösteriyor. Bununla birlikte, diğer çalışmalar elektromanyetik alanlara maruz kalmanın yaşlanmayı hızlandırabileceğini gösteriyor; bilim insanları hâlâ bu farklı sonuçları etkileyen faktörleri araştırıyor. Hoffmann, yaşlanmanın çok karmaşık bir süreç olduğunu kabul ediyor.

Hoffmann, “İstediğiniz kadar C, B ve A vitamini alabilir, tüm iyi meyveleri yiyebilir, güzel bir yerde yaşayabilir, her gün meditasyon ve egzersiz yapabilirsiniz ve eğer şanslıysanız belki 110 yaşına ulaşırsınız,” diyor, “ama 160 değil.” Hijyen, tıp, beslenme ve diğer faktörlerdeki gelişmeler sayesinde insan ömrü geçtiğimiz yüzyılda iki katına çıkmış olsa da, çoğu bilim insanı Jeanne Calment‘in 1997’de 122 yaşında öldüğünde belirlediği üst yaşam süresi sınırını aşmamızın pek olası olmadığına inanıyor.

Öte yandan, boyutlarımız göz önüne alındığında, insan ömrü zaten mantıken olması gerekenin çok ötesinde. Bazı kayda değer istisnalar dışında, uzun ömür genellikle hayvanın boyutuna karşılık gelir. Bir fare ortalama iki yıl yaşarken, filler 60 yaşına kadar yaşar ve mavi balinalar 90 yaşına kadar yüzmeye devam eder. Bunu göz önünde bulundurarak, 20. yüzyıldan önce çoğu insanın yaptığı gibi, 40 yaş civarında ömrümüzü tamamlamalıyız. Vahşi doğadaki hayvanlar nadiren yaşlanırlar çünkü iltihaplanma ve diğer hücresel yaşlanma sorunlarını geliştirmeye fırsat bulamadan çok önce avlanma, hastalık veya açlıktan ölürler.

Araştırmalar, yaşlılığın ölümcül bir hastalığa yakalanmanın en büyük belirleyicisi olduğuna işaret etmektedir; ancak yaşlanmanın kendisi bir hastalık olamaz – hastalıkların nedenleri vardır ve evrensel değildir. Yaşlanma tüm canlılar için evrenseldir ve tek nedeni zamandır. Yaşlandıkça ölüm riski artar, ancak yaşayan her şey için ölüm riski yüzde 100’dür.

Okinawa, Japonya; Sardunya, İtalya; İkarya, Yunanistan; Nicoya, Kosta Rika ve Loma Linda, Kaliforniya gibi Mavi Bölgelerde yaşayan insanlar, eşit bir uzun ömürlülük deneyimleme eğilimindedir ve en yüksek asırlık ya da 100 yaş ve üzeri insan oranlarına sahiptir. Mavi Bölgelerdeki yerel halk farkında olmadan dört kurala uyan yaşam tarzlarını takip etmektedir:

• Akıllıca beslenirler;
• Doğal hareket ederler;
• Başkalarıyla bağlantı kurmak; ve
• Bir yaşam amacına sahip olmak.

Mavi Bölgelerde yaşayanların özel diyetleri, tedavileri ya da takviyeleri yoktur. Ama gerçekten uzun yaşamaya da çalışmıyorlar. Ve kesinlikle yaşlanmayı durdurmaya da çalışmıyorlar.

Bryan Johnson, tıpkı araştırmacıların laboratuvarda incelediği fareler gibi oğlundan kan nakli aldı. Johnson, tespit edilebilir bir faydası olmadığı için artık bunu yapmadığını söylüyor. Daha genç kemikler ve daha fazla gece ereksiyonu da dahil olmak üzere daha genç olmanın çeşitli işaretlerini gösterdiği bildiriliyor.

Ama şimdi Johnson‘ın yeni bir görevi var: ölmemek. Asla.

Ölmenin modasının geçtiğini ve gereksiz olduğunu düşünüyor. Ve Johnson’ın hayatının çoğu, vücutta basamaklı moleküler arızalara yol açan bedensel entropiye katkıda bulunabilecek her şeyden kaçınmak üzere yapılandırılmıştır – güneş ışığı, pizza, margarita, geç saatlere kadar ayakta kalmak, tartışmasız hayattaki en büyük zevklerden bazıları. TIME dergisi muhabirlerinden biri Johnson‘ı evinde ve laboratuvarında ziyaret ettiğini ve Johnson‘ın kendisine izin verdiği çikolatadan tattırdığını bildirdi. Çikolatalar “ezilmemiş, ağır metallerden arındırılmış ve yalnızca polifenol yoğunluğu yüksek bölgelerden temin edilmişti.” Onun sözleriyle, “tadı ayak gibi.“

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…