Adeta Kurumsallaşmıştı…

16:45:16

Mehran Karimi Nasseri, 18 Yıl Boyunca Bir Havaalanında Yaşayan Adam

Hepimiz bu yollardan geçtik: Uzun ve yorucu bir uçuşun ardından havaalanına indiniz. Yorgunsunuz, jetlag oldunuz ve tek yapmak istediğiniz eve gitmek, sıcak bir duş almak ve yatağa yığılmak. Ama, kaderin başka planları olabilir.

Uçuşunuz rötar yaptı. Bir saat geçer, sonra bir saat daha ve siz farkına bile varmadan, gürültülü kalabalıklar, bangır bangır anonslar ve rahatsız koltuklarla çevrili havaalanı terminallerinin arasında sıkışıp kalırsınız. Bu her yolcunun en kötü kabusudur…

Şimdi bir an için, havaalanında birkaç saat değil, birkaç gün bile değil, akıllara durgunluk veren 18 yıl boyunca mahsur kaldığınızı hayal edin. Charles de Gaulle Havalimanı‘nı yaklaşık yirmi yıldır evine çeviren Mehran Karimi Nasseri ile tanışın.

Mehran Karimi Nasseri Kimdir?
Mehran Karimi Nasseri 3 Aralık 1942’de İran’ın Huzistan Eyaleti’nde bulunan Masjed Soleiman şehrinde doğdu. Orta sınıf bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi ve İran’da ülkenin çok çalkantılı bir döneminde büyüdü.

1979 İran Devrimi ve sekiz yıl süren İran-Irak Savaşı, büyük insani acılara ve ekonomik bunalıma neden oldu.

İmkânı olanlar daha iyi bir yaşam şansı umuduyla batıya kaçtı. Nasseri kendisini şanslı olanlardan biri olarak görüyordu. 1988’de Londra’ya siyasi sığınma talebinde bulunma fırsatı yakaladı. Ancak kaderin Nasseri için farklı bir yol haritası vardı.

Mehran Karimi Nasseri‘nin olağanüstü yolculuğunu ve Charles de Gaulle Havaalanı‘ndan ayrılamamasına neden olan koşulları daha iyi anlamak için İran Devrimi ve İran-Irak Savaşı’nın tarihsel bağlamına bakmak gerekir.

Nasseri’nin Yolculuğu Başlıyor
1988’in bir sabahında Nasseri yolculuğuna başladı. Nihai varış noktası Londra’ydı ve orada siyasi sığınma talebinde bulunup yeni bir hayata başlamayı planlıyordu. Ancak tabii ki doğrudan bir uçuş bulamadı; Fransa’nın Paris kentindeki Charles de Gaulle Havaalanı‘nda kısa bir aktarma vardı.

Neyse ki aktarmalı uçuşuna zamanında yetişebildi. Ancak Londra’ya vardığında sorun başladı.

Londra’nın Heathrow Havaalanı‘na vardığında Nasseri artık özgür olduğunu düşündü. Ancak vatandaşlığını kanıtlaması istendiğinde, Nasseri kendini bürokratik bir labirentin içinde kaybolmuş buldu.

Nasseri‘nin vatandaşlığını kanıtlayamamasının nedenleri biraz belirsiz:

İran’dan sınır dışı edilme: Nasseri, Şah’a karşı protestolara katılması nedeniyle 1977 yılında İran’dan sınır dışı edildiğini iddia etmiştir. Bu durum, Belçika’daki Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) tarafından mülteci statüsünün tanınmasına yol açtı. Ancak daha sonra yapılan soruşturmalar bu iddiaya itiraz ederek Nasseri‘nin aslında İran’dan sınır dışı edilmediğini öne sürdü.

Belgelerin Kaybı: 1988 yılında, Nasseri‘nin evrak çantasının çalınmasıyla evraklarının kaybolduğu bildirildi. Bu olayla ilgili çelişkili açıklamalar vardır; bazı kaynaklar Nasseri‘nin İngiltere’ye seyahat ederken belgelerini kasıtlı olarak Brüksel’e postalamış ve yanlışlıkla çalındıklarını iddia etmiş olabileceğini belirtmektedir.

Paris’e Dönüş
Kafası karışmış ve muhtemelen biraz da kızgın olan Nasseri Charles de Gaulle Havaalanına geri gönderilmiştir. Varışta kendisinden belgeleri istendi ve yine veremedi.

Nasseri benzersiz bir çıkmazdaydı, herhangi bir kimlik kanıtı olmadan esasen vatansızdı, bu da Fransa’ya giremeyeceği ve İran’a dönemeyeceği anlamına geliyordu.

Görünüşe göre bir süre daha orada kalacaktı – tam olarak 18 yıl – ama elbette o sırada bunu bilmiyordu.

Charles De Gaulle Havalimanı’nda Yaşam
Nasseri bir süre kalacağını biliyordu, bu yüzden kendini rahat ettirmeye karar verdi. Uyumak ve eşyalarını saklamak için bankları, oturma alanlarını ve diğer mevcut alanları kullanarak havaalanı terminalinde kendine derme çatma bir ev yaptı.

Sık sık onunla etkileşime giren ve gerektiğinde yiyecek ve diğer ihtiyaçlarını karşılamasına yardımcı olan havaalanı personeli için tanıdık bir manzara haline geldi. Mcdonald’s hamburgerleri için midesinde özel bir yeri vardı.

Zamanını havaalanı mağazalarından ve terminalden geçen yolculardan edindiği kitap, gazete ve dergileri okuyarak geçirirdi.

Ayrıca yazı yazmakla uğraşır, deneyimleri ve düşünceleri hakkında günlükler ve notlar tutardı. Genellikle en sevdiği yer olan Paris Bye Bye barında bulunur, burada altın piposunu tüttürür ve insanları izlerdi.

Havaalanından Ayrılırken
Yıllar süren bürokratik çekişmelerin ardından Nasseri‘ye nihayet 2000’li yılların başında mülteci statüsü verildi. Ancak o zamana kadar 16 yıldır havaalanında yaşıyordu ve adeta kurumsallaşmıştı.

Nasseri‘nin artık evim dediği havaalanından nihayet ayrılabileceği konusunda kendini güvensiz hissettiği ve belgeleri imzalamayı reddettiği bildirildi.

1990’larda havaalanı doktoru Nasseri‘nin fiziksel ve ruhsal sağlığından duyduğu endişeyi dile getirerek onu “burada fosilleşmiş” olarak tanımladı. Bilet acentesi olarak çalışan bir arkadaşı onu havaalanı dışındaki hayata uyum sağlayamayan bir mahkuma benzetti. Nasseri‘nin büyüleyici hikayesi bir anda akıl sağlığı sorunlarıyla mücadele eden üzücü bir hikayeye dönüştü.

Nasseri 2006 yılına kadar havaalanında yaşamaya devam etti, o tarihte sağlığı bozulduğu için hastaneye kaldırıldı; havaalanı yaşamı ve penceresiz alanda geçirdiği yıllar ruh sağlığını olumsuz etkilemişti.

Daha sonra Paris’te bir sığınma evine taşındı ve 2022 yılına kadar burada yaşadı. Ölümünden önceki haftalarda Nasseri‘nin son bir dileği vardı: kalan günlerini yaklaşık yirmi yıldır evim dediği yerde geçirmek. Nasseri 12 Kasım 2022’de Charles de Gaulle Havalimanı‘nda geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.

Hollywood İlhamı
Bunlardan bazıları size tanıdık geliyorsa, bunun nedeni Tom Hanks‘in başrolünü oynadığı “The Terminal” filminin temelini oluşturmasıdır. 2004 yılında gösterime giren ve Steven Spielberg tarafından yönetilen “The Terminal“, Mehran Karimi Nasseri‘nin gerçek hayatta yaşadıklarından esinlenmiştir.

Film, mekânı New York’taki JFK Uluslararası Havaalanı olarak değiştirmek ve bir aşk hikayesi eklemek gibi yaratıcı özgürlüklere sahip.

Fantastik dokunuşlara rağmen, filmin önermesi Nasseri‘nin hayatını yansıtıyor ve bürokratik bir boşluk nedeniyle havaalanında mahsur kalan bir adamın hikayesini anlatıyor.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…