09:01:49

2026 Oyunları’nda Skandal Üstüne Skandal: Madalya, Mahkeme ve İtiraflar

2026 Kış Oyunları yalnızca sportif performanslarla değil, sporcuların saha dışındaki itirafları, disiplin cezaları, telif krizleri ve hatta salgın hastalıklarla da gündeme geldi. Madalya törenlerinden mahkeme kararlarına, ekipman tartışmalarından yapay zekâ kullanımına kadar uzanan bu sıra dışı gelişmeler, Olimpiyatların yalnızca rekabet değil aynı zamanda insan hikâyeleri, hatalar ve kurumsal karmaşalar sahnesi olduğunu bir kez daha gösterdi…

Norveçli biatloncu Sturla Holm Lægreid, 20 kilometre yarışında bronz madalya kazandıktan sonra verdiği röportajda sporla ilgili değil, özel hayatına dair bir itirafta bulundu. Gözyaşları içinde konuşan Lægreid, altı ay önce hayatının aşkıyla tanıştığını ancak üç ay önce onu aldattığını söyledi. Partneri Norveç basınına yaptığı açıklamada yaşanan durumun kendisini incittiğini, ancak iletişim halinde olduklarını belirtti. Lægreid daha önce de disiplin sorunlarıyla gündeme gelmiş, 2023’te otel odasında tüfekle ateş ettiği için Dünya Kupası’ndan men edilmişti.

Fransız biatloncu Julia Simon ise kadınlar 15 kilometre yarışında Oyunlardaki ikinci altın madalyasını kazanarak büyük bir sportif başarıya imza attı. Ancak bu zafer, Ekim ayında bir Fransız mahkemesinin kendisini takım arkadaşı Justine Braisaz-Bouchet’in kredi kartını çalmak ve dolandırıcılık yapmak suçlarından mahkûm etmesinin ardından geldi. Simon’a altı aylık spor yasağı verilmiş, fakat Fransız Kayak Federasyonu yasağın büyük bölümünü askıya alarak Olimpiyatlarda yarışmasına izin vermişti. Simon mahkemede suçlamaları açıklayamadığını ve yaptıklarını hatırlamadığını söylemişti.

Kayakla atlama branşında ise spor dünyasında alaycı ama dikkat çekici bir iddia dolaşıma girdi. Bazı sporcuların, ekipman avantajı sağlamak amacıyla vücut ölçümlerini etkilemek için penislerine hyaluronik asit enjekte ettiği öne sürüldü. Bilimsel tartışma, kayak tulumlarının aerodinamik performans üzerindeki etkisine dayanıyor; yapılan araştırmalar, tulum boyutundaki küçük artışların kaldırma kuvvetini artırabildiğini gösteriyor. Herhangi bir sporcunun bu yöntemle yakalandığına dair resmi bir bulgu olmasa da konu anti-doping otoritelerinin radarına girmiş durumda.

Artistik buz pateninde İspanyol sporcu Tomas-Llorenc Guarino Sabate’nin Minyonlar temalı kısa programı telif engeline takıldı. Daha önce onay aldığını düşündüğü müzik, Milano’ya vardığında yasaklı ilan edildi. Uluslararası yazışmalar ve NBC Universal ile yapılan görüşmelerin ardından program son anda onay aldı. Guarino Sabate yarışmayı 29 patenci arasında 25. sırada tamamladı, ancak süreç telif hakları konusundaki karmaşayı gözler önüne serdi.

Benzer bir telif sorunu Çek buz dansçıları Kateřina Mrázková ve Daniel Mrázek’in başına geldi. 1990’lar temalı programlarında yapay zekâ tarafından üretilmiş bir müzik kullanmak isteyen sporcular, telif sorunları nedeniyle müziklerini değiştirmek zorunda kaldı. Yeni bir yapay zekâ üretimi parçayla yarışan çift, 23 takım arasında 17. sırada yer aldı.

Buz hokeyinde ise rekabetin en büyük rakibi başka bir takım değil, norovirüs oldu. Finlandiya kadın hokey takımı salgınla mücadele ederken maç programı değiştirildi ve enfekte sporcular karantinaya alındı. Ancak kısa süre sonra İsviçreli bir oyuncunun da testinin pozitif çıkması, organizasyon açısından sağlık riskini büyüttü.

Son olarak, altın madalya kazanan Amerikalı kayakçı Breezy Johnson ve artistik buz patencisi Alyssa Liu’nun madalyalarının tören sonrasında kırılması ayrı bir tartışma yarattı. Kurdele bağlantı noktalarının kopması nedeniyle toplamda altı madalyanın hasar gördüğü bildirildi. Organizasyon komitesi durumu incelediklerini açıkladı.

Tüm bu gelişmeler, elit sporcuların yalnızca performanslarıyla değil, kişisel hataları, hukuki sorunları, sağlık riskleri ve kurumsal aksaklıklarla da gündeme gelebildiğini gösteriyor. 2026 Oyunları, sporun teknik mükemmelliği kadar insan doğasının kırılganlığını ve büyük organizasyonların karmaşıklığını da sahneye taşıdı.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

21:17:01

Olimpiyatlarda Gelenek ile Gelecek Karşı Karşıya

Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) Başkanı Kirsty Coventry, Olimpiyat Oyunları’nın geleceğine ilişkin yaptığı açıklamalarla spor dünyasında dikkatleri üzerine çekti. Coventry, Olimpiyat programında önümüzdeki dönemde önemli ve bazı kesimler için rahatsız edici olabilecek değişiklikler yapılabileceğini açıkça dile getirerek, Oyunların çağın ruhuna ayak uydurmak zorunda olduğunu vurguladı. Ona göre Olimpiyatlar, yalnızca geçmişin mirasını koruyan bir organizasyon değil; aynı zamanda bugünün ve yarının gençleri için anlam taşıyan, yaşayan bir yapı olmalı…

2026 Kış Olimpiyatları öncesinde Milano’da düzenlenen IOC yıllık toplantısında konuşan Coventry, “Fit For The Future” (Geleceğe Hazır) olarak adlandırılan kapsamlı dönüşüm gündeminin ayrıntılarını paylaştı. Bu çerçevede, 40’tan fazla uluslararası spor federasyonuna ait 450’den fazla madalya etkinliğinin detaylı biçimde incelendiğini belirtti. Bu incelemenin temel amacı, hangi branşların Olimpiyat vizyonuna katkı sunduğunu, hangilerinin ise izleyici, sporcu ve organizasyonel açıdan karşılık bulmakta zorlandığını dürüstçe ortaya koymak.

Coventry, bu süreçte en kritik noktanın “neyin işe yaradığını ve neyin yaramadığını açıkça söyleyebilmek” olduğunu ifade etti. Ona göre Olimpiyatlar, köklü gelenekleri sayesinde saygı uyandırıyor; ancak yalnızca geleneğe tutunarak ayakta kalmak mümkün değil. Genç nesillerin ilgisini çekemeyen, anlatısı zayıflayan ya da izlenebilirliği düşen sporların varlığı, Olimpik hareketin uzun vadede gücünü kaybetmesine yol açabilir. Bu nedenle IOC, gelenek ile yenilik arasında hassas ama kaçınılmaz bir denge kurmak zorunda.

Paris 2024 Olimpiyat Oyunları’nın ardından başlatılan bu kapsamlı değerlendirme, özellikle genç kuşaklar için Olimpiyatların hâlâ anlamlı ve özgün olup olmadığını sorgulamayı hedefliyor. Son yıllarda kaykay, 3’e 3 basketbol ve breakdans gibi kentsel ve dinamik sporların programa dahil edilmesi, bu yaklaşımın somut örnekleri olarak öne çıkıyor. Bu branşlar, daha genç izleyicilere hitap eden yapıları ve şehir kültürüyle kurdukları bağ sayesinde Olimpiyat markasına yeni bir soluk kazandırdı.

Buna karşın, Olimpiyat tarihinde uzun yıllardır yer alan bazı sporlar için tablo daha belirsiz. Özellikle modern pentatlon gibi köklü branşların, 2028 Los Angeles Olimpiyatları da dahil olmak üzere gelecekteki Oyunlardaki yerleri tartışma konusu olabilir. Coventry, bu tür sporların tarihsel değerinin inkâr edilemeyeceğini kabul etmekle birlikte, Olimpiyat programında yer almanın artık yalnızca geçmiş başarılarla garanti edilemeyeceğini net biçimde ortaya koydu. İzlenebilirlik, sporcu sayısı, küresel yayılım ve gençler üzerindeki etki gibi kriterlerin giderek daha belirleyici hale geldiğini ima etti.

IOC Başkanı, alınacak kararların kolay olmayacağını ve bazı spor camialarında rahatsızlık yaratacağını da saklamadı. Ancak bu zorlu kararların, Olimpiyat hareketinin uzun vadeli sürdürülebilirliği ve küresel etkisi için gerekli olduğunu vurguladı. Coventry’ye göre kısa vadeli tepkilerden kaçınmak adına değişimden geri durmak, uzun vadede çok daha büyük kayıplara yol açabilir.

Konuşmasında IOC’nin temel misyonuna da değinen Coventry, organizasyonun odağının yeniden net bir şekilde sporun kendisi olduğunu vurguladı. Bu açıklama, selefi Thomas Bach döneminde zaman zaman öne çıkan daha politik söylem ve yaklaşımlardan bilinçli bir uzaklaşma sinyali olarak yorumlandı. Coventry, IOC’nin elbette küresel meselelerden tamamen kopuk olmadığını, ancak ana eksenin sporcular, müsabakalar ve Olimpik değerler olması gerektiğini savundu.

Bu bağlamda çeşitlilik, kapsayıcılık ve Olimpik değerlere bağlılığın IOC için vazgeçilmez olmaya devam edeceğini belirten Coventry, sağlık, eğitim ve kapsayıcılık alanındaki sosyal girişimlerin de destekleneceğini ifade etti. Ona göre bu başlıklar, sporun dönüştürücü gücünün doğal uzantıları ve Olimpiyat ruhunun ayrılmaz parçaları.

Olimpiyat programına yönelik bu geniş kapsamlı gözden geçirmenin sonuçlarının 2026 yılının ilerleyen aylarında kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor. Açıklanacak kararlar, yalnızca hangi sporların programda kalacağını ya da çıkarılacağını değil, aynı zamanda Olimpiyat Oyunları’nın gelecekte nasıl bir kimliğe sahip olacağını da şekillendirecek. Coventry’nin çizdiği tablo, Olimpiyatların geçmişe saygı duyan ama geleceği cesurca kucaklayan bir dönüşüm sürecine girdiğini açıkça ortaya koyuyor.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

14:07:05

Paris 2024 Olimpiyatları: Yaz Oyunlarındaki Sporcular ve Sporlar Hakkında Bilinmesi Gerekenler

2024 Olimpiyat Oyunları 26 Temmuz’da Fransa’nın başkenti Paris’te başlayacak ve 11 Ağustos’a kadar devam edecek. Bu şehir Olimpiyat Oyunlarına üçüncü kez ev sahipliği yapmış olacak. Londra, üç Yaz Olimpiyat Oyununa ev sahipliği yapan diğer tek şehir…

Şehir, yeni spor salonları inşa etmekten bir maskot tasarlamaya kadar yıllardır Olimpiyatlara ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.

Paris maskotu için Friglerde karar kıldı. Frig şapkası olarak da bilinen kırmızı Frig başlıkları tarihsel olarak özgürlüğü sembolize etmek için kullanılmıştır. Koni şeklindeki şapkaların kökleri çok eskilere dayanıyor, ancak Fransız devrimcileri tarafından davaya bağlılıklarını göstermek için de kullanılmışlar. Maskot, 2024 Olimpiyatları’nın “spor yoluyla bir devrim gerçekleştirme” hedefini ortaya koyuyor.

Paris Olimpiyatlar boyunca, kentin 2017 yılında bu yılki oyunlara ev sahipliği yapma teklifini kazanmasına yardımcı olan mevcut altyapısının çoğundan yararlanacak.

Örneğin, açılış töreni Paris’in ikonik Seine Nehri üzerinde yapılacak ve bu da bir stadyum dışında açılacak ilk yaz olimpiyatı olacak. Açılış töreni oyunların havasını belirleyecek, yarışmacılara ve katılımcılara şehri keşfetmek için yeni yollar sunacak.

Triatlon yarışmacıları ayrıca Seine Nehri boyunca yüzecek, ikonik Champs-Élysées‘de bisiklet sürecek ve ardından Pont Alexandre III köprüsünde son bulmadan önce Paris sokaklarında koşacak. Maraton yüzme yarışı da Pont Alexandre III köprüsünde başlayacak ve bitecektir. Aynı şekilde maraton koşucuları, 1789’da Versay’daki Kadın Yürüyüşü sırasında protestocuların izlediği yolu onurlandırmak için Paris’ten Versay’a giden ve geri dönen bir rota izleyecekler.

Kapanış töreni 77,000’den fazla misafiri ağırlayabilecek bir stadyum olan Stade de France‘da yapılacaktır. Paris’in geniş toplu taşıma sistemi sporcuların ve sporseverlerin Olimpiyatlar süresince şehir içinde hareket etmelerine yardımcı olacak.

Paris ayrıca Olimpiyat Oyunları için yeni altyapıya milyarlarca dolar yatırım yaptı. Bu gelişmeler arasında her ikisi de binlerce seyirci kapasiteli olan Olimpik Su Sporları Merkezi ve Adidas Arena yer almaktadır.

2024 Olimpiyatları’ndaki sporcular ve sporlar
Uluslararası Olimpiyat Komitesi‘ne göre 2024 Olimpiyatları’na yaklaşık 10.500 sporcu katılacak.
Yarışan tüm sporcular kendi sporlarında en iyiler ve bazıları 2024 Olimpiyat Oyunlarında kesinlikle dikkat çekecek.

Ünlü yüzücü Katie Ledecky, 2024 Oyunlarında üç madalya daha kazanırsa kadınlar kategorisinde bir sporcunun en fazla altın madalya kazanma rekorunu ele geçirebilir.

Aynı şekilde ABD erkek ve kadın atletizm takımları da Noah Lyles ve Sha’Carri Richardson sayesinde 100 ve 200 metre sprint yarışlarında favori. Lyles erkekler 200 metrede Olimpiyatlara 1 numaradan girerken, Richardson da kadınlar 100 metrede ilk sırada yer alıyor.

Simone Biles‘in Olimpiyat sahnesine dönüşü Oyunların en heyecan verici anlarından biri olacak. Tarihin en çok madalya kazanan jimnastikçisi olan Biles, 2020 Tokyo Olimpiyatları‘nda “twisties” geçirdikten sonra birçok etkinlikten çekildi. Ancak Olimpiyatlar için her zamankinden daha hazır görünüyor.

Biles, 2 Haziran’da ABD Jimnastik Şampiyonası’nda çok yönlü şampiyonluğu kazandı ve aynı ay içinde ABD Olimpiyat Jimnastik Seçmeleri’ne liderlik etti. Biles 2024 Olimpiyatlarında takım arkadaşları Jordan Chiles, Suni Lee, Jade Carey ve Hezly Rivera ile birlikte yarışacak.

2024 Olimpiyat Oyunları programında 32 spor dalı yer alacak ve bunlardan bazıları artistik jimnastik ve ritmik jimnastik gibi farklı disiplinlere sahip olacak.

2024 programı aşağıdaki sporları içermektedir:

Su Sporları – Yüzme, Maraton Yüzme, Dalış, Su Topu ve Artistik Yüzme
Okçuluk
Atletizm
Badminton
Basketbol – 3×3 ve Basketbol
Boks
Kırılma
Kano – Kano Sprint ve Kano Slalom
Bisiklet – BMX Serbest Stil, BMX Yarışı, Yol Bisikleti ve Pist Bisikleti
Binicilik – Binicilik Yarışması, Binicilik At Terbiyesi ve Binicilik Engel Atlama
Eskrim
Futbol
Golf
Jimnastik – Artistik Jimnastik, Ritmik Jimnastik ve Trambolin Jimnastiği
Hentbol
Hokey
Judo
Modern Pentatlon
Kürek
Rugby – Rugby Sevens
Yelken
Atış
Kaykay
Spor Tırmanış
Sörf
Masa Tenisi
Tekvando
Tenis
Triatlon
Voleybol – Plaj Voleybolu ve Voleybol
Ağırlık Kaldırma
Güreş – Greko-Romen Güreş ve Serbest Stil Güreş

2024 oyunlarında breakdans olarak da bilinen breaking ve kano slalomunda yeni bir etkinlik olan kayak kros gibi yeni sporlar yer alacak.

Öte yandan, 2024 Olimpiyatları programından bazı sporları çıkardı; beyzbol, softbol ve karate bu yıl kesildi. IOC, bu sporların neden çıkarıldığına dair herhangi bir resmi neden belirtmedi.

Paris Olimpiyatları için birçok bilet aylar önce tükendi. Ancak IOC 18 Temmuz’da Açılış Törenleri de dahil olmak üzere etkinlikler için fiyatları 15 ila 2700 Avro ya da yaklaşık 16 ila 2.938 ABD Doları arasında değişen yeni biletler yayınladı.

Son dakika bileti bulabilirseniz, yerel olarak yaşamıyorsanız Paris seyahatiniz sırasında kalacak bir yer bulmanız gerekecektir. Bölgedeki otellerin çoğu çoktan tükendi, ancak bazı yerlerde son dakika imkanları var.

Örneğin Airbnb, 2024 Olimpiyatları’nın dünya çapında bir ortağıdır ve özellikle insanların oyunlar için kalacak yer bulmalarına yardımcı olmak için kurulmuş bir açılış sayfası vardır. Paris Olimpiyatları da web sitesinde tercih edilen otel gruplarının bir listesinin yanı sıra pansiyonlar gibi uygun fiyatlı konaklama önerilerine yer veriyor.

Ziyaretçilerin oyunlar sırasında Paris içinde seyahat etmek için de önceden plan yapmaları gerekecek. Olimpiyatlar sırasında metro biletlerinin fiyatı normalden daha yüksek olacak, ancak şehir sınırsız metro erişimi sunan Paris 2024 seyahat kartlarını kullanıma sunuyor. Kartlar bir ila yedi gün arasında erişim sağlayabiliyor ve 20 Temmuz – 8 Eylül tarihleri arasında geçerli olacak. Yedi günlük kartın fiyatı 70 Avro, yani yaklaşık 76 Dolar.

Paris’te 2024 Olimpiyatları öncesinde yaşanan tartışmalar
Olimpiyatlar Paris için heyecan verici bir girişim olsa da, oyunlara giden süreç şehir için stressiz geçmedi.

Parisliler oyunlara ne kadar para yatırıldığı konusunda eleştirel bir tutum sergilediler. 2024 Olimpiyatları Fransa’ya tahmini olarak 8.2 milyar dolara mal olacak.

Diğerleri ise, Olimpiyat etkinliklerinin düzenleneceği ve kirliliğiyle ünlü Seine Nehri’ndeki kirlilikle ilgili endişelerini dile getirdiler. Hatta bazı Fransız aktivistler Seine nehrine kaka yaparak protesto etme tehdidinde bulundu.

Yoğun kirlilik nedeniyle 1923’ten beri Seine nehrinde yüzmek yasak olmasına rağmen, triatlon ve maraton yüzme etkinlikleri için sporcular bulanık suları test edecekler.

Fransız hükûmeti Seine Nehri’ni Olimpiyat yarışmalarına uygun hale getirmek için yaklaşık on yıl boyunca 1,5 milyar dolardan fazla yatırım yaptı, ancak Paris şehrinden alınan veriler Olimpiyatlardan birkaç hafta önce Seine Nehri’ndeki E. coli ve diğer bakteri seviyelerinin çok yüksek olduğunu gösterdi. Ancak oyunlar yaklaştıkça E. coli seviyeleri düştü ve 17 Temmuz’da Paris Belediye Başkanı Anne Hidalgo diğer Fransız yetkililerle birlikte Seine nehrinde yüzerek temizlik çalışmalarının başarılı olduğu mesajını verdi.

Paris, Olimpiyat Köyü’ndeki odalarında sporculara klima sağlamadığı, bunun yerine çevre dostu bir soğutma sistemi tercih ettiği için de eleştirildi.

Paris tasarımıyla sürdürülebilirliği teşvik etmeyi umuyordu. Ancak pek çok ülke, oyunlar sırasında Paris aşırı sıcak olacağından, klima eksikliği konusunda endişeliydi. Sıcaklık sporcuların sağlığı ve performansı için risk oluşturabileceğinden, bazı ülkeler takımlarına Paris’in umduğundan daha fazla enerji kullanan taşınabilir klima üniteleri bile sağlıyor. ABD takımı da bunların arasında.

Fransa ayrıca sporcularının Olimpiyat Oyunları sırasında başörtüsü ya da başka herhangi bir dini başlıkla yarışmalarını yasakladığı için de eleştiriliyor. Diğer ülkelerden gelen sporcular yarışırken başörtüsü takabiliyorlar çünkü Fransız yönetmeliklerine değil Uluslararası Olimpiyat Komitesi kurallarına uyacaklar.

Hem BM hem de Uluslararası Af Örgütü Fransa’nın bu tutumunu kınadı. Uluslararası Af Örgütü başörtüsü yasaklarının “sporu daha kapsayıcı hale getirme çabalarını baltaladığını ve Fransa’da başörtüsü takan Müslüman oyuncu ve sporcuların ayrımcılığa uğramaya devam edeceği anlamına geldiğini” söyledi.

Üstüne üstlük, üç havacılık sendikası oyunların başlamasından hemen önce grev tehdidinde bulundu. Havacılık çalışanları, Olimpiyatlar öncesi yoğun seyahat sezonu öncesinde tüm havaalanı personeli için ikramiye talep etti. Ancak sendikalar havaalanı yönetimiyle bir anlaşma yaparak grevi tam zamanında iptal ettiler.

Aksiliklere rağmen nihayet Olimpiyat Oyunlarının başlama zamanı geldi…

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

12:47:04

Olimpiyatlar Öncesinde Dünya Dopingle Mücadele Ajansı Güven Kriziyle Karşı Karşıya

Olimpiyatların Paris’te başlamasına iki ay kala, sporda dopingi denetlemekle görevli küresel kurum, son Yaz Oyunlarında yarışmaya devam eden ve madalya kazanan elit Çinli yüzücülerin pozitif testlerinin örtbas edilmesine yardımcı olduğu iddialarını savuştururken giderek büyüyen bir krizle karşı karşıya…

Görevi sporu yasadışı uyuşturuculardan uzak tutmak olan kurumun bu görevinde başarısız olduğuna dair endişeler artıyor ve Kongre’nin ABD’nin desteğini sorgulamasına yol açıyor.

İddialar, uzun süredir kendisini dünya çapında temiz spor hareketinin altın standardı olarak lanse eden Dünya Anti-Doping Ajansı için özellikle can sıkıcı, çünkü ajansın ve dolayısıyla Olimpiyatları temiz tutmaya çalışmak için kurulan tüm sistemin güvenilmez olduğu hayaletini ortaya çıkarıyor.

Sporcular, WADA‘nın, aynı Çinli yüzücülerin daha fazla madalya kazanmak için favori olduğu Paris’te eşit bir oyun alanı olmasını sağlamak gibi temel görevini yerine getireceğine güvenilip güvenilemeyeceğini açıkça sorguluyorlar.

The New York Times tarafından incelenen röportaj ve belgelere göre, son günlerde WADA‘nın iddiaları soruşturmak üzere bağımsız bir savcı ataması ve WADA’nın bu atamayla ilgili olarak kamuoyuna doğru bilgi verip vermediği konusunda yeni soruların ortaya çıkmasıyla birlikte, özellikle kurumun başlıca fon sağlayıcılarından biri olan ABD’nin WADA üzerindeki baskısı önemli ölçüde arttı.

Çarşamba günü, aynı zamanda WADA‘nın icra kurulu üyesi olan Biden yönetiminin en üst düzey doping yetkilisi, antidoping ajansına, pozitif testlerin nasıl ele alındığını araştırmak üzere gerçekten bağımsız bir komisyon ataması gerektiğini ortaya koyan ve yönetim kurulunun önümüzdeki 10 gün içinde acil bir toplantı yapmasını talep eden sert bir mektup gönderdi.

Biden yönetiminin antetli kağıdıyla gönderilen mektupta Dr. Rahul Gupta, “Bu konuda Amerikalı sporculardan ve onların temsilcilerinden doğrudan duyduğum aşırı endişenin altını çizmek isterim” diye yazdı. “Sizinle de paylaştığım gibi, sporcular Olimpiyat ve Paralimpik Oyunlarına oyun alanının eşit ve rekabetin adil olup olmadığı konusunda ciddi endişelerle girdiklerini ifade ettiler.”

Aynı gün, WADA‘ya finansman sağlayan alt komitenin başındaki senatör, Maryland Demokratı Chris Van Hollen, “Gelecekteki finansmanı desteklemeden önce cevaplara ihtiyacımız var” dedi.

Ardından Cuma günü bir kongre yardımcısı, Çin Komünist Partisi’ni soruşturan iki partili bir Temsilciler Meclisi komitesinin pozitif testleri incelemeye başladığını söyledi.

İki kez Olimpiyat altın madalyası kazanan ve A.B.D. Yüzme Sporcu Danışma Konseyi üyesi olan Lilly King, WADA‘nın antidoping kurallarını ihlal eden sporcuları Oyunlardan uzak tutmak için görevini yaptığına artık güvenmediğini söyledi.

Cuma günü bir telefon röportajında King, “Bloklara çıktığımda sağımdaki ve solumdaki insanların temiz olduğundan emin değilim” dedi. “Ve bu gerçekten talihsiz bir durum, çünkü Olimpiyatlarda yarışırken odaklanmam gereken bir şey değil.”

Olimpiyat yarışmalarının güvenilirliği konusunda artan baskı ve endişeler, Uluslararası Olimpiyat Komitesi‘nin gelirlerinin önemli bir bölümünü oluşturan iki grup tarafından sessizlikle karşılandı: baş yayıncı ve sponsorlar.

Yayın hakları ödemeleri I.O.C.‘nin toplam bütçesinin önemli bir bölümünü oluşturan NBC, izleyicilerin izledikleri sporcuların temiz olduğuna güvenebilecekleri bir Olimpiyat yayımlayacağından emin olup olmadığına ilişkin soruya yanıt vermedi.

Milyonlarca dolarlık Olimpiyat sponsorları – Visa, Airbnb, Coca-Cola ve Intel – sporcuların hile ile ilgili endişelerini dile getirdikleri bir Oyun ile markalarını ilişkilendirmekten endişe edip etmedikleri konusunda yorum isteyen mesajlara yanıt vermediler. Alman finansal hizmetler şirketi Allianz da yorum yapmayı reddetti.

Times geçen ay, son Yaz Olimpiyatlarından aylar önce, 2021 yılında 23 elit Çinli yüzücünün hepsinde aynı yasaklı maddenin pozitif çıkmasının ardından WADA‘nın kendi kurallarına uymadığını bildirdi. TMZ olarak bilinen trimetazidin adlı ilaç reçeteli bir kalp ilacıdır, ancak daha sıkı antrenman yapmalarına, daha hızlı iyileşmelerine yardımcı olduğu ve vücutta hızla hareket ederek tespit edilmesini zorlaştırdığı için avantaj arayan sporcular arasında popülerdir.

Times‘ın makalesinin yayımlanmasından iki gün sonra WADA Başkanı Witold Banka ve kurumun diğer üst düzey yetkilileri bir basın toplantısı düzenleyerek Çin’in antidoping ajansının pozitif testler için yaptığı açıklamayı kabul etmekten başka çareleri olmadığını söylediler. Çin ajansı, tüm yüzücülerin TMZ bulaşmış bir mutfaktan yemek yedikleri için yanlışlıkla ilacı aldıklarını iddia etti.

Takip eden günlerde WADA, kararını tekrar açıklamaya çalışan uzun bir belge yayımladı.

Ancak her iki hamle de WADA‘nın pozitif testlerle ilgili kendi soruşturmasını yürütme konusundaki bariz isteksizliği karşısında şaşkınlığa uğrayan sporcuları, spor yetkililerini ve antidoping yetkililerini tatmin etmedi. Haberlerin kamuoyuna yansımasından birkaç gün sonra WADA, davayı ele alış biçimini gözden geçirmesi için Eric Cottier adında özel bir savcı atadı.

Bu karar da kısa sürede eleştirilere neden oldu.

Cottier, uluslararası sporun merkezi haline gelen ve aralarında I.O.C.‘nin de bulunduğu birçok spor organizasyonuna ev sahipliği yapan İsviçre’nin Vaud bölgesinin eski başsavcısıdır. Ancak yapılan görüşmeler, Cottier’in Çinli yüzücülerin testlerinin pozitif çıktığı dönemde kurumun istihbarat ve soruşturma departmanını denetlemekten sorumlu olan WADA yetkilisi tarafından soruşturmayı yürütmek üzere aday gösterildiğini göstermiştir.

Denetçi Jacques Antenen, Vaud‘un başsavcısı olduğu dönemde Cottier’in emrinde Vaud‘un polis şefi olarak görev yapmıştı. Antenen 3 Mayıs’ta yaptığı bir telefon görüşmesinde, pozitif testlerin açıklanmasından sonraki günlerde WADA‘nın en üst düzey yöneticisi Olivier Niggli ile temasa geçerek Cottier‘in soruşturmayı yürütmek için iyi bir seçim olabileceğini önerdiğini söyledi.

Antenen, “Onu tavsiye etmedim; sadece birine ihtiyacınız varsa, iyi bir seçim olduğunu söyledim” dedi. Bu rol için başkalarının düşünülüp düşünülmediğini bilmediğini söyledi.

Yönetişim uzmanları, Cottier‘in yetenekleri ve nitelikleri ne olursa olsun, WADA, I.O.C. ve spor hareketine yakın isimlerle fiziksel yakınlığının sorunlu olduğunu söyledi.

Cottier ve I.O.C.’nin genel müdürü Christoph de Kepper, Antenen‘in 2022 yılında bir partide polis teşkilatından emekli olmasını kutlayan kişiler arasındaydı. I.O.C. WADA‘nın yıllık 40 milyon dolarlık bütçesinin yarısına katkıda bulunuyor.

Polis teşkilatının kurum içi dergisinde yer alan kutlama ilk olarak Associated Press tarafından haberleştirildi. Dergide iki kişinin fotoğrafının yer aldığı bir başlıkta “Başsavcı Eric Cottier eski dostu Jacques Antenen’i karşılamaya geldi” deniyordu.

WADA sözcüsü James Fitzgerald, kurumunun aslında ilk olarak Antenen ile temasa geçtiğini ve “WADA’nın bu davadaki tutumunun kapsamlı bir incelemesini yapmak için gerekli kimlik bilgilerine, bağımsızlığa ve uygunluğa sahip birini tanıyıp tanımadığını” sorduğunu söyledi.

Fitzgerald, “Son derece saygın bir profesyonelin tam da işine başlarken dürüstlüğünü karalamaya yönelik bu girişimler giderek daha da gülünç hale geliyor ve süreci baltalamak için tasarlanıyor” dedi.

WADA‘nın Cottier‘in atanmasıyla ilgili olarak kamuoyuna yaptığı açıklamalar hakkında da yeni sorular var. The Times‘a yaptığı açıklamada WADA, Cottier‘i bu göreve resmen atamadan önce yönetim kuruluyla görüştüğünü söyledi.

Ancak Dr. Gupta‘nın Ulusal Doping Kontrol Politikası Ofisi yaptığı açıklamada, Cottier‘in Nisan ayında göreve alındığının resmi olarak duyurulmasından kısa bir süre önce, WADA‘nın kuruluna bir soruşturmacının zaten seçilmiş olduğunu söylediğini belirtti.

Dr. Gupta WADA‘ya gönderdiği mektupta, “bu süreç boyunca yönetim kurulunun gerekli bilgilerle yeterince bilgilendirilmediği” konusunda “derin endişe” duyduğunu söyledi.

Mevcut ve eski sporcular Paris Oyunları öncesinde dünya çapında daha fazla test yapılmasını istiyorlar, ancak küresel antidoping düzenleyicisine ilişkin endişelerinin açılış törenine kadar giderilmesinin pek mümkün olmadığını da kabul ediyorlar.

Amerikalı yüzücü King, açıklanmayan pozitif testleri öğrendiğinde, 2016 Rio Olimpiyatlarında 100 metre kurbağalamada altın madalya kazandığı ve o yılın başlarında doping testinde başarısız olan ancak sonucun temyizde bozulmasının ardından yarışmasına izin verilen Rus yüzücü Yulia Efimova‘ya karşı yaşadığı deneyimin bir tekrarı gibi hissettiğini söyledi.

A.B.D. Yüzme yönetim kurulunda sporcu temsilcisi olan ve o yarışta King ve Efimova‘nın arkasında bronz madalya kazanan Katie Meili, sporcuların “WADA’ya çok güvendiklerini” söyledi.

“Evet, pozitif testler endişe verici ve bu kötü bir şey” dedi. “Ancak benim için daha da endişe verici olan, uluslararası düzenleyici kurumun işini yapmıyor olması.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

11:14:25

Dünya Atletizm Birliği Atletizm Dalında Olimpiyat Altın Madalyası Kazananlara 50.000 Dolar Ödeyecek

Dünya çapında atletizm yarışmalarını denetleyen World Athletics, Paris’teki 2024 Olimpiyat Oyunlarında altın madalya kazananlara 50.000 dolar para ödülü verecek. Maraton ve yürüyüş yarışlarının kazananlarına da verilecek olan ödüller, Olimpiyat Oyunları’nın amatörlükten uzaklaştığı bir döneme denk geliyor. Birçok madalya sahibi zaten kendi ülkelerinden ikramiye kazanıyor…

Böylece organizasyon, Olimpiyat madalyası kazananlara doğrudan para ödülü veren ilk uluslararası federasyon olacak ve Olimpiyat Oyunlarının amatörlükten yavaş ama emin adımlarla uzaklaşmasında bir dönüm noktası olacak.

Toplamda, 2024 Dünya Atletizm ödül potası, maraton ve yarış yürüyüşü gibi yol yarışlarının yanı sıra 100 metre koşusu, sırıkla atlama ve cirit gibi atletizm yarışmalarını içeren 48 erkek ve kadın atletizm etkinliği için 2.4 milyon dolar olacak. Dört kişilik bayrak takımları, her biri 12.500 dolar olmak üzere kazancı paylaşacak.

Çarşamba günkü duyuruda Dünya Atletizm Birliği, Los Angeles’ta düzenlenecek 2028 Olimpiyat Oyunlarında madalya kazanan tüm sporculara kademeli olarak para ödülü ödeyeceğini ve ayrıntıların etkinliğe yakın bir zamanda açıklanacağını da belirtti.

Dünya Atletizm Başkanı ve iki kez Olimpiyatlarda altın madalya kazanmış bir koşucu olan Sebastian Coe, “Olimpiyat madalyası kazanmaya ya da Olimpiyat Oyunlarında ülkenizi temsil etmek için gereken bağlılık ve odaklanmaya pazarlanabilir bir değer biçmek imkansız olsa da, bir yerden başlamamızın ve Olimpiyat Oyunlarında atletlerimiz tarafından elde edilen gelirlerin bir kısmının doğrudan Oyunları küresel bir gösteri haline getirenlere geri dönmesini sağlamamızın önemli olduğunu düşünüyorum” dedi.

Ödül parası, yayın anlaşmaları ve diğer sponsorluklardan milyarlarca dolar gelir elde eden Uluslararası Olimpiyat Komitesi‘nin World Athletics‘e yaptığı ödemelerden geliyor. IOC daha sonra her yıl milyonlarca doları uluslararası spor federasyonlarına ve ulusal Olimpiyat komitelerine yeniden dağıtıyor.

Coe, IOC‘nin World Athletics‘in kamuoyuna açıklama yapmasından kısa bir süre öncesine kadar karardan haberdar olmadığını söyledi.

Başka hiçbir spor federasyonu madalya kazanan sporculara tazminat ödenmesine ilişkin benzer bir plan açıklamadı.

Bazı ülkeler madalya kazanan sporcularına zaten ikramiye veriyor
Birçok Olimpiyat sporcusu kendi ülkelerinden madalya ikramiyesi almaktadır. ABD Olimpiyat ve Paralimpik Komitesi sporcularına altın madalya için 37.500 dolar, gümüş madalya için 22.500 dolar ve bronz madalya için 15.000 dolar ödül vermektedir. Çok daha az sayıda sporcusu olan bazı ülkeler çok daha büyük ikramiyeler sunuyor: Hong Kong altın madalya kazanan sporculara yaklaşık 638.000 dolar, Singapur ise yaklaşık 740.000 dolar veriyor. Ancak aralarında İngiltere ve Yeni Zelanda’nın da bulunduğu diğer ülkeler hiç para ödülü vermiyor.

Coe, altın madalya kazananlara verilen 50,000$’lık ödülün Dünya Atletizminin “sporcuları güçlendirme ve Olimpiyat Oyunlarının başarısında oynadıkları kritik rolü kabul etme taahhüdünün” altını çizdiğini söyledi.

Olimpiyatlarda antrenman yapmanın ve yarışmanın maliyeti sporcular için son derece yüksek olabiliyor; sporlarını yapmak için geleneksel kariyer kazançlarından vazgeçerken, antrenörlük ve etkinliklere seyahat için her yıl binlerce dolar ödemek zorunda kalıyorlar. Birçok ülke gibi Amerika Birleşik Devletleri de Olimpiyat sporcuları için doğrudan federal destek sunmamaktadır.

Bazı sporcular, özellikle de jimnastik gibi en çok izleyici çeken spor dallarında yarışanlar, sponsorluk anlaşmalarından para kazanabiliyor.

2020 Tokyo Olimpiyat Oyunları‘nda altın madalya kazanan Norveçli sprinter Karsten Warholm haberi memnuniyetle karşıladı.

Medyaya konuşan Warholm, “Bence bu iyi bir şey, bu yüzden onları selamlamak istiyorum” dedi. Norveç, madalya kazanan sporcularına prim vermeyen ülkeler arasında yer alıyor. “Bu benim kazanma motivasyonumu değiştirmiyor çünkü Olimpiyatlara para için katılmıyorum. Altın madalya benim için kişisel olarak çok daha değerli.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

04:32:51

Gelişmiş Oyunlar' Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Adeta Saturday Night Live'ın ikonik skecinin öncülü gerçekleşiyor: Olimpiyat Oyunları sporcuları performans arttırıcı ilaçlar için test etmeyen yeni bir versiyonu, Silikon Vadisi devi Peter Thiel ve diğer risk sermayedarlarından fon aldı.

Kendisini “geleceğin Olimpiyatları” olarak tanımlayan Enhanced Games, Thiel ve eski Coinbase baş teknoloji sorumlusu Balaji Srinivasan'ın da aralarında bulunduğu bir grup yatırımcıdan “multi-milyon dolarlık bir turda” açıklanmayan bir miktar para topladığını gösterişli bir basın açıklamasıyla duyurdu.

Proje, Thiel'in özgürlükçü eğilimine mükemmel bir şekilde uyuyor gibi görünüyor: vergi mükelleflerinin dolarları yerine paralı elitlerden destek alırken tamamen “kendi kendini finanse edecek” ve Olimpiyatlara ev sahipliği yapmanın büyük maliyetine atıfta bulunan web sitesine göre “Olimpiyat Hareketinin doğasında var olan savurganlığı vurgulayacak”.

Enhanced Games'in web sitesi ayrıca Olimpiyatları ve destekçilerini “bilim karşıtı” olmakla suçlayarak, Olimpiyatların insanlığın performans artırıcı maddeler kullanma konusundaki uzun geçmişini görmezden geldiğini savunuyor ve Romalı gladyatörlerin “uyarıcılar ve halüsinojenler” kullandığını örnek gösteriyor.

Basın açıklamasında steroidler ya da insan büyüme hormonları gibi doping sistemlerinden özel olarak bahsedilmiyor, ancak ima edilen kesinlikle bu gibi görünüyor. Bununla birlikte, basın açıklamasında sporcuların güvenlik açısından sıkı testlerden geçirileceği kabul ediliyor.

Etik Kaygılar:
Olimpiyat Oyunları uzun zamandır her türlü yolsuzluk ve skandalın gölgesinde kalırken, Enhanced Games'in üst düzey misyonu pandora kutusunu açabilir.

Enhanced Games'in sporcuları için yürürlüğe koyduğu güvenlik protokolü ne olursa olsun – organizasyonun web sitesinde iddia ettiği gibi “elektrokardiyogram, kan testleri ve genomik sıralama” – ilaç kullanımının kalp sorunları, görme sorunları ve sıcak çarpması gibi önemli riskleri vardır.

Malum nedenlerden ötürü sorumluluk da büyük bir endişe kaynağı olabilir.

Kabul etmek gerekir ki, Olimpiyat sistemi sporcuları para peşinde koşmak zorunda bırakıyor çünkü onlara yarışmaları için para ödenmiyor ve katılan pek çok sporcu zaten gizlice performans ilaçları kullanıyor. Ancak Geliştirilmiş Oyunlar çok kişiye bu sorunları ele almak için kusurlu bir araç gibi görünebilir.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

06:38:34

Los Angeles’ta Düzenlenecek 2028 Yaz Olimpiyatlarına Beş Spor Dalı Eklendi

Olimpiyatlarda ilk kez yer alacak. Uluslararası Olimpiyat Komitesi‘nin Pazartesi günü yaptığı açıklamaya göre bu sporlar Los Angeles’ta düzenlenecek Yaz Oyunları programına eklenen beş spor arasında yer alıyor…

Beyzbol/softbol, kriket (T20), bayrak futbolu, lakros (altılı) ve squash, Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) İcra Kurulu (EB) tarafından Los Angeles 2028 (LA28) Olimpiyat Oyunları için ek sporlar olarak önümüzdeki IOC Oturumuna sunulan beş spor dalıdır. Bu ilave sporlar LA28 Organizasyon Komitesi tarafından sadece kendi oyun organizasyonu için önerilmiş ve Olimpik Program Komisyonu (OPC) tarafından gözden geçirilmiştir.

Beş ilave sporun seçilmesi “Amerikan spor kültürüne uygun ve ikonik Amerikan sporlarını dünyaya sergilerken, uluslararası sporları da Amerika Birleşik Devletleri’ne getirecek.” IOC Başkanı Thomas Bach yaptığı açıklamada bu sporların LA28 Olimpiyat Oyunlarını benzersiz kılacağını söyledi.

Hindistan gibi 1.4 milyar nüfuslu bir ülkede son derece popüler bir spor olan kriket 1900 yılından bu yana ilk kez Olimpiyatlarda oynanıyor. 2028’de oynanacak olan versiyon T20 olarak adlandırılıyor ve daha kısa, üç saatlik bir varyasyon.

“Bu, kriket için yeni bir çağın başlangıcına işaret ediyor çünkü kapsayıcılığı teşvik etmek ve gelişmekte olan kriket ülkelerinden yeni yetenekleri sergilemek için altın bir fırsat olacak. Gerçekten özel bir şeyin başlangıcı,” diye yazdı sporun en büyük oyuncularından biri olarak kabul edilen emekli kriket yıldızı Sachin Tendulkar.

Lakros da uzun bir aradan sonra yeniden boy gösterecek. Bu spor 1904 ve 1908 Olimpiyatlarında yarışmış ve en son 1948’de gösteri sporu olarak oynanmıştır. Los Angeles’ta oynanacak olan versiyon, lakrosun 2018’de geliştirilen hızlı tempolu bir versiyonu olan sixes olarak adlandırılıyor. IOC bu sporun Kuzey Amerika’daki yerli köklerine dikkat çekti.

Amerikan futbolunun temassız bir versiyonu olan bayrak futbolu, NFL‘in eklenmesi için yürüttüğü kampanyanın ardından listeye katıldı. Amerikan futbolu ABD’deki en popüler spordur ve LA28’de Olimpiyatlarda ilk kez yer alacak olan bayrak futbolu hem ülke içinde hem de uluslararası alanda hızla büyümektedir. ABD’de 6-12 yaş arası çocukların sayısı, tackle futbolundan daha fazladır ve elit düzeyde, 100’den fazla ülkede yaklaşık 20 milyon bayrak futbolu oyuncusu vardır ve sporcu katılımı cinsiyet açısından dengelidir.

Destekçilerine göre 180 ülkede 20 milyon oyuncu tarafından oynanan squash, 2028 Olimpiyatlarında ilk kez oynanacak. Bu karar, daha önceki çabaların başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından geldi.

Eski dünya şampiyonu squash oyuncusu Jonathon Power 2013 yılında basına verdiği demeçte squash’ın ömür boyu fanatik bir hayran kitlesi olduğunu söylemişti. Ve oyun için cam duvarların kullanılması, mekanların ilginç yerlerde kurulmasına yol açabilir: “Bazı turnuvaları piramitlerin dibine ya da Grand Central Station’a koyuyorlar. Temelde bu dört duvarlı cam sahayı gerçekten muhteşem ortamlara koyabilirler” dedi.

Beyzbol ve softbol, en son 2021’de Tokyo Olimpiyatları‘nda olmak üzere, Olimpiyatlar için yeni değil. Ancak 2024’te Paris’te düzenlenecek oyunların bir parçası olmaları planlanmıyor.

IOC ayrıca Pazartesi günü yaptığı açıklamada, başlangıçta planlara dahil edilmeyen modern pentatlon ve halterin Olimpiyatlarda kalacağını söyledi. Modern pentatlon, maliyetleri düşürmek amacıyla binicilik etkinliğini engelli yarışlarla değiştirdi. Halter doping skandalının ardından inceleme altına alınmıştı ve IOC gelecek yıl Paris’te dopingle mücadele çabalarını yakından izleyeceğini söyledi.

LA Olimpiyatları için yirmi sekiz spor kategorisi, kaykay, spor tırmanışı ve sörf dahil olmak üzere 2022’nin başlarında açıklanmıştı.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

Olimpiyat Program Komisyonu (OPC), şimdiye kadarki en katılımlı Olimpiyat Oyunları olan Tokyo 2020‘nin başarısı üzerine inşa edilen ve LA28 Organizasyon Komitesi‘nin onayıyla EB, kaykay, spor tırmanışı ve sörfü önümüzdeki günlerde onay için sunulacak 28 spor listesine dahil etmeye karar verdi.

Boks, halter ve modern pentatlon ise, ilgili federasyonların IOC EB’nin aşağıdaki belirtilen alanları ele aldıklarını göstermiş olmaları durumunda, 2023’teki IOC Oturumu tarafından LA28 İlk Spor Programı’na dahil edilebilir.

Üç Branşın Geleceği Tehlikede

Boks, halter ve modern pentatlon için 2023’teki IOC Oturumunda LA28 İlk Spor Programına potansiyel olarak dahil edilecek bir yol:

BOKS
International Boxing Association (AIBA), yönetimi, finansal şeffaflığı ve sürdürülebilirliği ile hakemlik ve yargılama süreçlerinin bütünlüğü konusunda devam eden endişeleri başarıyla ele aldığını göstermelidir.

HALTER
International Weightlifting Federation (IWF) ve gelecekteki liderliği, uyum ve etkili bir kültür değişikliğine doğru geçişini göstermelidir. Ayrıca, spordaki dopingin tarihsel insidansını başarıyla ele almalı ve dopingle mücadele programının bütünlüğünü, sağlamlığını ve tam bağımsızlığını sağlamalıdır.

MODERN PENTATLON
International Modern Pentathlon Union (UIPM), biniciliğin ve genel rekabet formatının değiştirilmesine ilişkin önerisini sonuçlandırmalı ve maliyet ve karmaşıklıkta önemli bir azalma, gençler ve genel halk için güvenlik, erişilebilirlik, evrensellik ve çekicilik alanlarında bir iyileşme göstermelidir.

Bu zaman çizelgesi, AIBA, IWF ve UIPM’ye, ilgili federasyonlar tarafından açıklanan kritik reformları etkili bir şekilde uygulamak için gereken ek zamanı sağlayacak ve IOC EB tarafından daha fazla değerlendirilmesine izin verecektir.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

O limpiyatlar, Dünya’nın uluslararası işbirliğinin en büyük sembollerinden biridir, ancak bu yıl Oyunlar aynı zamanda bir yüzyıldaki en kötü pandeminin ortasında, dünyadaki hemen hemen her ülkeden insanların geniş ve toplu yaşam ortamında bir araya geleceği kitlesel bir toplantıya dönüşmüş durumda. Sporcular bazen yakın temas sporlarında, bazen de kapalı alanda rekabet edecek. Ve bunların ardından bakalım neler olacak?

Bulaşıcı hastalık hikayelerinin neredeyse tamamı aynı zamanda bir kitle toplantılarının hikayesidir. 1867’de, dünyanın en büyük dini toplantısı olan Hindistan’daki Kumbh Mela‘da bir kolera salgını başladı. Ganj kıyılarından Rusya ve Avrupa’ya yayıldı. Bir milyon insan öldü. Yıllar boyunca, Hac, grip ve COVID-19’a neden olandan önce gelen koronavirüsler de dahil olmak üzere bir dizi solunum yolu hastalığı salgınının ana kaynağı oldu. 2014 yılında Slovenya’daki Uluslararası Köpek Şovu‘ndaki ve Disneyland‘de kızamık salgınlarını da hatırlamamız lazım.

Aslında Olimpiyatlar, büyük hastalık korkuları sırasında bile, genellikle büyük bulaşıcı hastalık salgınlarından kaçınmayı başarabildi. Örneğin; H1N1 gribi 2010 Vancouver Kış Oyunları‘na zarar vermedi, 2012’de ne SARS ne de MERS Londra’ya yayılmadı, Zika 2016’da Rio’dan yayılmadı. Yine de, “Ya olimpiyatlarda insanlar enfekte olursa korkusu hakim.”

2020’nin başlarında, daha sonra üstel bir tsunamiye dönüşmeye başlayan pandeminin ortasında, Uluslararası Olimpiyat Komitesi ve Tokyo organizatörleri Oyunları erteledi. Halk sağlığı, seyahat tıbbı, ekonomi, davranış bilimi ve hatta tema parkı tasarımından uzmanlardan oluşan bir danışma grubu, boşlukta geçen yılı plan yaparak geçirdi. Bu işten sorumlu kişi, 2012’deki Londra Oyunları’ndaki başarılı halk sağlığı önlemlerinden büyük ölçüde sorumlu olan, Brian McCloskey adında bir halk sağlığı ve kitle toplama uzmanıydı.

Bu danışma grubu incelikle insanların Covid aşılarının gelmesinden önce güvendiği temel halk sağlığı önlemlerinin hâlâ işe yarayacağını belirledi. Aslında, Japonya’da el yıkama, maske takma, kalabalıktan ve havalandırması yetersiz alanlardan kaçınma gibi şeylere zaten iyi uyuluyordu . McCloskey, “Yaptığımız şey, test ve izleme sistemine sahip olmamanın zayıf halka olduğu Birleşik Krallık’tan öğrendiklerimizin bir kısmını bunların üzerine eklemekti” diyor.

Bunu, ABD ve Avrupa’nın çoğunlukla başarısız olduğu pandeminin ilk günlerinden hatırlayacaksınız: Herkesi Covid için test edin, pozitif olan kişilerin temaslarını takip edin ve bir kişinin enfeksiyonunun süper virüse dönüşmesini önlemek için onları izole edin. Eğer bu uygulama denenmek istenseydi, Olimpiyat Köyü’ndeki insan sayısını azaltmak, bu binalardaki havalandırma sistemlerini iyileştirmek ve “ilave filtreleme” ve pleksiglas kalkanlar eklemek – gerçekte hiçbir işe yaramaz – ile birlikte Tokyo’daki yaklaşım bu olurdu. McCloskey, “Uluslararası toplum ile yerel Japon nüfusu arasında genel olarak bir karışma yok” diyor.

Organizatörler önce her gelen kafileye aşı şartı koşmayı düşündüler ama sonunda bundan vazgeçtiler. McCloskey, “Bir aşının bulunabileceğinden oldukça emindik, ancak dünyanın her yerinde eşit olarak bulunmayacağından da aynı derecede emindik” diyor. “Bu, Oyunları yapmanın tüm ruhuna aykırı olurdu. Ayrıca sporcuların sağlık çalışanları ve yerel halkla aşı için rekabet edecek şekilde öncelik tanınmasını da istemedik.”

Güvenli bir olimpiyat mümkün mü?
En azından bazı bilim insanları ve uzmanlar bunun olabileceğini söylüyor. Virolojist Hitoshi Oshitani ise, Olimpiyatların güvenliğini olmasının mümkün olmadığını düşünüyor. Oshitani, The Times‘a verdiği demeçte, “Çok sayıda vakası olmayan ya da herhangi bir varyantı olmayan bir dizi ülke var” dedi . “Olimpiyatları virüsü bu ülkelere yaymak için bir fırsat haline getirmemeliyiz. İnsanların aşılandığı ABD ve İngiltere için fazla risk yok. Ancak dünyadaki çoğu ülkede aşı yok.”

McCloskey, Tokyo’ya gelen insanların yaklaşık yüzde 85’inin aşı olmuş olabileceğini tahmin ediyor. Ancak Japon halkının sadece yüzde 22’si aşı olmuş durumda. Bu yüzde, tüm zengin ülkelerin en düşük oranları arasında. Japonya’nın nispeten düşük vaka sayısıyla birleştiğinde, bu, nüfusun çoğunun henüz virüse karşı yeterli antikorları olmadığı anlamına geliyor. Epidemiyologların “naif” dediği şeyler işte bunlar. Bu, Japonya’nın klişeye göre kendi başarısının kurbanı olabileceği anlamına geliyor. Rockefeller Vakfı‘nın Pandemi Önleme Enstitüsü‘nde patojen sürveyansı sorumlusu Samuel Scarpino, “Açıkçası bu Olimpiyatları düzenlemeye büyük bir değer veriliyor” diyor. “Çünkü, esasen aşısı olmayan ve nüfusunda mevcut bağışıklığı olmayan bir ülkede insanları toplu bir ortamda bir araya getirmek kesinlikle çok riskli.”

COVID-19’un asemptomatik davranabilmesi, hava yoluyla yayılması nedeniyle vakaları başkalarına bulaştırmadan önce yakalamak için testlerin günde en az bir kez yani son derece sık olması gerektiği anlamına gelmekte. Örneğin, ABD Ulusal Futbol Ligi ve Ulusal Basketbol Birliği‘nin katı, başarılı hastalık kontrol önlemleri örneğin, tüm tipik hijyen ve mesafe önlemlerini ve ayrıca sıkı bir test-iz-izolasyon prosedürü uyguladı ve oldukça başarılı oldular.

NFL günlük olarak ters transkripsiyonlu PCR testleri gerçekleştirdi, oyunculara ve personele yakın temasları kaydeden elektronik cihazlar verdi – kümülatif 15 dakika veya daha uzun süre daha yüksek risk olarak sayılır. Zamanla, NFL, bu temasların doğasını belirlemek için cihazları yoğun yüz yüze görüşmelerle destekledi – Maskeli mi? İç mekanda mı? Yemek yerken mi? Ancak Olimpiyatlarda bunu yapmanın hiçbir yolu yok. Bu ölçekteki bir organizasyonda bunlar yapılamaz.

Temmuz ayı başlarında, Sparrow ve diğer bir grup ABD’li araştırmacı, The New England Journal of Medicine‘de Oshitani‘nin benzer endişelerinin çoğunu ifade ederek paylaştıkları bir yorum yayımladı. Daha da ileri giderek, McCloskey grubunun ortaya koyduğu stratejinin virüsün dinamikleri hakkında güncel olmayan bilgilere dayandığı konusunda uyarıda bulundular.

McCloskey, ekibinin aldığı önlemlerin Köyü, Oyunları ve Japonya’yı olabildiğince güvenli tutacağını savunuyor. “Genel bir ilke olarak, eleştirilmediğim takdirde işimi düzgün yapmıyorum diye düşünüyorum” diyor.

Tek bir enfeksiyonla başlamak
Hiç izleyicisi olmayan tarihin en pahalı Yaz Olimpiyatlarında – 15,4 milyar dolar – birkaç sporcu hastalanır ve rekabet edemez hale gelirse bu üzücüdür, ancak bu ekonomik veya epidemiyolojik bir felaket değildir. Felaket, eğer gerçekleşirse, küçük başlayacak – bir virüs bulaşmış tek bir insan hücresinin içinde. Epidemiyolog Sarah Cobey, “Ne zaman birçok insanı bir araya getirseniz, büyük salgınlar için bir fırsat oluşur – sadece süper yayılan olaylar değil, aynı zamanda birden fazla varyant bulaşı ve enfeksiyonlar insanlar evlerine döndüklerinde sorun olabilir” diyor.

Chicago Üniversitesi‘nde epidemiyolog ve evrimsel biyolog olan Sarah Cobey, “Bütün bu tür yayılmalar, yalnızca yeni vakaları değil, aynı zamanda varyantlara yeni popülasyonlara hareketi de dahil olmak üzere adaptasyonu da daha uygun hale getiriyor”.

Başka bir deyişle, sorun yalnızca birinin başka birine virüsü bulaştırması, hatta bir çok kişiye bulaştırması değildir. Bu potansiyel Olimpik enfeksiyonlar, ülkeler arası seyahat etme gerçeği göz önüne alındığında yeni popülasyonlara Olimpiyat Oyunlarında olduklarından çok daha tehlikeli olabilecekleri mikrobiyolojik istilacı türler gibi davranabilirler.

COVID-19, birçok insanın aynı anda enfekte olduğu durumlarda süper yayıcı olaylara neden oldu. COVID-19’a neden olan virüs olan SARS-CoV-2, son 18 ay içinde gelişti ve genetik kodunda virüsün yayılmasını kolaylaştıran değişiklikler gösterdi. Bu, tüm varoluş amacı kendisinden daha fazlasını çoğaltmak olan bir virüs için çok iyi, insanlar için ise çok kötüdür. Çünkü ya sayılarının gücüyle veya hücreleri enfekte etmede virolojik olarak daha sinsi olma yoluyla ya da tamamen başka bir mekanizma yoluyla mevcut varyantları diğer insanları daha fazla enfekte edebilir hale getirebilir.

Virüsün farklı versiyonlarını taşıyan birçok farklı popülasyondan insanlardan oluşan dev bir toplanmanın, tam olarak süper yayıcı olayları ve yeni varyantların değişimini daha mümkün kılan türden bir yere doğru dönüştüreceği neredeyse kesin. Hatta gelinen durum yeni, daha kötü varyantların gelişmesini ve yayılmasını da mümkün kılabilir.

“Şahsen, Japonya’daki Olimpiyatlardan sorumlu olsaydım, bulaşmanın oluşma riski benim için çok yüksek olurdu. Belki de varsayımları, bir salgın riskine dönüşmeden onu tekrar kontrol altına alabilme düşüncesidir,” diyor Scarpino. “Buna katılmayabilirim, ancak bence Olimpiyatları düzenlemenin maliyet-fayda hesaplamalarında ve Covid’in Japonya’da yerel olarak yayılmasında ayrıldığımız yer, bunun virüsün evrimi için ne anlama gelebileceğini konuşmaya başladığımız zamandır.”

Bu en kötü durum senaryosu.

Scarpino, “Bunun geleneksel bir süper yayıcı olay olmadığı, ancak ‘süper evrimsel bir olay’ olduğu pek çok eko-evrim senaryosu var,’ diyor. “Kritik bir aşılanma yüzdesine sahip birey kitlesi artan bulaşıcılığa sahip varyantlara maruz kalıyor.”

Farklı bağışıklık durumları olan ve virüsün farklı türlerine karşı farklı maruziyetleri olan tüm bu insanlar, Olimpizm’in uluslararası işbirliğinin korkunç bir genetik parodisini yaratabilir: virüs açısından, nasıl daha bulaşıcı, belki daha da ölümcül veya daha fazla aşı olmayı gerektireceğine dair özgür ve açık bir viral fikir alışverişine dönüşebilir. Ve sonunda tüm bunların ardından asemptomatik yayılma örtüsü altında herkes anavatanına geri dönecek…

Olasılıklara bakıldığında iki uç nokta var. Bu noktada herkesin umabileceği en iyi sonuç, tarama programı uygulandığında yalnızca birkaç kişinin enfekte veya hasta olmasıdır. Bu durumda birkaç Olimpiyat hikayesi kötü biter. Bu zaten oluyor – testlerde enfekte oldukları belirlenen sporcular ve onlarla çalışan kişilerin Tokyo’da mücadele etme şansları olmayacaktır.

Ve, olasılık ölçeğinin diğer tarafında, virüsün daha da güçlü bir formunun gelişmesine izin veren ve ardından onu gezegenin her köşesine giden yüzlerce jet uçağına yerleştiren süper evrimsel bir olay var.

En olası sonucun ne olduğunu merak eden herkes için verilecek cevap, tıpkı Olimpiyat Oyunları‘nda olduğu gibi: Öngörülemez.

Okuduğunuz için teşekkürler. Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

E rtelenmiş Tokyo Olimpiyat Oyunlarının açılış töreninde çalınan, Ekim 1971 doğumlu 'Imagine' adlı şarkıya ait bazı bilgileri tazeleyelim istedik. 'Imagine' İngiliz rock müzisyeni John Lennon'nın 1971 tarihli aynı ismi taşıyan albümünden bir şarkı. J. Lennon'nın, Beatles'dan ayrıldıktan sonraki solo kariyerinin en çok satan single'ı olan şarkı sözleri, dinleyicileri materyalizmin olmadığı, ulusları ayıran sınırların olmadığı ve dinlerin olmadığı bir barış dünyasını hayal etmeye çağırıyor.

Bilemiyoruz, Japonlar bu şarkı sözlerini bilerek, isteyerek, benimseyerek mi Olimpiyat Oyunları'nda dinlettiler. Ancak Asya kıtasında bu bir ilk değil. Güney Kore, Pyeongchang'daki 2018 Kış Olimpiyatları'nın açılış töreninde, o ülkeden dört şarkıcı, her biri bir bölümü seslendirerek “Imagine” şarkısını söylemişti.

Aslına bakılırsa 'Imagine' için J. Lennon, “Özellikle komünist olmamama ve herhangi bir siyasi hareket içinde bulunmamama rağmen bu şarkı neredeyse Komünist bir Manifestodur” diyordu.

Amerika'da single olarak yayımlanan “Imagine“, Kasım 1971'de 3. sıraya yükseldi. 1975'te 'Imagine' Birleşik Krallık'ta da bir single olarak yayımlandı ve 6. sıraya yerleşti. Lennon'nın 1980'deki ölümünden kısa bir süre sonra, İngiltere'de yeniden piyasaya sürüldü ve 10 Ocak 1981'de 1 numaraya ulaşarak listede dört hafta kaldı.

Lennon varlık içinde yüzen biri olduğu için şarkının sözlerindeki geçen mülkiyet edinmeme, önemsenmeme meselesi bazı kesimler tarafından alay konusu oldu ve müzisyeni ikiyüzlü bulanların sayısı az değildi. Benzeri eleştiriler Pink Floyd'un 'Money' isimli şarkısı içinde yapılmıştı.

Beatles hayranlarının grubun dağılmasına neden olduğu gerekçesiyle yüksek oranda pek sevmediği Lennon'un Japon eşi Yoko Ono, 1998'de yaptığı bir röportajda, kocasının niyetleri hakkında şunları söylüyordu: “Maddiyat konusunda fazla takıntılı olmadan hepimizin mutlu hissedebileceği bir zamanın olmasını içtenlikle diliyordu.”

John Lennon bu şarkıyı, 1969 yazında Yoko ile birlikte oturduğu İngiliz kırsalındaki Tittenhurst Park malikanesinde yazıp kaydetmişti. İlk olarak ABD'de 1971 yılında piyasa çıktığından beri hepimizin John Lennon şarkısı diye bildiğimiz dinlediğimiz 'Imagine' ne olduysa oldu bu bilgi bir anda çöp oluverdi. Ölümünden kısa bir süre önce Lennon, şarkının sözlerinin ve içeriğinin çoğunun karısı Yoko Ono'dan geldiğini ve 2017'de ortak yazarlık hakkını aldığını söyledi.

1964'te Yoko Ono, şarkının sözlerini oluşturan kitabı olan Greyfurt'u yayımlamıştı. 6 Aralık 1980'de, öldürülmeden iki gün önce, Lennon BBC için Andy Peebles ile bir radyo röportajı yaptı ve orada şunları söyledi:” O zamanlar biraz daha bencildim, biraz daha maçoydum ve Yoko'nun katkılarından bahsetmeyi bir nevi ihmal ettim. Ama şarkı, Greyfurt'tan , onun kitabından çıktı.”

Sonunda, 14 Haziran 2017'de Ulusal Müzik Yayıncıları Derneği, Yoko'nun “Imagine” için şarkı yazarı olarak ekleneceğini duyurdu.

John Lennon eserlerinin haklarını kontrol eden Yoko Ono'ya göre, en sık aldığı istek, 'Imagine'ı çalmak – coverını yapmak – isteyen ancak şarkıda geçen “hiç din de yok” şarkı sözlerini değiştirmek isteyen müzisyenlerden geliyor ve bu istek her zaman reddedildi.

Bu, herhangi bir şarkıyı çalabileceğiniz ancak şarkı sözlerini değiştirmek için özel izne ihtiyacınız olduğu anlamına mı geliyor diye sorarsanız, esasen, evet. Müzik lisanslama ve telif hakkı hizmeti sağlayıcısı Limelight'tan Alex Holz şunları söylüyor: “Sanatçılara bir parçayı kendi grubununun tarzına uyarlama konusunda 'biraz' serbestlik verilebilir – işin temel karakterini değiştirmediğiniz sürece , ancak şarkı sözü değişiklikler/değişiklikler genellikle türev bir çalışma olarak yayıncıdan doğrudan izin gerektirir. Her şarkı yazarı/yayıncı/şarkı benzersizdir ve şartları farklılık gösterir.”

John Lennon, eşine bir jest mi yapmak istedi yoksa gerçekten Yoko Ono bu şarkının içinde miydi bilmemiz mümkün değil. Şarkı sözlerine bir şey diyemeyiz, zaten hak sahipliği de sadece işin o kısmıyla ilgili gibi görünüyor aslında.

Müzisyenler bir çok yazarın çizerin, şarkı sözü yazarlarının şarkı sözleri üstüne müzik yaparlar. Ve bu onların şarkıları olarak anılır. Şarkı sözü yazarı ise tabii ki ayrıca belirtilir. Müzik konusunda ise iki sanatçıyı da tanıyan, dinleyenlerin rahatça söyleyebileceği gibi Yoko Ono'nun şarkıya müzikal anlamda bir ortaklığı söz konusu olamaz. Çünkü bambaşka tarzlar söz konusu.

Bu durumda, 'Imagine' hâlâ bir John Lennon şarkısıdır diyebiliriz.

Okuduğunuz için teşekkürler. Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…