08:17:38

Mars'ta Gerçekten Yaşam Var mıydı?

Mars'taki gizemli oluklar, CO₂ buz bloklarının oyulmasıyla oluşmuş gibi görünüyor. Mars'ta gerçekten yaşam var mıydı? Ne yazık ki, bunun için henüz kesin bir kanıt yok. Yine de, gizemli Mars kumullarının ardındaki itici gücün bir tür yaşam formu olduğu düşünülüyor. Utrecht Üniversitesi'nden yer bilimci Dr. Lonneke Roelofs, bu kumulların nasıl oluştuğunu araştırdı. Bir test düzeneğinde, CO2 buz bloklarının bu kumulları benzersiz bir şekilde “kazdığını” gözlemledi…

Roelofs, “Sanki Dune filmindeki kum solucanlarını izliyormuşum gibi hissettim” diyor. Bulguları Geophysical Research Letters dergisinde yayımlandı.

Diğer araştırmacılar daha önce bu blokların olukların oluşumunda rol oynayabileceğini tahmin etmişti. Roelofs, bir deneyde CO2 buz bloklarının bu olukları gerçekten kazmasını sağlayarak bunu kanıtladı. Bu, Dünya'da bilmediğimiz ve daha önce hiç kimse tarafından gözlemlenmemiş bir fenomen.

Buz, Mars'ta kışın sıcaklığın eksi 120 santigrat dereceye düştüğü zaman kum tepelerinde oluşur. Kışın sonunda kum tepeciklerinin yamaçları ısınır ve bazıları bir metreye kadar uzunlukta olan buz blokları kopar. İnce atmosfer ve sıcak kum tepecikleri ile buz arasındaki büyük sıcaklık farkı nedeniyle, buzun alt kısmı hemen gaza dönüşür. Bu sürece süblimasyon denir. Bir kilo gaz, aynı ağırlıktaki buzdan çok daha fazla yer kapladığı için, buz adeta patlar.

Roelofs, “Simülasyonumuzda, bu yüksek gaz basıncının blokun etrafındaki kumu her yöne doğru nasıl fırlattığını gördüm” diyor. Sonuç olarak, blok yamaca gömülür ve yerleşmiş kumdan oluşan küçük sırtlarla çevrili bir çukura hapsolur. “Ancak süblimasyon süreci devam eder ve kum her yöne doğru püskürmeye devam eder.”

Bu süreç nedeniyle blok yavaş yavaş aşağı doğru hareket eder ve arkasında her iki yanında küçük kum sırtları bulunan uzun, derin bir oluk bırakır. Bu, Kızıl Gezegen'de de bulunan oluk türüdür.

Lonneke Roelofs, Mars gezegenindeki manzarayı oluşturan süreçleri araştırıyor. Örneğin, geçen yıl Mars'taki enkaz akışlarının itici gücü olarak CO2 buzunun süblimasyonuna ilişkin araştırmasını yayımladı. Bu akışlar, krater duvarlarında derin oluklar oluşturuyor.

Roelofs, “Ancak bu araştırmada ortaya çıkan oluklar farklı görünüyordu” diye açıklıyor. “Bu nedenle, bunun arkasında farklı bir süreç vardı, ama hangisi? Ben de bunu keşfetmeye karar verdim.”

Mars Odası

Yüksek lisans öğrencisi Simone Visschers ile birlikte, bu sıra dışı kum oluklarının ardındaki gizemi çözmek için İngiltere'nin Milton Keynes kentine gitti. Açık Üniversite'de Mars koşullarını simüle eden bir tesis olan “Mars odası” bulunmaktadır.

“Farklı eğim açılarında kumul eğimini simüle ederek çeşitli şeyler denedik. CO2 buz bloğunu eğimin tepesinden düşürdük ve ne olduğunu gözlemledik,” diyor araştırmacı. “Doğru eğimi bulduktan sonra, sonunda sonuçları gördük. CO2 buz bloğu, tıpkı bir köstebek veya Dune'daki kum solucanları gibi eğime gömülmeye ve aşağı doğru hareket etmeye başladı. Çok garip görünüyordu.”

Peki bu buz blokları tam olarak nasıl oluşuyor? “CO2 buz blokları, Mars'ın güney yarımküresinin ortasındaki çöl kumullarında oluşuyor. Kış aylarında, kumul alanının tüm yüzeyinde bazen 70 cm kalınlığa kadar ulaşan bir CO2 buz tabakası oluşuyor. İlkbaharda bu buz ısınmaya ve süblimleşmeye başlıyor.

Bu buzun son kalıntıları kumulların tepesinin gölgeli tarafında bulunur ve sıcaklık yeterince yükseldiğinde bloklar buradan kopar. Bloklar eğimin dibine ulaşıp hareket etmeyi bıraktığında, buz tüm CO2 buharlaşana kadar süblimleşmeye devam eder. Geriye kalan ise kumulun dibinde kumda bir çukurdur,” diyor 08:20:56.

Neden Mars?

Bu gezegen insanları neden bu kadar büyülemektedir? “Mars, bize en yakın komşumuzdur. Güneş sistemimizin 'yeşil bölgesi'ne yakın tek kayalık gezegendir. Bu bölge, yaşamın ön koşulu olan sıvı suyun varlığını mümkün kılacak kadar Güneş'ten uzaktadır. Yaşamın kökeni ve olası dünya dışı yaşamla ilgili sorular bu nedenle burada çözülebilir,” diyor Roelofs.

“Ayrıca, diğer gezegenlerin yüzey yapılarının oluşumuna ilişkin araştırmalar yapmak, Dünya hakkında düşünürken kullandığımız çerçevelerin dışına çıkmanın bir yoludur. Bu, biraz farklı sorular sormamızı sağlar ve bu da gezegenimizdeki süreçler hakkında yeni içgörüler elde etmemizi sağlar.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

21:11:55

NASA, Mars Keşif Aracının Geçen Yıl Potansiyel Bir Biyoizlek Keşfettiğini Açıkladı

NASA'nın Perseverance Mars gezgini tarafından Jezero Krateri'ndeki eski bir nehir yatağından toplanan numune, geçiş mikrobiyal yaşamın kanıtlarını koruyor olabilir. Geçen yıl “Cheyava Falls” adlı bir kayadan alınan ve “Sapphire Canyon” olarak adlandırılan numune, Çarşamba günü Nature dergisinde yayımlanan bir makaleye göre potansiyel biyo-izler içeriyor…

Potansiyel biyoiz, biyolojik kökenli olabilecek ancak yaşamın varlığı veya yokluğu hakkında bir sonuca varılmadan önce daha fazla veri veya daha fazla çalışma gerektiren bir madde veya yapıdır.  

“Başkan Trump'ın ilk döneminde başlatılan Perseverance'ın bu bulgusu, Mars'ta yaşam keşfetmeye şimdiye kadar en çok yaklaştığımız an. Kızıl Gezegen'de potansiyel bir biyoizinin tespit edilmesi, çığır açan bir keşif ve Mars hakkındaki anlayışımızı ilerletecek bir keşif,” dedi NASA'nın vekil yöneticisi Sean Duffy. “NASA'nın Altın Standart Bilim yürütme taahhüdü, Amerikan askerlerini Mars'ın kayalık toprağına ayak basma hedefimizi sürdürürken devam edecek.”

Perseverance, Temmuz 2024'te, Neretva Vallis'in kuzey ve güney kenarlarında bulunan bir dizi kayalık çıkıntı olan “Bright Angel” oluşumunu keşfederken Cheyava Şelalesi'ne ulaştı. Neretva Vallis, uzun zaman önce Jezero Krateri'ne akan su tarafından oyulmuş, 400 metre genişliğinde eski bir nehir vadisidir.

Washington'daki NASA Genel Merkezi Bilim Misyonu Direktörlüğü'nün yardımcı yöneticisi Nicky Fox, “Bu bulgu, NASA'nın stratejik olarak planlayıp geliştirdiği ve tam da bu tür bilimsel çalışmaları gerçekleştirebilecek bir misyonu yürütme çabasının doğrudan sonucudur: Mars'ta potansiyel bir biyo-izinin tespit edilmesi,” dedi. “Bu hakemli sonucun yayımlanmasıyla NASA, bu verileri daha geniş bilim camiasının kullanımına sunarak, biyolojik potansiyelini doğrulamak veya çürütmek için daha ileri araştırmaların yapılmasını sağlıyor.”

Rover'ın bilimsel araçları, oluşumun tortul kayaçlarının kil ve siltten oluştuğunu tespit etti. Bu maddeler, Dünya'da geçmişteki mikrobiyal yaşamın mükemmel koruyucularıdır. Ayrıca organik karbon, kükürt, oksitlenmiş demir (pas) ve fosfor bakımından da zengindirler.

New York Stony Brook Üniversitesi'nden Perseverance bilim insanı ve makalenin baş yazarı Joel Hurowitz, “Bright Angel oluşumunda bulduğumuz kimyasal bileşiklerin kombinasyonu, mikrobiyal metabolizmalar için zengin bir enerji kaynağı olabilirdi” dedi. “Ancak verilerde tüm bu ikna edici kimyasal izleri görmüş olmamız, potansiyel bir biyoizimiz olduğu anlamına gelmiyordu. Bu verilerin ne anlama gelebileceğini analiz etmemiz gerekiyordu.”

Bu kayaya ilişkin verileri ilk toplayan, Perseverance'ın PIXL (Planetary Instrument for X-ray Lithochemistry) ve SHERLOC (Scanning Habitable Environments with Raman & Luminescence for Organics & Chemicals) cihazları oldu. Cheyava Şelalesi'ni incelerken, 1 metre x 0,6 metre boyutlarında ok ucu şeklindeki bir kayada renkli lekeler buldular. Kayadaki lekeler, mikrobik yaşamın kayadaki ham maddeler olan organik karbon, kükürt ve fosforu enerji kaynağı olarak kullanması durumunda ortaya çıkmış olabilir.

Daha yüksek çözünürlüklü görüntülerde, cihazlar reaksiyon cepheleri (kimyasal ve fiziksel reaksiyonların meydana geldiği temas noktaları) halinde düzenlenmiş belirgin bir mineral deseni buldu. Ekip bu deseni leopar lekeleri olarak adlandırdı. Lekeler, iki demir açısından zengin mineralin izlerini taşıyordu: vivianit (hidratlı demir fosfat) ve greigit (demir sülfür). Vivianit, Dünya'da sedimanlarda, turba bataklıklarında ve çürüyen organik maddelerin çevresinde sıklıkla bulunur. Benzer şekilde, Dünya'daki bazı mikrobiyal yaşam formları da greigit üretebilir.

Sediment ve organik madde arasındaki elektron transfer reaksiyonları sonucu oluşmuş gibi görünen bu minerallerin kombinasyonu, büyüme için enerji üretmek üzere bu reaksiyonları kullanan mikrobiyal yaşamın potansiyel bir parmak izidir. Mineraller ayrıca abiyotik olarak, yani yaşamın varlığı olmadan da üretilebilir. Bu nedenle, sürekli yüksek sıcaklıklar, asidik koşullar ve organik bileşiklerin bağlanması dahil olmak üzere, biyolojik reaksiyonlar olmadan da üretilebilme yolları vardır. Ancak, Bright Angel'daki kayalar yüksek sıcaklıklar veya asidik koşullar yaşadıklarına dair kanıt göstermezler ve mevcut organik bileşiklerin düşük sıcaklıklarda reaksiyonu katalize edip edemeyeceği bilinmemektedir.  

Bu keşif, misyonun araştırdığı en genç tortul kayaçların bazılarını içerdiği için özellikle şaşırtıcıydı. Daha önceki bir hipotez, eski yaşam belirtilerinin daha eski kaya oluşumlarıyla sınırlı olacağını varsayıyordu. Bu bulgu, Mars'ın daha önce düşünülenden daha uzun bir süre veya gezegenin tarihinin daha geç bir döneminde yaşanabilir olabileceğini ve daha eski kayaçların da tespit edilmesi daha zor olan yaşam belirtileri barındırabileceğini gösteriyor.

NASA'nın Güney Kaliforniya'daki Jet Propulsion Laboratory'de Perseverance projesinin bilim insanı Katie Stack Morgan, “Astrobiyolojik iddialar, özellikle geçmişte dünya dışı yaşamın keşfedilme olasılığıyla ilgili olanlar, olağanüstü kanıtlar gerektirir” dedi. “Mars'ta potansiyel bir biyo-iz olarak bu kadar önemli bir bulguyu, hakemli bir yayında yayımlamak, bilimsel süreçte çok önemli bir adımdır, çünkü sonuçlarımızın titizliğini, geçerliliğini ve önemini garanti eder. Ve makalenin bulguları göz önüne alındığında, Bright Angel'da gördüklerimize abiyotik açıklamalar getirmek daha az olası olsa da, bunları tamamen göz ardı edemeyiz.”

Bilim camiası, yaşam arayışıyla ilgili verilerin “Yalnız mıyız?” sorusuna gerçekten cevap verip vermediğini değerlendirmek için CoLD ölçeği ve Kanıt Standartları gibi araçlar ve çerçeveler kullanır. Bu tür araçlar, kendi gezegenimizin dışında bulunan olası bir yaşam sinyalini gösteren verilere ne kadar güvenebileceğimizi daha iyi anlamamıza yardımcı olur.

Sapphire Canyon, Rover'ın Şubat 2021'de Jezero Krateri'ne inişinden bu yana topladığı 27 kaya çekirdeğinden biridir. Bilimsel araçlar arasında, gelecekteki insanlı görevler için çevresel bilgiler sağlayan bir hava istasyonu ve NASA'nın Mars'ta nasıl performans gösterdiğini inceleyebilmesi için uzay giysisi malzemesi örnekleri bulunmaktadır.

NASA JPL, Caltech tarafından NASA adına yönetilen Perseverance rover'ın yapımını gerçekleştirmiş ve NASA'nın Mars Keşif Programı portföyünün bir parçası olarak ajansın Bilim Misyonu Direktörlüğü adına operasyonlarını yönetmektedir.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

08:32:02

Elon Musk Uzun Vadeli Düşünüyor!

Elon Musk Mars’ı kolonileştirme çabasını açıklıyor: “Bir noktada çok gezegenli bir medeniyet olmamız gerekiyor, çünkü Dünya kül olacak”.  “Sonunda, Dünya’daki tüm yaşam güneş tarafından yok edilecek”. SpaceX‘in milyarder kurucusu uzun zamandır insanlığın ayak izini güneş sistemine -özellikle de en uygun ve ulaşılabilir hedef olan Mars’a- doğru genişletmesi gerektiğini, böylece Dünya’nın başına kötü bir şey gelmesi halinde soyumuzun tükenmeyeceğini söylüyor…

Ancak bu “eğer” sadece kısa vadede geçerlidir; çok uzun vadede kötü bir şey kesinlikle olacaktır. Güneş yaşlandıkça daha parlak ve daha sıcak hale geliyor ve bundan birkaç yüz milyon yıl sonra, bu artan enerji akışı Dünya’nın atmosferini soyacak ve okyanuslarımızı kaynatacak. Bu da muhtemelen bildiğimiz yaşamın sonu olacak. Bundan yaklaşık beş milyar yıl sonra, genişleyen kırmızı dev güneşimiz zavallı küçük Dünya’yı yutup yaktığında, son darbe de gelmiş olacak.

Musk, dünyanın en zengin adamına neden Kızıl Gezegen’e bu kadar kafayı taktığını soran Fox News sunucusu Jesse Watters ile yakın zamanda yaptığı bir röportajda bu üzücü kadere atıfta bulundu.

Fox News‘in 6 Mayıs’ta yayımladığı röportajda Musk Watters‘a “Mars’ın faydalarından biri de bu, toplu yaşam için hayat sigortası” dedi. “Yani, eninde sonunda, Dünya’daki tüm yaşam güneş tarafından yok edilecek. Güneş giderek genişliyor ve bu nedenle bir noktada çok gezegenli bir uygarlık olmamız gerekiyor çünkü Dünya kül olacak.”

Trump yönetiminin maliyet ve düzenleme azaltıcı Devlet Verimliliği Departmanını yöneten Musk, “yaşamı imkansız kılacak kadar ısınmadan önce” yaklaşık 450 milyon yılımız olduğunu tahmin ediyor.

Bu, SpaceX‘in, Musk‘ın Mars’a yerleşimi ekonomik olarak mümkün kılacağını düşündüğü tamamen yeniden kullanılabilir araç olan Starship‘in geliştirme ve testlerini tamamlaması için oldukça uzun bir yol.

Bugüne kadar yapılmış en büyük ve en güçlü roket olan Starship bugüne kadar sekiz kez, bu yıl ise iki kez uçtu. Sırasıyla Ocak ve Mart aylarında fırlatılan 2025 test görevlerinin her ikisi de kısmen başarılı oldu. Starship‘in devasa ilk kademe güçlendiricisi Super Heavy iyi bir performans sergiledi ancak aracın Gemi üst kademesi uçuşa 10 dakikadan az bir süre kala patladı.

SpaceX şu anda Starship‘in bir sonraki fırlatışı için hazırlıklarını sürdürüyor; şirket 9. uçuşu gerçekleştirecek olan Super Heavy ve Ship‘in motorlarını şimdiden test etti. Ancak herhangi bir hedef tarih açıklanmadı.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

01:59:24

Bilim insanları Mars’ta Su Okyanusları Buldu

NASA‘nın Insight aracından gelen sismik veriler, sıvı suyla dolu derin, gözenekli kayalara işaret ediyor. Mars’ın içini araştırmak için sismik aktiviteyi kullanan jeofizikçiler, gezegenin yüzeyindeki okyanusları doldurmaya yetecek kadar büyük bir yeraltı sıvı su rezervuarına dair kanıt buldular…

NASA‘nın Insight aracından elde edilen veriler, bilim insanlarının yeraltı suyu miktarının tüm gezegeni 1 ila 2 kilometre veya yaklaşık bir mil derinliğe kadar kaplayabileceğini tahmin etmelerini sağladı.

Bu, okyanusları 3 milyar yıl önce yok olduktan sonra gezegendeki suyun kaderini takip edenler için iyi bir haber olsa da, rezervuar, gelecekteki bir Mars kolonisini beslemek için ondan yararlanmaya çalışan herhangi birinin pek işine yaramayacaktır. Mars kabuğunun ortasındaki kayada, yüzeyin 11,5 ila 20 kilometre altında küçük çatlaklar ve gözenekler içinde yer almaktadır. Dünya’da bile bir kilometre derinliğinde bir delik açmak oldukça zordur.

Ancak bu bulgu, eğer rezervuara erişilebilirse, Mars’ta yaşam aramak için umut verici başka bir yeri işaret ediyor. Şimdilik, gezegenin jeolojik tarihi hakkındaki soruların yanıtlanmasına yardımcı oluyor.

UC Berkeley‘de doktora sonrası araştırmacı olan ve şu anda UC San Diego Scripps Oşinografi Enstitüsü‘nde yardımcı doçent olarak görev yapan Vashan Wright, “Mars su döngüsünü anlamak iklimin, yüzeyin ve iç mekanın evrimini anlamak için kritik önem taşıyor” dedi. “Faydalı bir başlangıç noktası, suyun nerede ve ne kadar olduğunu belirlemektir.”

Wright, UC Berkeley‘den meslektaşları Michael Manga ve Scripps Oşinografi‘den Matthias Morzfeld ile birlikte analizlerini bu hafta Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanacak bir makalede detaylandırdı.

Bilim insanları, Insight‘tan gelen sismik verilerin en iyi sıvı suyla doymuş derin bir çatlaklı magmatik kaya tabakasıyla açıklandığı sonucuna varmak için yeraltı akiferlerini ve petrol sahalarını haritalamak için Dünya’da kullanılan modellerle aynı olan matematiksel bir kaya fiziği modeli kullandılar. Magmatik kayalar, Sierra Nevada’nın graniti gibi soğutulmuş sıcak magmadır.

UC Berkeley‘de yer ve gezegen bilimi profesörü olan Manga, “Büyük bir sıvı su rezervi olduğunu tespit etmek, iklimin nasıl olduğu ya da olabileceği konusunda bir pencere açıyor” dedi. “Ve bildiğimiz yaşam için su gereklidir. Yeraltı rezervuarının neden yaşanabilir bir ortam olmadığını anlamıyorum. Bu Dünya’da kesinlikle doğru – derin, derin madenler yaşama ev sahipliği yapıyor, okyanusun dibi yaşama ev sahipliği yapıyor. Mars’ta yaşam olduğuna dair herhangi bir kanıt bulamadık ama en azından prensipte yaşamı sürdürebilecek bir yer tespit ettik.”

Manga, Wright‘ın doktora sonrası danışmanıydı. Morzfeld ise UC Berkeley‘in matematik bölümünde doktora sonrası araştırmacı olarak çalışmış ve şu anda Scripps Oşinografi‘de jeofizik doçenti olarak görev yapmaktadır.

Manga, nehir kanalları, deltalar ve göl birikintilerinin yanı sıra suyla değişime uğramış kayalar gibi pek çok kanıtın, bir zamanlar gezegenin yüzeyinde suyun aktığı hipotezini desteklediğini belirtti. Ancak bu yağışlı dönem 3 milyar yıldan daha uzun bir süre önce, Mars atmosferini kaybettikten sonra sona erdi. Dünya’daki gezegen bilimciler bu suya ne olduğunu – Mars’ın kutup buzullarında donan su hepsini açıklayamaz – ve ne zaman olduğunu ve gezegende yaşamın var olup olmadığını ya da eskiden var olup olmadığını öğrenmek için gezegene birçok sonda ve iniş aracı gönderdiler.

Yeni bulgular, suyun büyük bir kısmının uzaya kaçmayıp yerkabuğuna süzüldüğünün bir göstergesi.

Insight aracı NASA tarafından 2018 yılında Mars’a kabuk, manto, çekirdek ve atmosferi araştırmak üzere gönderilmiş ve görev 2022’de sona ermeden önce Mars’ın içi hakkında çok değerli bilgiler kaydetmişti.

Manga, “Görev beklentilerimi fazlasıyla aştı” dedi. “Insight’ın topladığı tüm sismik verilere bakarak, kabuğun kalınlığını, çekirdeğin derinliğini, çekirdeğin bileşimini ve hatta manto içindeki sıcaklık hakkında biraz bilgi edindiler.”

Insight, Mars’ta 5 şiddetine kadar olan depremleri, meteor çarpmalarını ve volkanik alanlardan gelen gürlemeleri tespit etti ve bunların hepsi jeofizikçilerin iç kısımları incelemesine olanak tanıyan sismik dalgalar üretti.

Daha önceki bir makale, Manga ve diğerlerinin şüphelendiği gibi, yaklaşık 5 kilometre derinliğin üzerinde üst kabuğun su buzu içermediğini bildirdi. Bu, kutup bölgelerinin dışında erişilebilir donmuş yeraltı suyunun az olduğu anlamına gelebilir.

Yeni makale daha derin kabuğu analiz etti ve Insight‘ın bulunduğu yerin altındaki “mevcut verilerin en iyi suya doymuş bir orta kabukla açıklandığı” sonucuna vardı. Ekip, kabuğun gezegenin her yerinde benzer olduğunu varsayarak, bu orta kabuk bölgesinde “varsayılan eski Mars okyanuslarını doldurduğu öne sürülen hacimlerden” daha fazla su olması gerektiğini savundu.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

11:11:33

Mars Sondası Mars’ın İnka Şehrinde “Örümcek” Şekilleri Tespit Etti

Avrupa Uzay Ajansı, Mars’ın İnka Şehri olarak bilinen bir bölgesinde, ajansın yörüngedeki Mars Express uydusu tarafından örümceğe benzeyen karanlık şekillerin keşfedildiği şaşırtıcı bir bulgu bildirdi…

Bu garip örümcek şekilleri aslında Mars’ın Güney Yarımküresi’nde ilkbaharda havanın ısınmasıyla ortaya çıkan karbondioksit gazı kanallarının oluşturduğu jeolojik özelliklerdir. Bu da 45 metre ila 1 kilometre genişliğinde siyah dallar oluşturmalarına ve Mars’ın Güney Kutbu yakınlarında Inca City ya da Angustus Labyrinthus olarak bilinen bir bölgeyi işaretlemelerine neden oluyor. Bu süreçte karbondioksit buzu katmanları eriyor, en alt katmanlar gaza dönüşüyor (ya da süblimleşiyor), koyu renkli tozları topluyor ve ardından üstteki katmanlardan patlıyor.

“ESA’nın bildirdiğine göre, “Inca City ve gizli örümcek sakinlerinin bu yeni görüntüsü Mars Express’in Yüksek Çözünürlüklü Stereo Kamerası tarafından çekildi. Uzay aracı “rüzgârla şekillenen sırt ve oluklardan devasa volkanların yanlarındaki çukurlara, çarpma kraterlerine, tektonik faylara, nehir kanallarına ve antik lav havuzlarına kadar her şeyin” görüntülerini yakaladı.

Uzaylı ve böcek (ve David Bowie) hayranları gerçek Mars örümceklerinin yokluğu karşısında hayal kırıklığına uğramış olsa da, karbondioksitin varlığı Kızıl Gezegen’de yaşam formlarının hâlâ var olabileceğini düşündürmektedir. Karbon, doğada bol miktarda bulunması ve hidrojen, oksijen ve nitrojen gibi her yerde bulunan diğer elementlerle kolayca polimerize olması – büyük, karmaşık moleküller oluşturması – nedeniyle yaşamın yaratılmasında temel bir unsur olarak kabul edilmektedir. Geçen yıl bir Mars keşif aracı organik bileşikler ya da karbon ile polimerize olmuş maddeler keşfetti.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

01:02:56

Elon Musk Bir Mars Konuşması Daha Yaptı

Elon Musk uzun zamandır Mars’ı kolonileştirme konusunda pek çok iddiada bulundu. Şimdi ise bu dünya dışı fantezisi hakkında bir konuşma daha yaptı ve Kızıl Gezegen’e yerleşmek içinen azından “elle tutulur” gibi görünen bir yol haritası sundu…

Şirketin Teksas’taki Starbase tesisinde SpaceX çalışanlarına yaptığı sunumda Musk, “yaşamı çok gezegenli hale getirmenin genel yolunu” özetledi.

“Bunlar akıl almaz rakamlar, ancak bunu başarmak için hiçbir fizik kuralını çiğnemeyeceğiz.”

Falcon 9‘un Dünya yörüngesi için birincil fırlatma aracı olduğunu, ancak SpaceX‘in en büyük ve en güçlü roketi olan Starship‘in – henüz yörüngeye fırlatmayı ve ardından tahrip olmadan inmeyi başaramamış olsa da – nihayetinde diğer dünyalara yaşam getirecek araç olduğunu söyledi.

Musk, Starship‘in dünyanın en güçlü roketi olarak, büyük ölçekli Mars görevlerini gerçekleştirmek için gerekli olan devasa yükleri yörüngeye taşıyabileceğini söyledi. Tüm bunlar – burada Musk felsefesine göre – evrendeki “bilinç ışığını” koruyabilmemiz için.

Musk, “Mars’ta yeterli sayıda insana ve yeterli tonaja ihtiyacımız var ki Dünya’ya bir şey olsa bile Mars hayatta kalabilsin ve bilincini devam ettirebilsin” dedi.

Yüksek Beklentiler
Ancak bunların herhangi biri gerçekleşmeden önce yapılması gereken daha çok roket bilimi var. Özellikle Starship, birkaç test uçuşu sırasında patlamak gibi büyük aksilikler yaşadı. Geçen ay yapılan üçüncü ve en son fırlatmada roket ikinci kez uzaya ulaştı – şimdiye kadarki en başarılı çalışması – ancak roket yine de yeniden girişten kurtulamadı ve okyanusa çakıldı.

Musk izleyicilere bir sonraki testin Starship güçlendiricisinin okyanustaki “sanal bir kuleye” indirilmesini içereceğini söyledi. Ardından, beşinci testte SpaceX, güçlendiriciyi Starbase‘deki gerçek bir fırlatma kulesiyle yakalamaya çalışacak ve yeteneklerini sağlamlaştıracak.

Musk, “Tahminimce önümüzdeki yıl Starship’i yeniden kullanabileceğiz” dedi.

Yeniden kullanılabilirlik çok önemli. Tek seferlik roketler, Musk‘ın tahminlerine göre her 26 ayda bir binlerce geminin yörüngeye ve oradan da Mars’a fırlatılması gibi yüksek hacimli roket fırlatmalarını gerçekleştiremez. SpaceX‘in şimdiye kadar 327 Falcon fırlatışını başarıyla gerçekleştirdiğini belirtiliyor.

Bu aynı zamanda maliyetleri de düşürüyor. Musk devasa roketi yeniden kullanılabilir hale getirmenin yanı sıra daha da büyütmek istiyor. Yeniden kullanılabilir “Starship 2“nin yörüngeye 100 ton kargo taşıyacağını, “Starship 3“ün ise 200 tona kadar yük taşıyacağını söyledi. Musk, böylesine şaşırtıcı bir üretimle, “Starship 3’ün uçuş başına Falcon 1’den daha ucuza mal olacağını”, 2 ila 3 milyon dolara kadar düşeceğini iddia etti.

Toplamda SpaceX, Mars’a milyonlarca ton kargo göndermek için yılda birkaç bin araç inşa etmesi ve günde 10 fırlatma gerçekleştirmesi gerektiğini tahmin ediyor.

Musk, “Bunun oldukça yapılabilir olduğunu düşünüyorum,” dedi. “Bunu gerçekten yapacağız.”

Elbette, birkaç uzmandan fazlası Musk‘ın Mars hedefleri konusunda şüphe duyuyor. Starship‘e gelince, NASA‘nın Ay’a iniş görevi olan Artemis 3‘teki rolünü yerine getirebileceğini kanıtlaması gerekecek.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

00:56:22

Elon Musk, Felaket Durumunda Mars’ın İnsanlık İçin ‘Yedek Sürücü’ Olabileceğine İnandığını Söylemişti

Kraliyet Astronomu, Elon Musk‘ın Mars’ta bir koloni kurulabileceğine dair “tehlikeli bir yanılsama” içinde olduğu uyarısında bulundu. Aynı zamanda Cambridge Üniversitesi Varoluşsal Risk Çalışmaları Merkezi‘nin kurucularından olan Profesör Lord Martin Rees, Dünya’daki iklim değişikliğini çözmenin başka bir gezegene kaçmaktan daha kolay olacağını söyledi…

Lordlar Kamarası‘nın podcast yayını Lord Speaker’s Corner‘da konuşan Lord Rees, başka gezegenlere seyahat etmenin özel öncülere bırakılması ve ulusal hükûmetler için bir hedef olmaması gerektiğini söyledi.

Musk‘ı “oldukça tuhaf bir kişiliğe” sahip “olağanüstü bir figür” olarak tanımlayan Rees, Mars’ta bir şehir kurma planına katılmadığını söyledi.

“Bu konuda onunla aynı fikirde değilim. Bence Mars’ta yaşayan birkaç çılgın öncü olabilir, tıpkı Güney Kutbu’nda yaşayan insanlar olduğu gibi, her ne kadar Güney Kutbu’ndan çok daha az misafirperver olsa da,” dedi.

“Ancak onun ve diğer birkaç uzay meraklısının benimsediği, Dünya’nın sorunlarından kaçınmak için kitlesel göç fikri, bence tehlikeli bir yanılsama.

“Bunun gerçekçi olduğunu düşünmüyorum ve bu sorunları burada, Dünya’da çözmeliyiz. Mars’ı yaşanabilir kılmakla kıyaslandığında Dünya’da iklim değişikliğiyle başa çıkmak çocuk oyuncağı. Dolayısıyla bunu uzun vadeli bir hedef olarak görmememiz gerektiğini düşünüyorum.”

Musk 2016 yılında Mars’ta bir yerleşim yeri inşa etme planlarını açıklamış ve insanları çok gezegenli bir tür haline getirmeyi umduğunu söylemişti.

Şirketi SpaceX‘in uzun vadeli hedefi, diğer gezegenlerin yüzeyine iniş ve kalkış yapabilen roketler ve uzay araçları tasarlamak olmuştur.

Şirket kısa bir süre önce, insanları Ay’a ve ötesine götürecek olan Starship‘in yörüngeye yerleştirilmesini başarıyla gerçekleştirdi.

Son fırlatmada SpaceX, Starship‘in gelecekte Mars’a bir şehir kurmak için malzeme ve ekipman götürmek üzere birçok yolculuk yapacağını söyledi.

Musk, küresel ısınma, asteroit çarpması ya da nükleer kış gibi felaket durumlarında Mars’ın insanlık için bir “yedek sürücü” olabileceğine inandığını ve gezegenin nükleer silahlarla ısıtılabileceğine inandığını söyledi.

Lord Rees şöyle dedi: “Yeniden kullanılabilen verimli roketler üretme konusunda eskiden Nasa için çalışan büyük holdinglerden çok daha iyi bir iş çıkardı ve bu da uzaya gerçekten bir şeyler göndermeyi daha ucuz hale getirecek ve uzayda bazı mühendislik çalışmalarının yapılmasını ve hatta uzaydan güneş enerjisi toplanmasını daha mümkün kılacak.

“İnsanlı uzay uçuşu konusunda benim görüşüm, bunun kamu tarafından finanse edilmemesi gerektiği yönünde, kesinlikle devlet kurumları tarafından değil çünkü güvenlik konusunda çok bilinçli olmaları gerekiyor ve bu da bunu çok pahalı hale getiriyor.

“Robotlar uzayda büyük yapılar inşa etmek, Mars’ın yüzeyini keşfetmek gibi tüm pratik işleri yapabilirler. Eğer insanlar uzaya bir macera olarak uçmak istiyorlarsa, o zaman belki sponsorluk ya da milyarderler tarafından desteklenebilirler.

“Musk ve Bezos’un uzay araştırmaları için milyarlar harcadığını biliyoruz ve belki de çok yüksek bir riski kabul etmeye hazır maceraperest insanları çok daha ucuza fırlatabilirler.

“Yani benim görüşüme göre tüm pratik işleri robotlar yapmalı ve uzaya sadece gerçekten yüksek risk iştahına sahip insanlar gitmeli ve bu insanlar özel olarak finanse edilmeli, geri kalanımız tarafından değil.”

Lord Rees ayrıca, bir patojenin gücünü arttırmayı amaçlayan işlev kazanımı araştırması yoluyla ölümcül bir virüsün laboratuarda tasarlanması ihtimalinden derin endişe duyduğunu söyledi.

Her ne kadar insanların 21. yüzyılda hayatta kalacağına inandığını söylese de şunları ekledi: “Bazı biyologların mutfak masasında Tanrı’yı oynadığı ve bir virüsün yeni bir varyantını ürettiği bir aşamaya gelebiliriz ki bu çok ama çok tehlikelidir.

“Bildiğimiz gibi Covid-19 küresel olarak yayılıyor ve bence daha da kötüsü, kötü niyetli insanların daha tehlikeli virüsler üretme olasılığı çünkü işlev kazanımı adı verilen bir teknikle virüsleri doğal varyantlardan daha öldürücü ve bulaşıcı hale getirmek mümkün.

“Ve eğer bu yapılabilirse ve hata ya da tasarım yoluyla dışarı sızarsa, bu doğal olanlardan daha da kötü bir pandemiye neden olabilir.”

Laboratuvar deneylerinin daha iyi düzenlenmesi ve denetlenmesi çağrısında bulundu.

“Tasarlanmış bir pandeminin olası bir mega felaketine karşı kendimizi yeterince güvende tutabilmemizin tek yolunun, şimdiye kadar kabul etmek zorunda kaldığımızdan daha müdahaleci bir gözetimi kabul etmek olduğunu düşünüyorum” diye ekledi.

Bunlar Rees‘in dile getirdiği pratik hususlar, çünkü vücudumuz diğer zararlı faktörlerin yanı sıra düşük yerçekimi ve kozmik radyasyon nedeniyle uzun süreli uzay yolculuğuna dayanacak donanıma sahip değil.

Ve daha büyük bir anlamda, belki de başka bir gezegeni mahvetmeye başlamadan önce burada, Dünya’da neden olduğumuz sorunları düzeltmemiz gerektiği konusunda haklıdır.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

02:01:08

Bı̇lı̇m İnsanları Mars Gezgı̇nı̇nı̇n Yaşam İzlerı̇ Bulmuş Olabı̇leceğı̇nden Şüphelenı̇yor

Bilim insanları, NASA‘nın Perseverance keşif aracının Kızıl Gezegen‘de eski yaşama dair kanıtlar toplamış olabileceği konusunda giderek daha umutlu hale geliyor. Kanıtlar ikinci dereceden ama umut verici…

Perseverance, bilim insanlarının uzun zamandır antik bir göl olduğundan şüphelendikleri bir yeri keşfediyor – ve şimdi, gezginin RIMAX yer radarı tarafından elde edilen veriler sayesinde, başlangıçta milyarlarca yıl önce bir meteor çarpmasıyla oluşan Jezero kraterinin gerçekten de bir zamanlar suyla dolu olduğunu doğrulayabildiler.

Bu da Dünya’da, antik bakteri yaşamı örnekleri toplamak için mükemmel bir alan anlamına geliyor. Ve bunlar tabii ki Perseverance tarafından toplanan örneklerde yaşam izleri bulma konusunda her zamankinden daha fazla umudumuz olduğu anlamına geliyor. Toplanan 23 örnek eninde sonunda Dünya’ya geri dönerek evrende yalnız olup olmadığımız sorusunu yanıtlayabilecekleri uzun bir yolculuğa çıkacak.

Tabii her şey plana uygun giderse. NASA‘nın Jet İtki Laboratuvarı‘ndaki bütçe aşımları ve işten çıkarmalar nedeniyle ajansın numune geri dönüş misyonu çok ince bir buz üzerinde ilerliyor.

Yüzeyin Altında
Science Advances dergisinde yayımlanan bir makalede ayrıntılı olarak açıklanan son keşif, Jezero kraterinin tabanının farklı göl tortusu katmanlarından oluştuğunu gösteriyor. Zamanla antik göl küçülmeye başladı ve büyük miktarda tortuyu taşıyarak devasa bir delta oluşturdu.

Kalan tortu daha sonra zaman içinde aşınarak Perseverance‘ın 2021’de inişinden bu yana incelediği jeolojik özellikleri oluşturdu.

Kısacası, gezegenin yaklaşık üç milyar yıl boyunca geçirdiği çevresel değişimlere ilişkin uzun süredir devam eden teoriler doğru gibi görünüyor, yani Jezero’da yaşam aramaya yönelik kumar şu ana kadar ileri görüşlülük gibi görünüyor.

UCLA profesörü ve ilk yazar David Paige yaptığı açıklamada, “Yörüngeden bir dizi farklı tortu görebiliyoruz, ancak gördüklerimizin orijinal halleri mi yoksa uzun bir jeolojik hikayenin sonucunu mu gördüğümüzü kesin olarak söyleyemiyoruz” diyor. “Bu şeylerin nasıl oluştuğunu söylemek için yüzeyin altını görmemiz gerekiyor.”

Perseverance tarafından yapılan radar gözlemleri, bilim insanlarının yüzeyin yaklaşık 20 metre kadar altına kadar bakabilmelerini sağladı. Paige ve ekibi tarafından incelenen veriler, göl yatağının Dünya’da gözlemlediklerimize çok benzer şekilde düzenli, yatay tortu birikintilerinden oluştuğunu gösterdi.

Paige, “Kaya kayıtlarında korunduğunu gördüğümüz değişiklikler, Mars ortamındaki büyük ölçekli değişikliklerden kaynaklanıyor” dedi. “Bu kadar küçük bir coğrafi alanda bu kadar çok değişim kanıtı görebilmemiz harika, bu da bulgularımızı tüm krater ölçeğine genişletmemizi sağlıyor.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

18:42:36

Mars'ta Sebze Yetiştirebilir miyiz?

Sinek larvaları ve sentetik toprak bu sorunun cevabı olabilir. Teksaslı bir üniversite öğrencisi Mars'ta nasıl sebze yetiştirilebileceğini araştırıyor – ve sinek larvalarından elde edilen gübre ile simüle edilmiş Mars toprağında İngiliz bezelyesi test örnekleri yetiştirdi…

İnsanlar Ay'a ayak bastı ama Mars'a henüz gidemedik – henüz.

Sayısız engelin arasında, Mars'a mürettebat göndermenin önündeki en önemli sorun yiyecek. Ağırlık, hacim ve uzun ömürlülük, uzun yolculuğa ne tür ve ne kadar yiyecek götürülebileceğini sınırlıyor.

Bu, havacılık ve uzay mühendisliği mezunu Emmanuel Mendoza'nın üstlendiği bir meydan okuma. Özellikle de galaksinin en uzak noktalarında kendi yiyeceğimizi yetiştirmek.

Basına verdiği demeçte, “Mars toprağıyla ne yapabiliriz, gelecekte toprakta ne gibi değişiklikler yapabiliriz, bilirsiniz, farklı bir gezegende karasal bitki büyümesi için daha yaşanabilir hale getirebiliriz” dedi. “Yani sanırım bu, dünya dışı bitki büyümesi.”

Mendoza şu anda Texas A&M Üniversitesi'nde Mars'ta bitki yetiştirmek için doğru tarifi bulmak amacıyla simüle edilmiş Mars toprağı ile sinek larvalarının dışkısını karıştırdığı bir çalışma yürütüyor.

Bilim kurgu gerçeğe ilham veriyor
Bu fikrin tohumu Mendoza ortaokuldayken, Ridley Scott'ın 2015 yapımı Marslı filmini izlerken atıldı; filmde kurgusal botanikçi Mark Watney yaşanmaz bir gezegende mahsur kalıyor ve hayatta kalmak için patates yetiştiriyordu.

Mendoza, “Bu beni gerçekten ilgilendirdi… Mars toprağının potansiyel olarak yararlanabileceğimiz hangi besin maddelerine veya hatta sadece hangi toprak yapısına sahip olduğu” dedi.

Şimdi, Araştırmacı Entomolojik Bilimler için Adli Laboratuar'da (FLIES) simüle edilmiş Mars toprağında İngiliz bezelyesi yetiştiren bir deney yürütüyor.

“Bu Mars toprağı Dünya'da üretiliyor. Mars'a inen araçlardan elde edilen verileri kullanıyor ve kilogram başına birim bazında biraz pahalı” diyen Mendoza, bu durumun yetiştirebileceği bitki türlerini sınırladığını söyledi.

“Aslında kesinlikle Mark Watney gibi patates düşündüm” dedi. “Patates yetiştirmememin en büyük nedeni bütçe kısıtlamaları ve ayrıca onlardan istediğim verileri elde edemememdi.”

Mendoza bezelyeyi seçti çünkü büyümeleri hakkında veri toplayabilecekti.

Deneyi boyunca bitki büyümesini ölçebilmek istiyordu. Patatesler yeraltında yetiştiğinden, verileri ancak büyümeleri bittikten sonra toplayabilecekti. Sonunda Mendoza İngiliz bezelyesi yetiştirmeyi seçti çünkü kendi kendine tozlaşıyor, oldukça hızlı büyüyor ve filizlerin tırmanışını görebiliyordu.

Deneyinde böceklerin oynadığı rol
Mars toprağı – ya da regolit – Dünya'dan gelen bitkiler için tam olarak ideal değildir. Kayalık ve kaba olma eğilimindedir ve doğru organik maddelerden yoksundur.

Mendoza, “Dünya'da bulacağınız herhangi bir toprağın doğal biyotasından oldukça eksik,” dedi. “Ayrıca azot, fosfor ve sülfür içeren bazı makro besinler de eksik.”

Fakat aynı zamanda, diğer temel besin maddelerini de içeriyor. Mendoza, “Bu yüzden ilginç bir dengesi var – ihtiyacımız olan bazı elementlere sahip ve önemli bir süre yaşamla birlikte gelen diğer katkı maddeleri eksik” dedi.

İşte larvalar burada devreye giriyor.

Mendoza, simüle ettiği toprağı bu eksik besinler ve organik maddelerle desteklemek için, frass olarak bilinen toz halinde bir atık salgılayan kara asker sineklerinin larvalarına başvurdu.

Mendoza, “Neredeyse tüm biyomaddeleri parçalayabilir ve gerçekten yararlı yan ürünlere dönüştürebilirler” dedi. “Ve sonra kara asker sineği larvalarının dışkısını toprak yerine besin maddesi olarak kullanabilirsiniz.”

Deney neredeyse tamamlandı.

Bu deney için Mendoza, büyüyen İngiliz bezelye bitkilerini en iyi neyin desteklediğini görmek için farklı oranlarda simüle edilmiş Mars toprağı ve frass'ı karıştırdı. Şimdi, tüm bitkilerinde – %100 simüle edilmiş Mars toprağında yetişenlerde bile – büyüme gördüğünü söylüyor.

Mendoza deneyini ve ilk bulgularını bu ayın başlarında Amerika Entomoloji Derneği'nin 2023 konferansında sundu. Ancak projeyle işi henüz bitmedi. Bezelye bitkilerinin tamamen olgunlaşması yaklaşık 10-12 hafta sürüyor ve Mendoza'nınkiler neredeyse olgunlaştı.

Yakında bezelye kabuklarını hasat edecek, ardından tartacak, ölçecek ve analiz edecek. Tüm bu verileri toplamayı bitirdiğinde, sonuçlarını bir makale haline getireceğini söyledi.

“Ben sadece bir üniversite öğrencisiyim. Gelecekte gerçekten görmek ve hatta belki de yardımcı olmak isteyeceğim daha ileri çalışmalar yapmak için çok daha nitelikli insanlar olduğunu düşünüyorum. Bu harika bir hedef olurdu,” diyen Mendoza, deneyinin Mars'taki su sorununu çözmeyi amaçlamadığını, ancak gelecekte bu konuya odaklanmanın ilginç olacağını sözlerine ekledi.

Mendoza, deneyinin konuyla ilgili daha fazla araştırma yapılmasına katkıda bulunmasını umuyor.

Mars'a gitme konusuna gelince, Mendoza bizzat gitme fırsatını tabii ki kaçırmak istemiyor.

“Belki Mark Watney olmak için değil, Mars'ta mahsur kalmamayı tercih ederim, ama insanlara mevcut kaynaklarla çok şey yapmaları için ilham veren bir arketip olmayı tercih ederim” dedi.

Fakat her şeyden önce Texas A&M'deki üçüncü yılını bitirmesi gerekiyor.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

16:28:04

Bilim İnsanları Mars'ın İçindeki Ani, Süper Yüksek Gürültüden Şaşkına Döndü

Geçen yılın Mayıs ayında NASA'nın Insight Mars aracı gezegenin yüzeyinin hemen altında yankılanan muazzam bir sismik sarsıntı tespit etti. 4.7 büyüklüğündeki bu sarsıntı, Kızıl Gezegen'de ve hatta dünyanın herhangi bir yerinde şimdiye kadar tespit edilen en güçlü sarsıntıdır…

O zamandan beri bu şaşırtıcı “mars depremi” bilim insanlarını bir açıklama bulmaya zorluyor. Mars uzun zamandır jeolojik açıdan “ölü” bir gezegen olarak kabul ediliyor, yani gezegeni bu şekilde sarsacak türden volkanik faaliyetlere dair çok az işaret var. 

6 saat süren 4.7 büyüklüğündeki depreme tektonik hareketlerin neden olduğu belirtiliyor. 

Başlangıçta bilim insanlarının öne sürdüğü en olası açıklama, yankılanmaların bir meteor çarpmasından kaynaklanmış olabileceğiydi.

Ancak Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, gezegenin yüzeyini aylarca taradıktan sonra yeni bir çarpma izine rastlanmadığını, yani muazzam sarsıntının gezegenin derinliklerinden geldiğini ortaya koydu.

Oxford Üniversitesi'nden başyazar Benjamin Fernando yaptığı açıklamada, “Bir krater bulamadık, bu da olayın tektonik olduğunu kuvvetle gösteriyor” dedi.

Stresli
Kaçırılması zor bir çarpışma olurdu. Yüzeye çarptıktan sonra rekor kıran bir mars depremi yaratacak kadar büyük bir şey, yüzlerce metre çapında bir krater açacaktır. Bu da bir tür tektonik faaliyetin suçlu olduğuna işaret ediyor ve Mars'ın ölü statüsünün son derece yanlış olduğuna dair ortaya çıkan kanıtlara bir yenisini ekliyor.

Benjamin Fernando çalışmayla ilgili yaptığı açıklamada, “Mars'ın bugün hâlâ aktif bir levha tektoniğine sahip olmadığını düşünüyoruz, bu nedenle bu olay muhtemelen Mars'ın kabuğundaki stresin serbest kalmasından kaynaklandı” dedi. “Bu stresler, gezegenin farklı bölgelerinin farklı oranlarda soğuması ve büzülmesi de dahil olmak üzere milyarlarca yıllık evrimin sonucudur.”

Mars'ın sismik aktivitesi hakkında şimdiye kadar toplanan verilerin çoğu, bunun Cerberus Fossae olarak bilinen ve magma etkileşimlerinin hâlâ devam edebileceği altta yatan bir fayın açık yaraları olduğuna inanılan devasa bir çift çukurdan kaynaklandığını gösteriyor.

Ancak canavar mars depremi hakkındaki veriler, yankılarının kaynağını fayların çok ötesinde, gezegenin güneydoğusunda gösteriyor. Görünüşe göre bu muazzam sarsıntının ardında başka bir gizemli fenomen var ve şimdilik bilim insanlarının neler olacağını görmeleri gerekiyor.

Benjamin Fernando verdiği demeçte, “Açıkçası tektonik ve sismik bulmacanın henüz çözemediğimiz büyük bir parçası var” dedi.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…