07:32:38

Fransız Köyünde ALS Salgını Sahte Mantarlara Bağlandı

Fransız Alpleri’nin gözlerden uzak kayak köylerinden Montchavin, tıp dünyasını sarsan bir araştırmanın odağına oturdu. Yaklaşık 200 kişilik nüfusa sahip köyde son on yılda 16 kişiye amyotrofik lateral skleroz (ALS) teşhisi konuldu. Bu oran, dünya ortalamasının katbekat üzerinde…

Araştırmayı yürüten Fransız nörolog Emmeline Lagrange, vakaların ortak noktasının sahte morel mantarları olduğunu belirledi. Özellikle Gyromitra gigas ve Gyromitra esculenta türlerinin tüketildiği ortaya çıktı.

Köylüler, bu mantarların gençleştirici etkileri olduğuna inanıyor ve Fransa’da yasaklanmasına rağmen gizli bir topluluk içinde düzenli olarak toplanmaya devam ediyordu. Bazı hastaların bu mantarları yirmi yılı aşkın süredir yediği belirlendi.

Söz konusu mantarların içeriğinde bulunan gyromitrin adlı bileşik, vücutta güçlü bir nörotoksine dönüşüyor. Bu madde, daha önce Guam’da ALS ve demans salgınıyla ilişkilendirilmişti.

Araştırmada görev alan sinirbilimci Peter Spencer da bulguları doğruladı. 16 ALS hastasıyla 48 sağlıklı köylünün karşılaştırıldığı çalışmada çarpıcı bir sonuç çıktı: Hastaların tamamı sahte morel mantarı yemişti, sağlıklı kontrol grubunda ise hiçbir tüketim izine rastlanmadı.

Fransız hükûmeti hazırladığı raporda nedensel bağın kesin olarak kanıtlanamayacağını belirtse de, araştırmacılar tekrar tekrar tüketilen bu mantarların köydeki yüksek ALS oranının başlıca risk faktörü olduğuna dikkat çekiyor.

Bulgular uluslararası kaygı yarattı çünkü sahte morel mantarları hâlen İskandinavya ve Kuzey Amerika’nın bazı bölgelerinde özel bir yiyecek olarak görülüyor ve titiz pişirme yöntemlerinden sonra restoranlarda servis edilebiliyor.

Uzmanlar, amatör toplayıcıların sahte morel ile yenilebilir gerçek morel mantarlarını ayırt etmekte zorlandığını, bunun da ciddi zehirlenmelere yol açabileceğini vurguluyor.

Araştırma, yabani mantar tüketimindeki riskleri gözler önüne sererken, ALS gibi ölümcül nörolojik hastalıkların çevresel etkenlerle bağlantısının daha derinlemesine incelenmesi gerektiğini hatırlatıyor.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

08:32:02

Avustralyalı Kadın Mantar Cinayetinden Ömür Boyu Hapis Cezasına Çarptırıldı

Victoria eyaletinin Leongatha kentinden 50 yaşındaki Erin Patterson, 29 Temmuz 2023 tarihinde bir aile yemeğinde üç akrabasını öldürdüğü ve dördüncüsünü öldürmeye teşebbüs ettiği için 8 Eylül 2025 Pazartesi günü 33 yıl şartlı tahliye olmaksızın ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı…

Victoria Yüksek Mahkemesi yargıcı Christopher Beale tarafından verilen ceza, davaya olan yoğun kamu ilgisi nedeniyle Avustralya'da nadir görülen bir olay olarak televizyonda canlı olarak yayımlandı.

Patterson, Temmuz 2025'te sona eren iki aylık bir duruşmanın ardından üç cinayet ve bir cinayete teşebbüs suçundan suçlu bulundu.

Kurbanlar, zehirlenmeden ölen Gail Patterson, Don Patterson ve Heather Wilkinson'dı. Heather'ın kocası Ian Wilkinson ise uzun süre hastanede tedavi gördükten sonra hayatta kaldı.

Patterson, kurbanları uydurma bir kanser teşhisi hakkında konuşmak ve çocuklarına bu haberi nasıl vereceği konusunda tavsiye almak bahanesiyle evine davet etmişti, ancak aslında cinayetleri yaklaşık iki hafta öncesinden planlamıştı.

Zehirlenmenin kazara olduğunu iddia eden Patterson, yanlışlıkla topladığı ölümcül mantarları marketten satın aldığı mantarlarla karıştırdığını ve kendi yemeğini yedikten sonra kustuğunu, bu yüzden kendisinin hasta olmadığını söyledi.

Mahkeme, Patterson'ın izlerini örtbas etmek için bir kurutucuyu attığını, ancak soruşturmacıların daha sonra bu kurutucuyu bir çöp sahasında bulduğunu ve üzerinde zehirli mantar izleri tespit ettiğini öğrendi.

Yargıç Beale, “büyük bir güven ihlali” olduğunu vurguladı ve Patterson'ın pişmanlık duymadığını belirterek, bunun “tüm kurbanların yaralarına tuz bastığını” söyledi.

Patterson'ın cezasına itiraz etmek için 28 günü var.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

07:46:01

Avustralya’daki Mantar Cinayeti Davasında Jüri Kararı Değerlendirecek

Ayrı yaşadığı kocasının üç yaşlı akrabasını zehirli mantar kullanarak öldürdüğü iddia edilen Avustralyalı bir kadının davasında jüri, ülkeyi sarsan bir davada Pazartesi günü kararını değerlendirmek üzere çekildi…

50 yaşındaki Erin Patterson, Temmuz 2023’te kayınvalidesi Gail Patterson, kayınpederi Donald Patterson ve Gail‘in kız kardeşi Heather Wilkinson‘ı öldürmek ve Heather‘ın kocası Ian Wilkinson‘ı öldürmeye teşebbüs etmekle suçlanıyor.

Savcılık, suçlarını örtbas etmek için kanıtları yok etmeden ve polise ve sağlık çalışanlarına yalan söylemeden önce onlara patates püresi ve yeşil fasulye ile birlikte bir Beef Wellington içinde ölüm şapkası mantarları servis ettiğini iddia ediyor.

Müebbet hapis cezası öngören suçlamaları reddederken, savunmasında ölümleri “korkunç bir kaza” olarak nitelendirdi.

Pazartesi günü, mahkeme başkanı Yargıç Christopher Beale, onuncu haftasına giren davanın son duruşmalarından bazılarını tamamlayarak jüriye beş günlük kanıt özetini sundu.

Beale 14 kişilik jüriye “Suçlu ya da suçsuz kararınızı oybirliğiyle vermelisiniz” dedi ve ekledi: “Karara nasıl varırsanız varın, hepiniz aynı fikirde olmalısınız.”

Mahkemenin arka tarafındaki sanık sandalyesinde oturan Erin Patterson, jüri üyeleri davanın sonucuna karar verecek son 12 kişi olarak oylanırken jüri locasına doğru bakıyordu.

Savcılığın İddiası: Savcılık, Patterson’ın kasıtlı olarak ölümcül mantarları araştırıp topladığını, zehirlenmemek için bunları yemeğin ayrı porsiyonlarına eklediğini ve daha sonra kanıtları yok ettiğini (gıda kurutucusu dahil) ve izlerini örtbas etmek için soruşturmacılara yalan söylediğini iddia ediyor. Savcılık, onun eylemlerinin önceden planlanmış ve hesaplanmış bir planın parçası olduğunu öne sürüyor.

Savunmanın Argümanı: Patterson’ın savunma ekibi, zehirlenmenin, mutfağında marketten satın alınan mantarlarla yabani mantarların karıştırılması sonucu meydana gelen trajik bir kaza olduğunu iddia ediyor. Savunma ekibi, Patterson’ın mantarların ölümcül olduğunu bilmediğini ve yeme bozukluğu nedeniyle kustuğu için misafirlerden daha az hastalandığını savunuyor.

Jüri Talimatları: Yargıç Beale, jüriye, zehirlenmenin kazara olma ihtimali varsa Patterson’ı suçsuz bulmaları gerektiğini söyledi. Ayrıca, savcılığın iddia edilen cinayetler için net bir neden olmadığını kabul ettiğini de belirtti.

Halkın ve Medyanın İlgisi: Dava, Victoria eyaletinin küçük kasabası Morwell’de her gün duruşmayı izlemek için sıraya giren kalabalıklarla birlikte geniş bir kamuoyu ilgisi çekti. Medya kapsamı geniş olduğundan, yargıç jüri üyelerine karar verme sürecinde medyaya bilgi vermemelerini hatırlattı.

Davanın neredeyse her gününe katılan ve hayatta kalan tek yemek davetlisi olan Ian Wilkinson, sanığın görüş alanının dışında, birkaç metre sağında akrabalarıyla birlikte oturuyordu.

Beale, jürinin davadaki kanıtları mesai saatleri içinde mahkemede tartışacağını, ardından kararlarını verene kadar bir otelde geceleri tecrit edileceğini söyledi.

Davaya kadar en bilinen turistik mekanları bir gül bahçesi ve bölgesel bir sanat galerisi olan eski bir kömür madeni kasabası olan Morwell’deki Latrobe Valley Sulh Ceza Mahkemesi‘nde görülen dava Avustralya’yı adeta büyülemiş durumda.

Halk, davanın görüldüğü 4. Mahkeme’deki sınırlı sayıdaki koltuklar için saatlerce kuyrukta beklerken, televizyon ekipleri ve fotoğrafçılar da binanın dışında kamp kurdu.

Devlet yayın kuruluşu ABC‘nin davayla ilgili günlük podcast yayını ülkenin en popüler yayını olurken, davayla ilgili çok sayıda belgesel de yapım aşamasında.

Bu konuyla ilgili ilk haberi 14/8/2023 tarihinde BURADA yayımlamıştık…

GÜNCELLEME 

6 Temmuz 2025

Avustralyalı kadın Erin Patterson, üç akrabasını Beef Wellington yemeğinde pişirdiği ölüm şapkalı mantarlarla öldürmekle suçlandı ve üç cinayetten ve hayatta kalan tek kişiyi öldürmeye teşebbüsten suçlu bulundu. 12 üyeli jüri, Temmuz 2023’te ölümcül öğle yemeğinin servis edildiği Leongatha, Victoria’daki banliyö yemek salonuna arabayla yaklaşık bir saat uzaklıktaki küçük bir kasaba olan Morwell’de 10 hafta süren duruşmanın ardından yaklaşık altı gün süren müzakerenin ardından karara vardı. Haftalar süren tanıklık sırasında Patterson, öğle yemeğini, kamuya açık bir web sitesinde konumlarını gördükten sonra topladığı son derece zehirli mantarlar olan ölüm şapkası mantarlarıyla kasıtlı olarak zehirlemekle suçlandı.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

17:32:09

Avustralya’yı Sarsan Ölümcül Mantar Gizeminde Yeni Ayrıntılar Ortaya Çıkıyor

Üç ölümle bağlantılı mantarlarla yemek hazırlayan kadın polise verdiği ifadede mantarları yerel bir marketten aldığını söyledi. Avustralya’yı saran ölümcül mantar gizeminin merkezindeki kadın, üç kişinin ölümüne ve dördüncü bir kişinin hastaneye kaldırılmasına neden olan yemeği çevreleyen olayları anlattı…

Avustralya’nın kırsal kesiminde birbirine sıkı sıkıya bağlı bir toplulukta ailece yenilen mantar yemeğinin üç kişinin ölümü ve yerel bir vaizin yaşam mücadelesi vermesiyle sonuçlanmasının ardından haftalardır spekülasyonlar devam ediyor.

Yemek, topluluk bülteni editörü Erin Patterson tarafından pişirilmişti. Polis geçen hafta Patterson‘a şüpheli muamelesi yapıldığını ancak soruşturmacıların her anlatıya açık fikirli olduklarını söyledi. Avustralya’nın ABC kanalı tarafından özel olarak elde edilen polise verdiği ifadede Patterson, mantarları bir Asya süpermarketinden satın aldığını ve yemeği yedikten sonra kendisinin de hastalandığını söyledi.

Polis yemeğe, Melbourne’un güneydoğusunda arabayla yaklaşık iki saatlik mesafede küçük bir kasaba olan Leongatha’yı çevreleyen dağ eteklerinde serbestçe yetişen “ölüm şapkası” mantarlarının karıştığına inanıyor.

Patterson, 29 Temmuz Cumartesi günü öğleden sonra, ayrı yaşadığı kayınvalidesi Don ve Gail Patterson için dana Wellington yemeği hazırladı. Patterson, oğulları Simon ile evliydi ancak bir süredir ondan ayrı yaşıyordu.

Yerel Baptist papaz Ian Wilkinson ve eşi Heather da yemekteydi.

O gecenin ilerleyen saatlerinde iki çift gıda zehirlenmesi belirtileri göstermeye başladı ve sağlık durumları hızla kötüleşince yerel hastanelerden yardım istediler. Heather ve Gail ertesi Cuma, Don ise ondan bir gün sonra hayatını kaybetti. Yetmiş yaşındaki Ian ise hâlâ kritik ama stabil bir durumda hayata tutunmaya çalışıyor.

Soruşturma, polisin beceriksizce yemek pişirme ile kötü niyetli olduğu iddia edilen bir eylemi birbirinden ayırmaya çalışması nedeniyle yoğun spekülasyonlara yol açtı.

Avustralya’nın ABC kanalına göre, Erin Patterson Cuma günü polise yaptığı açıklamada “bu mantarların sevdiklerimin yaşadığı hastalığa katkıda bulunmuş olabileceğini düşünmek beni yıktı” dedi.

Patterson, “Sevdiğim bu insanlara zarar vermek için kesinlikle hiçbir nedenim olmadığını tekrarlamak istiyorum” diye ekledi.

Patterson polise 31 Temmuz’daki yemekten sonra şiddetli karın ağrısı ve ishal şikayetiyle hastaneye kaldırıldığını ve daha sonra taburcu edildiğini de söyledi.

Yemekten arta kalanları sakladığını ve incelenmeleri için hastane toksikologlarına teslim ettiğini anlattı. Masum olduğunu defalarca tekrarlamış ve geçen hafta gazetecilere gözyaşları içinde “Ben hiçbir şey yapmadım. Onları seviyorum ve öldükleri için yıkıldım.” demişti.

Patterson henüz suçlanmadı ve polis de suç işlediğine dair herhangi bir kanıt sunmadı.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

00:42:18

Ağaçları öldürmesiyle bilinen mantar ilk kez bir insana bulaştı…

Hindistan’da bir bitki araştırmacısı boğaz ağrısı için doktora gittiğinde boğazında mantar enfeksiyonu olduğunu ve bunun da iltihabın boşaltılması gereken bir apseye neden olduğunu öğrendi. Hindistan’daki doktorlar, küresel ısınmanın kötüleşmesinin “yeni mantar hastalıkları için Pandora’nın Kutusu’nu açtığı” uyarısında bulundu…

Chondrostereum purpureum, bir mantar türüdür. Bu mantar, dünya genelinde yaygın olarak bulunur ve ağaçlar için bir parazit olarak kabul edilir. Genellikle soluk mor renkte olan meyveler üretir ve genellikle ölü veya zarar görmüş ağaçların çürümesine neden olur.

Bu mantar, ağaçların doğal direncini azaltarak, çeşitli hastalıklara ve zararlılara karşı daha hassas hale gelmelerine neden olabilir. Bu mantar türü, meyve bahçelerinde, ormanlık alanlarda ve şehirlerdeki park ve bahçelerde bulunabilir.

Chondrostereum purpureum, ağaçların çürümesine neden olduğu için ekonomik bir sorun olabilir. Ayrıca, bu mantarın çevresel etkileri de olabilir. Örneğin, ağaçların çürümesi, orman yangınlarına ve toprak erozyonuna neden olabilir. Bu nedenle, bu mantar türüne karşı koruyucu önlemler alınması önemlidir.

“The Last of Us” filminden bir sahne gibi görünüyor – daha önce insanlarda hiç görülmemiş bir mantarın ilk kez bir insanda büyüdüğü keşfedildi.

Neyse ki bu mantar HBO‘nun popüler dizisinde görülen Cordecyps‘e hiç benzemiyordu. Bahçıvanlar tarafından gümüş yaprak olarak bilinen bu hastalık, enfekte olan dalı öldürmeden önce ağacın yapraklarını gümüşe çeviren ilerleyici bir hastalıktır.

Medical Mycology Case Reports dergisinde yayımlanan bir rapora göre, 61 yaşında bir erkek olan hasta, doktorlara araştırma için çürüyen bitki materyalleri ile uzun bir çalışma geçmişi olduğunu söyledi. Üç ay süren ses kısıklığı, yutma güçlüğü, iştahsızlık, öksürük ve yorgunluktan sonra tıbbi yardım istemiş.

Rapora göre gümüş yaprak, sert çekirdekli meyve ağaçlarında ve bazı çiçekli çalılarda yaygın olarak görülen bir yanıklıktır, ancak ilk kez bir insana bulaşmıştır. Doktorlar adamın irinini analiz ettiklerinde, bir petri kabında “kremsi macunumsu” bir mantar kolonisinin büyüdüğünü gördüler.

İnsanları enfekte ettiği bilinen mantarlar için yaptıkları testler negatif çıkınca doktorlar yerel bir Dünya Sağlık Örgütü laboratuvarına bir örnek gönderdiler. DNA dizilimi, mantarın gümüş yaprağın arkasındaki suçlu olan Chondrostereum purpureum olduğunu ortaya çıkardı.

“İklim değişikliği mantarların insanları enfekte edecek şekilde adapte olmasına yardımcı olabilir”

Doktorlar adamın apsesini boşalttıktan sonra, geniş spektrumlu bir antifungal ilaçla onu evine gönderdiler. Rapora göre adam 60 gün boyunca günde iki hap aldı ve tamamen iyileşti.

Sağlıklı bir insanın genellikle bitkileri avlayan bir mantarla enfekte olması nispeten nadir olsa da, bu durum daha önce başka mantar türlerinde de yaşanmıştı. Vaka çalışmasının yazarlarına göre, dünya sıcaklıkları arttıkça bu enfeksiyonlar daha yaygın hale gelebilir.

“Küresel ısınma ve diğer uygarlık faaliyetlerinin kötüleşmesi, yeni mantar hastalıkları için Pandora’nın Kutusu’nu açıyor” diye yazdılar.

Georgia Üniversitesi‘nde mantarlar üzerine çalışan bitki biyolojisi profesörü Michelle Momany, yaptığı açıklamada, bir mantarın insanlar arasında gerçekten yayılabilmesi için daha yüksek sıcaklıklarda yaşayacak şekilde evrimleşmesi gerektiğini söyledi. “Enfeksiyon boğazdaydı, vücut sıcaklığının daha yüksek olduğu akciğerlerin derinliklerinde değil” dedi. Momany‘nin vaka raporuyla bir bağlantısı bulunmamaktadır.

Momany, gümüş yaprağın yakın zamanda insanlar için büyük bir tehdit haline gelme olasılığı düşük olsa bile, mantar sporlarıyla çalışan kişilerin potansiyel bir patojeni solumaktan kaçınmak için yüksek kaliteli bir maske ile dikkatli olmaları gerektiğini söyledi.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

07:30.00
Çalışma, mantarların sinir büyümesini artırarak hafızayı güçlendirdiğini ortaya koyuyor…

Araştırmacılar aslan yelesi mantarının klinik öncesi deneylerde beyin hücresi büyümesini ve hafızayı geliştirdiğini buldu Queensland Üniversitesi'nden araştırmacılar, yenilebilir bir mantardan sinir büyümesini artıran ve hafızayı geliştiren aktif bileşiği keşfetti. Queensland Beyin Enstitüsü'nden Profesör Frederic Meunier, ekibin Hericium erinaceus adlı mantardan yeni aktif bileşikler tespit ettiğini söyledi…

Profesör Meunier, “'Aslan yelesi' olarak adlandırılan bu mantarlardan elde edilen özütler yüzyıllardır Asya ülkelerinde geleneksel tıpta kullanılıyor, ancak biz bunların beyin hücreleri üzerindeki potansiyel etkilerini bilimsel olarak belirlemek istedik” dedi.

“Klinik öncesi testler aslan yelesi mantarının beyin hücrelerinin büyümesi ve hafızanın geliştirilmesi üzerinde önemli bir etkisi olduğunu ortaya koydu.

“Laboratuvar testleri, Hericium erinaceus'tan izole edilen bileşiklerin kültürlenmiş beyin hücreleri üzerindeki nörotrofik etkilerini ölçtü ve şaşırtıcı bir şekilde aktif bileşiklerin nöron projeksiyonlarını teşvik ettiğini, uzadığını ve diğer nöronlara bağlandığını gördük.

“Süper çözünürlüklü mikroskopi kullanarak, mantar özütünün ve aktif bileşenlerinin, beyin hücrelerinin çevrelerini algılamaları ve beyindeki diğer nöronlarla yeni bağlantılar kurmaları için özellikle önemli olan büyüme konilerinin boyutunu büyük ölçüde artırdığını tespit ettik.”

UQ'dan Dr. Ramon Martinez-Marmol, keşfin Alzheimer hastalığı gibi nörodejeneratif bilişsel bozuklukları tedavi edebilecek ve bunlara karşı koruyabilecek uygulamalara sahip olduğunu söyledi.

Dr. Martinez-Marmol, “Fikrimiz, doğal kaynaklardan beyne ulaşabilen ve nöronların büyümesini düzenleyerek hafıza oluşumunu iyileştiren biyoaktif bileşikleri tanımlamaktı” dedi.

Araştırma projesini destekleyen ve işbirliği yapan CNGBio Co'dan Dr. Dae Hee Lee, aslan yelesi mantarlarının özelliklerinin antik çağlardan beri geleneksel Çin tıbbında rahatsızlıkları tedavi etmek ve sağlığı korumak için kullanıldığını söyledi.

Dr. Lee, “Bu önemli araştırma, aslan yelesi mantarı bileşiklerinin moleküler mekanizmasını ve bunların beyin fonksiyonu, özellikle de hafıza üzerindeki etkilerini ortaya çıkarıyor” dedi.

Çalışma Journal of Neurochemistry dergisinde yayımlandı.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

00:26:46

Viking Orion: Mantarın gemiyi durdurmasının ardından kruvaziyer yolcuları mahsur kaldı…

Avustralya açıklarında yüzen bir yolcu gemisinde, gövdesinde büyüyen bir mantarın bulunmasının ardından yüzlerce yolcu mahsur kaldı. Viking Orion isimli yolcu gemisinin Adelaide'e yanaşmasına, yetkililerin gemide bir “deniz büyümesi” keşfetmesinin ardından izin verilmediği bildirildi…

Avustralya'nın balıkçılık departmanı biofoul olarak adlandırdığı mantarın “potansiyel olarak zararlı” olduğunu söyledi.

Yetkililer geminin gövdesinin ülkeye girmeden önce temizlenmesi gerektiğini söyledi.

Biofoul mikroorganizmalar, bitkiler, algler ya da küçük hayvanlardan oluşan bir birikimdir ve istilacı türlerin yerli olmayan habitatlara ithal edilmesine olanak sağlayabilir.

Balıkçılık departmanı, mantar yönetiminin “gelen tüm uluslararası gemiler için ortak bir uygulama” olduğunu ve Avustralya sularına “zararlı deniz organizmalarının taşınmasını” önlemek için geminin temizlenmesi gerektiğini söyledi.

“Profesyonel dalgıçlar, Avustralya suları dışında demirdeyken gövdeyi temizlemek için doğrudan gemi hattı / acentesi tarafından görevlendirildi” diye ekledi.

Geminin Christchurch, Dunedin ve Hobart'a yanaşmasına da izin verilmediği bildirildi. Bir yolcu Twitter'da 800'den fazla misafirin gemide kaldığını ve bunların birçoğunun şirketin “ihmali” nedeniyle “üzgün ve kızgın” olduğunu yazdı.

2018 yılında inşa edilen 14 güverteli, 930 kişilik geminin, temizlik yapılırken kıyıdan yaklaşık 17 mil (27 km) açıkta demir attığı bildirildi.

Operatör Viking yaptığı açıklamada, geminin gövdesinden “sınırlı miktarda standart deniz büyümesinin” temizlendiğini kabul etti ve bunun geminin “bu güzergahtaki birkaç limanı kaçırmasına” neden olduğunu söyledi.

Ancak önümüzdeki saatlerde Melbourne şehrine doğru yelken açmayı beklediğini ve 2 Ocak'ta buraya yanaşacağını söyledi. “Viking, yolculuklarına olan etkinin telafisi için doğrudan konuklarla birlikte çalışıyor” diye ekledi.

Geminin kaptanı Cuma günü gönderdiği bir mektupta “mevcut gemi seyahati beklentilerinizin altında kaldı” diyerek özür diledi ve Viking'in müşteri ilişkileri ekibinden bir üyenin önümüzdeki günlerde konuklara “bir telafi teklifi” yapılacağını söyledi.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

14:27:17

Gerçek Zombiler ve Vücut Hırsızları Aramızda Yaşıyor…

Ürpertici bir parazitlik türü, evrimin favori stratejilerinden biridir ve bilim insanları bunun nasıl çalıştığını anlamaya başlıyor. Roberto García-Roa bir sabah Peru ormanlarına doğru yola çıktığında, bir zombiyle burun buruna gelmeyi beklemiyordu. İspanya’daki Valencia Üniversitesi’nde evrimsel biyolog olan García-Roa, Peru’nun güneydoğu köşesinde biyolojik çeşitliliğiyle ünlü bir tropik yağmur ormanı dilimi olan Tambopata Ulusal Koruma Alanı’nı keşfediyordu. Jaguarlar gibi nadir sakinlerinden bazılarını belgeleme umuduyla yoğun bitki örtüsünü kesen dar patikalar boyunca yola çıktı.

Ancak “gizli evren severler için rakipsiz bir durum” dediği başka bir şey buldu. Bir yaprağın üzerine tünemiş, kafası kuru üzümü andıran bir sineğin kalıntıları vardı. Vücudundan yarım düzine sap benzeri oluşum, küçük, uğursuz mantar bulutları gibi filizlenmişti. Ve bir anlamda öyleydiler de.

García-Roa, gerçek dünyada kötü şöhretli bir vücut hırsızları çetesi olan Ophiocordyceps cinsinden parazitik bir “zombi” mantar örneğine rastlamıştı. Bu mantarlar sinekleri, karıncaları ve diğer böcekleri enfekte ederek içten dışa doğru besleniyor ve aynı zamanda konakçılarının hareketlerini kontrol ederek onları daha yüksek alanlara taşınmaya zorluyor. Parazit daha sonra konağın dış iskeletinden patlayan ve parazitolog Gabor Racz‘ın “spor bombaları” olarak adlandırdığı meyve gövdeleri üretir. Bu sporlar daha sonra yüksek konumlarından aşağıya yağar ve mümkün olduğunca çok sayıda yakındaki böceği enfekte eder.

Bunun korkunç olduğunu düşünüyorsanız, bir hamamböceğinin zihnini ele geçiren eşek arısını duyana kadar bekleyin, sonra atınızı eyerleyin ve yavruları için nihai paketlenmiş öğle yemeği olarak eve kadar sürün.

Parazitlik doğal dünyada yaygındır – örneğin tüm hayvan türlerinin neredeyse yarısı parazittir. Ve bu davetsiz artı-birlerin büyük bir kısmı, kendilerine avantaj sağlamak için konakçılarının davranışlarını bir şekilde manipüle eder, bazen de istila ettikleri organizmanın kontrolünü tamamen ele geçirirler. Görüntüleme ve moleküler analiz alanındaki gelişmeler sayesinde bilim insanları artık vücut hırsızlarının kurbanlarını ele geçirmek için kullandıkları sinsi ve zekice yöntemlerden bazılarını anlayabiliyor. Ve evet, insanlar bunlardan birkaçı için risk altında. Ancak neyse ki, tür olarak nispeten genç yaşımız, çoğu parazitin bizi nasıl uyumlu konakçılara dönüştüreceğini bulacak zamanı olmadığı anlamına geliyor. Henüz…

Nebraska-Lincoln Üniversitesi Manter Parazitoloji Laboratuvarı koleksiyon yöneticisi ve yakında çıkacak olan Parazitler kitabının yazarlarından Racz, “Böcekler milyonlarca yıldır var ve bu parazitlerin çoğu yüz milyonlarca yıldır var” diyor: The Inside Story kitabının yazarlarından. Öte yandan insanlar sadece birkaç yüz bin yaşında ve biz de karmaşık bir türüz.

“Birkaç yıl önce The Host filmini izledim, filmde uzaylılar insanları ele geçiriyor ve onları kontrol ediyordu” diyor Racz. “İyi bir filmdi ama bir parazitolog ve biyolog olarak izliyordum ve bu düzeyde bir kontrol imkansız. Böcekler çok daha basit bir vücut planına sahip.”

Ancak rahat bir nefes almadan önce, parazitlerin genellikle karmaşık organizmaların dizginlerini ele geçirme konusunda iyi olmadıklarını, konakçılarının davranışlarını manipüle edebilenlerin bu konuda çok çok iyi olduklarını düşünün.

Racz, “Bu parazitler genellikle bir tür basit hormonal sistemi veya nörotransmitterleri hedef alır” diyor. “Bu ince ayarlı bir kontrol değil, daha çok var olan bazı davranışları tetiklemekle ilgili.”

Hamamböceğine binen yaban arısını ele alalım. Dişi mücevher yaban arısı – Ampulex compressa – bir Amerikan hamamböceğine – Periplaneta americana – sinir sisteminin hassas bölgelerini hedef alan bir-iki yumrukla, daha doğrusu iğneyle saldırır. İlk vuruş hamam böceğini kısmen hareketsiz hale getirir. İkincisi, beynin belirli bir bölümüne verilen – kelimenin tam anlamıyla – zihin değiştirici bir zehir kokteyli ile eşek arısının hamam böceğinin sırtına tırmanmasını, antenlerini yakalamasını ve onu yuvasına geri götürmesini sağlar. Orada, hâlâ yaşayan ve artık hareketsiz olan hamam böceğinin içine yumurtalarını bırakır ve oradan ayrılır. Yaban arısının yavruları hamam böceğinin içini yiyerek sonunda onu öldürür.

İsrail’deki Negev Ben-Gurion Üniversitesi‘nde nörobiyolog olan Frederic Libersat, Mart ayında yayınlanan ve mücevher yaban arısının konakçısını belirli kimyasallar, özellikle de dopamin aracılığıyla nasıl kontrol ettiğine dair yeni ayrıntıları ortaya koyan Journal of Experimental Biology makalesinin kıdemli yazarıdır. Libersat, konakçıyı manipüle eden bu parazitlerin çoğunun dehasının, konağın durumdan kurtulma yolunu evrimleştirememesi olduğunu söylüyor.

Evrim genellikle klasik bir silahlanma yarışıdır: Örneğin, yumuşakça yiyen bir yengeç, yumuşakça daha kalın bir kabuk geliştirdikçe sonunda daha büyük, daha güçlü pençeler geliştirecektir, diyor Libersat. Ancak konu konak manipülasyonunu içeren parazit ilişkilerine geldiğinde, “Silahlanma yarışı diye bir şey yoktur. Durağan ve parazit kazanıyor.”

Bunun nedeni, konakçıyı manipüle eden parazitlerin genellikle organizmanın sistemine zaten çalışması için ihtiyaç duyduğu kimyasalları – çok daha küçük miktarlarda – doldurması ve böylece mevcut sistemleri ele geçirebilmesidir. Örneğin, dopamin hormonu ve nörotransmitter GABA, talihsiz hamamböceklerinden insanlara kadar organizmalarda hareketin düzenlenmesine yardımcı olur. Dişi mücevher yaban arısının zehri her iki kimyasalla da yüklüdür ve hamam böceğini önce hareketsiz hale getirip sonra kontrol etmesini sağlar.

Libersat, “Parazitin, hayvanın kullanmaması için hiçbir yolu olmayan bir şeyden faydalanması çok akıllıca” diyor. Dopamin gibi kimyasallar bir organizmanın temel işlevleri için o kadar temeldir ki, organizma bunlara ihtiyaç duymayacak şekilde evrimleşemez. Libersat, “Bu silahlanma yarışında mücadele etmenin yolunun merkezi sinir sistemimdeki tüm dopamini ortadan kaldırmak olduğunu ve bu şekilde parazitin benim üzerimde bir etkisi olmayacağını söyleyemezsiniz” diyor. “İşe yaramayacak.”

Bilim insanları bu tür parazit ilişkilerini uzun zamandır belgelemiş olsa da, Libersat ve gelişmekte olan nöroparazitoloji alanındaki meslektaşları moleküler düzeyde gerçekte neler olduğunu ancak son birkaç yılda açıklayabildiler. “Daha önce yapılan çalışmaların çoğu tanımlayıcı nitelikteydi” diyor Libersat. “Bazı manipülasyonlar gösterdiler ve ‘Bu çok büyüleyici’ dediler ve öyleydi de. Ama mekanizmayı tam olarak çözememiştik.”

Şimdi, farmakolojik ajanlar enjekte ederek veya genetik modifikasyon yoluyla organizmalarda belirli kimyasal reseptörleri açıp kapatma ve mikro-CT taramaları ve diğer teknikleri kullanarak sonuçları gözlemleme yeteneği sayesinde, araştırmacılar hem konakçıda hem de parazitte neler olduğunu tam olarak belirleyebiliyorlar.

Bununla birlikte, parazitlerin konakçı manipülasyon becerileri hakkında çok şey bilinmemektedir. Libersat ve meslektaşları, örneğin bazı parazitlerin bir konağın hareketini nasıl kontrol ettiğini anlamada önemli ilerleme kaydetmiş olsa da, daha karmaşık davranış manipülasyonunun arkasındaki mekanizma hala anlaşılamamıştır. Örneğin, Japon meşe mavisi kelebeğinin – Narathura japonica – tırtılı, karıncaların lezzetli bulduğu şekerli bir yapışkan salgılar. Bu tatlı madde, karıncaların tırtıla yakın durmasını ve potansiyel avcılarına karşı agresif davranmasını sağlayan kimyasallarla doludur. Presto, anında korumalar. Tırtılın sunduğu kokteyl tam olarak anlaşılamamış olsa da, karıncaların dopamin seviyelerini etkileyerek uzaklaşmalarını azaltıyor gibi görünüyor.

Parazit at kılı kurdu larvalarını suya bırakmak için kendilerini boğan enfekte cırcır böcekleri gibi bilim insanlarının “intihar davranışı” olarak adlandırdığı davranışlara neden olan mekanizma da büyük ölçüde bilinmemektedir. Ancak bu tür davranışlar tipik olarak larva parazitinin ara konaktan üreyeceği son konağa geçmesiyle bağlantılıdır. Racz, “Konak atladıklarında, ara konağın feda edilmesi gerekiyor” diyor. “Yani bu tuhaf davranışların çoğu, konakçının davranışını değiştirdiklerinde, ara konakçının içindeyken gerçekleşiyor.”

Parazitik neşterli nehir kurdunu – Dicrocoelium dendriticum – ele alalım; bu canlı, sondan bir önceki konağı karınca olan birden fazla konağı içeren karmaşık bir yaşam döngüsüne sahiptir. Karıncalar, enfekte salyangozlar tarafından üretilen ve geç evre fluke larvaları içeren sümüksü mukus kaplı topakları yerler. Larvalardan en az biri yutulduktan sonra böceğin beyninin belirli bir bölümüne, yani hamamböceğinin beynindeki mücevher yaban arısının hedef aldığı bölgeye ulaşır. Karıncanın beyni enfekte olduğunda, normal bir karıncanın yapmayacağı bir şey yapar. Yukarı tırmanır ve ardından son konakçı tarafından yenmek için doğru yükseklikte olan bir çim veya çiçek yaprağının tepesine tutunur.

Racz, “Otlayan bir hayvan, genellikle bir koyun ya da inek, gelip kazara enfekte karıncayı yutuyor ve yassı kurt yaşam döngüsünü geviş getiren hayvanda tamamlıyor” diyor.

Scientific Reports‘ta yayımlanan 2018 tarihli bir makalenin yazarları, mikro-CT taramaları yoluyla karıncanın beyninin o bölgesindeki kurt larvalarının varlığını belgeleyebildiler, ancak karıncayı yoldan geçen ineklere kendini sunmaya nasıl zorladığını belirleyemediler.

Vücut kapma parazitlerinin kontrolü ele geçirmek için konakçının beynine girmesi bile gerekmiyor. Örneğin, García-Roa‘nın Peru’da fotoğrafladığı sineğe saldıran parazit mantar Ophiocordyceps, böceğin kaslarında kendi iletişim ağını kurdu. Bir başka parazit mantar cinsi olan Gibellula da örümceklere benzer bir şey yapıyor. Canadian Journal of Zoology‘de 2021 yılında yayımlanan bir makaleye göre, Gibellula ile enfekte örümcekler, Ophiocordyceps ile enfekte böcekler gibi, enfekte olmayan örümceklerden daha yüksek bir konuma tırmanıyor, ardından uzanıyor ve mantar tarafından sarılıyor. Parazit daha sonra örümceği dış iskeleti dışında yer ve düzinelerce meyve gövdesi gönderir. Sonuçta ortaya ürkütücü derecede bulanık, örümcek şeklinde bir ceset çıkıyor ve altındaki her şeye sporlar saçıyor.

Hamamböceğine binen eşek arıları, intihara meyilli karıncalar ve spor bombası örümcekler kâbuslara neden olsa da, türümüze yönelik en büyük zombileştirici tehditler daha az dramatiktir. Tek hücreli parazit Toxoplasma gondii, Parasites & Vectors dergisindeki 2020 tarihli bir makaleye göre tahmini olarak bir milyar insanı enfekte etmiştir – ancak diğer tahminler bu sayının üç milyardan fazla olduğunu göstermektedir. Çoğu insan asemptomatik olsa da, enfeksiyon bebekler ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler için ölümcül olabilir. Ölümcül olmayan toksoplazmoz vakaları bile, parazit beyin dokusuna yerleştiğinde halüsinasyonlara ve diğer psikotik semptomlara neden olabilir.

Bu kurnaz parazit, tavuklardan beluga balinalarına kadar herhangi bir sıcakkanlı organizmanın neredeyse her yerinde kendine bir yuva bulabilirken, beyne yerleştiğinde davranışları kendi lehine manipüle edebiliyor. Mevcut toksoplazmoz araştırmalarının 2021 yılında yapılan bir incelemesinde, T. gondii ile enfekte olan hayvanların doğal avcılarından daha az korktukları ve genellikle daha umursamaz hale gelerek yenme riskinin arttığı çok sayıda örnek bulundu. Enfekte sırtlan yavrularının aslanlar tarafından yenme olasılığı sağlıklı yavrulara göre neredeyse dört kat daha fazlaydı ve enfekte şempanzeler tek doğal avcıları olan çitaların idrar kokusuna karşı daha az isteksizlik gösteriyordu. Çok sayıda çalışma toksoplazmozun enfekte hayvanlarda testosteron seviyelerini yükseltebileceğini, bunun da insanlar da dahil olmak üzere birçok türde görülen korku kaybını ve bazen saldırgan davranışları açıklayabileceğini ortaya koymuştur. Tüm bunlara rağmen, biz insanlar, diğer birçok hayvanla birlikte, parazitin amansız üreme dürtüsünde sadece ikincil hasarız.

Sonuçta T. gondii‘nin son konağı vahşi ya da evcil kedilerdir. Parazit, yaşam döngüsünü tamamlamak için bir kedinin içine girmenin yolunu bulmalıdır. İnsanların – kirlenmiş gıda, su veya hava yoluyla ya da muhtemelen cinsel yolla – enfekte olma kolaylığı, bazı araştırmacıların parazitle olan ilişkimizin soyumuzdaki en eski ilişkilerden biri olduğunu, milyonlarca yıl öncesine, atalarımızın aslanlar ve diğer büyük kediler için lezzetli yemekler olduğu zamanlara kadar uzandığını öne sürmelerine yol açmıştır.

İnsan hikayesine uzun bir gölge düşüren, konakçıyı manipüle eden bir başka parazit grubu daha var: Lyssavirüsler, biz de dahil olmak üzere memelilere, herhangi birimiz var olduğu sürece musallat olmuştur. Bu cinsin üyeleri beyinde iltihaplanmaya neden olarak doyumsuz susuzluk, saldırganlık ve düzensiz gibi görünen ancak virüsün diğer hayvanlara yayılma amacına hizmet eden diğer semptomlara yol açar. Bu cinsi ismen bilmiyor olabilirsiniz, ancak neden olabileceği hastalığı biliyorsunuz: kuduz.

Diğer virüslerin çoğu akciğer, deri veya diğer dokularda çoğalırken, diyor Racz, “Kuduz virüsü ilginçtir çünkü özellikle sinir hücrelerine saldırır… Ve bir kez sinir hücrelerine girdiğinde tedavisi yoktur.”

Çoğu lyssavirüsün doğal konakçıları tipik olarak köpekgillerdir – tilkiler, köpekler, kurtlar – ancak yarasalar, rakunlar ve kokarcalar da yaygın vektörlerdir. Hayvan enfekte olduğunda genellikle saldırganlaşır, korku tepkisini kaybeder ve aşırı susayarak salya akıtır. “Uyuşuk değiller, saklanıp ölmüyorlar. Aslında huzursuzdurlar ve büyük mesafeler kat ederler” diyor Racz. Virüs ısırık veya tükürük yoluyla bulaştığından, enfekte bir hayvanın davranışındaki değişiklikler başarılı bir yayılma şansını doğrudan artırır.

Ancak Racz, zihin kontrol eden parazitlerin memelilerde o kadar da yaygın olmadığını eklemekte gecikmiyor. “Elimizde çok fazla örnek yok – belki de bu iyi bir haberdir” diyor.

Ve işte daha iyi haberler: Konakçıyı manipüle eden bu parazitler korkutucu olsalar da, beynimizin ve vücudumuzun neden tamamen sağlıklı olduğumuzda olduğu gibi davrandığını anlamak için de önemli olabilirler. Bu mantarlar, virüsler ve tek hücreli organizmalar, amaçladıkları konakçıların giriş ve çıkışlarını öğrenmek için milyonlarca yıla sahipti, bilim insanlarının sadece birkaç yüzyıldır incelediği bir şey.

Libersat, “Bu bize, bu basit hayvanlarda bile davranışın nasıl oluştuğuna dair bir pencere açıyor, çünkü devreleri manipüle eden başka hayvanlarımız var” diyor.

“Bu parazitler doğanın nörobiyologları” diye ekliyor saygıyla. “Nörobiyologlar belirli bir davranışın nöral mekanizmasını bulmaya çalışırlar; davranışın üretilmesinde rol oynayan devreleri araştırırlar ve daha sonra bunları farmakolojik olarak manipüle ederler… Ve burada aslında aynı şeyi yapan bu parazitler var, ancak bunu yapmak için milyonlarca ve milyonlarca yıl boyunca evrimleşmişler.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

• Tatilden Sonra Beyinde Büyüyen Siyah Küf ve Tyson Bottenus'un Hikayesi.

• Bir tatile gittim. 1911'deki keşfinden bu yana dünya çapında sadece yaklaşık doğrulanmış 120 vaka olan beynimde gizemli bir mantarla eve geldim.

Doktorlarımdan biri bana birkaç ay önce “Gerçekten hayatta olduğuna inanamıyorum” dedi. “Bu gerçekten hiç mantıklı değil.” Nişanlımla birlikte Massachusetts General Hospital'ın bulaşıcı hastalıklar bölümündeki bir muayene odasında oturuyordum, son dört yıldır sayısız kez yaptığım gibi. Beynimdeki zehirli siyah küfün beklentilere nasıl meydan okuduğunu ve doktorlarımı nasıl şaşırttığını yeniden duyuyordum.

Bu mantar enfeksiyonuyla on beyin ameliyatı, beş omurilik musluğu ve beynimin ventriküllerini karnıma bağlamak için implante edilen iki set siborg benzeri tüp ile savaştım. Bir felç geçirdim ve onunla birlikte yürümeyi, konuşmayı ve okumayı yeniden öğrenmemi gerektiren ciddi bozukluklar yaşadım. Bu prosedürlerin hiçbiri beynimdeki küfü ortadan kaldırmadı. Ama hâlâ hayattayım.

Bulaşıcı hastalık uzmanım, “Antifungaller kan-beyin bariyerini hiç geçmemiş gibi görünüyor, yani bununla kendi başınıza savaşıyorsunuz – sadece bağışıklık sisteminizle” dedi. “Son ameliyatınızdan sonra beyin omurilik sıvınızı test ettik ve ilaçların varlığına dair sıfır kanıt bulduk.”

Yarı mutlu, yarı uyuşuk, ilacımı nasıl değiştireceğini ve yeni bir şey deneyeceğini açıklamasını dinledim. Bu iyi bir haberdi çünkü eğer mantar beni öldürecek olsaydı – kurbanlarının %70'ine kadar olduğu gibi – muhtemelen çoktan öldürecekti. Bu haberin bir de kötü yanı vardı: çünkü tamamen etkisiz ilaçlar alarak yaklaşık üç yılımı harcamıştım.

Bu ilacın geçmesi gereken bariyer, kanımla beynim arasındaki yarı geçirgen hücre duvarı mantarın geçmesine izin vermişti – ama şimdi aşırı hızda çalışıyor ve çok ihtiyaç duyulan ilacı dışarıda tutuyor. Sadece yeni bir ilacın, en gizemli iki canlının kesiştiği yerde bulunan bu kaotik ızdıraptan beni kurtaracağını umuyorum: mantar krallığı ve insan beyni.

Normalliği geri kazanma yolculuğu zorlu olsa da, bana belirsizliği nasıl kabul edeceğimi öğretti. Geleceğim, mantar Cladophialophora bantiana'nın kendisi kadar yumuşak ve koyu grimsi-kahverengi ve bulanık.

2018 kışında hayat güzeldi: 31 yaşındaydım, Newport, Rhode Island'da 80 metrelik bir yelkenlinin kaptanıydım, ortağım Liza ile yeni nişanlıydım ve elimden geldiğince onunla bisiklet sürüyordum. Nişanımızı kutlamak için Kosta Rika'ya bir bisiklet gezisi yapmaya karar verdik. Ülkenin Pasifik Kıyısında bulunan Nicoya Yarımadası, bu gezegendeki en yemyeşil yerlerden biri olarak kabul edilir. Planımız günde 20-30 mil bisiklet sürmek ve dokuz veya on geceyi kumsalda uyuyarak geçirmekti. Yılbaşı arifesinde karaya çıktık ve geceyi bir pansiyonun avlusunda çadırlarımızı kurarak geçirdik, bu sırada mahallede havai fişekler patlatılıyordu.

Yolculuğun ilk birkaç günü güzeldi ve yemekler harikaydı – pilavın üzerine taze balık yedik ve hepsini meyveli smoothielerle ıslattık. Neredeyse tamamen, yarımadanın tozuyla dünyaca ünlü güney kıyısı boyunca uzanan toprak ve çakıllı bir yol olan National Route 160'ta gittik. Boynumuza bandanalar takar, ne zaman bir araba, kamyon veya motosiklet geçse onları ağzımıza çekerdik.

Üçüncü gün, uzun bir kumsal sürüşüyle ​​karşılaştık, bu yüzden lastiklerimden biraz hava alarak boşalttım. Daha sonra engebeli yola geri döndüğümde, onları tekrar pompalamak için uğraşmadım. Gevşek çakıl üzerinde yokuş aşağı inmeye başladığımızda, arka tekerleğim altımdan kaydı ve bisikletimden fırladım, kolumu ve dirseğimi oldukça kötü bir şekilde sıyrıldı. Gece çöküyordu, bu yüzden bir kumsalda kamp kurduk ve yaradaki çakılları ve kiri yıkadım. Elimden geldiğince kendimi sardım ve çadırda uyumaya gittim.

Ertesi sabah, Linet adında bir hemşirenin sonraki saatini dirseğimden pislik toplamakla geçirdiği bir muayenehane bulduk. Nicoya Yarımadası'nda benimki gibi kazaların her gün olduğunu bize bildirdi. Her gün binlerce insan bu yollarda mopedler, arazi motosikletleri, ATV'ler ve motosikletlerle gidip geliyor. Hassasiyet ve uzmanlıkla kolumdaki minik çakılları çıkardı ve bizi yolumuza doğru gönderdi. Dirseğim enfeksiyon olmadan güzel bir şekilde iyileşti – aksi takdirde mükemmel bir macerada küçük bir sapma olurdu.

Rhode Island kış mevsiminde eve döndükten birkaç hafta sonra garip belirtiler fark etmeye başladım. Sık sık şiddetli baş ağrılarım oluyordu ve yüz kaslarımda bir felç başladı, bu da doğru dürüst gülümsememi zorlaştırıyordu. Birinci basamak doktoruma gittim ve semptomlarımdan dolayı şaşkına döndü, bu yüzden bir MRI istedi. Ertesi gün beni aradı ve konuşmamız gereken “bazı şeyler” olduğunu söyledi. Ofisinde, MRI kafamda yan yana iki lezyon, iki küçük karanlık kıyamet çemberini gösterdi.

“Nedir bu?” Diye sordum.

“Bilmiyoruz,” diye ciddi bir şekilde yanıtladı.

Bu arada baş ağrıları gelmeye devam etti. Advil'i kötüye kullanıyordum ve yapabileceğim herhangi bir rahatlama için gerçekten sıcak duşlar alıyordum. Belirtilerimin neyi temsil edebileceğine dair çeşitli teoriler vardı. Liza ve ben bir yıl önce Meksika'da benzer bir bisiklet gezisine çıktığımız için, az pişmiş domuzdan gelen tenya larvalarının beyne girmesini içeren bir hastalık olan sistiserkozum olabileceği öne sürüldü. Bunun çürütülmesinden sonra Lyme, tüberküloz, HIV ve çeşitli beyin kanseri türleri için test edildim. O bahar iki beyin biyopsisi geçirdim ama cerrahlar kesin bir şey bulamadılar.

O yazın ortasında, bir gemi kaptanı olarak işimi bıraktım çünkü o kadar çok acı çekiyordum ki, başkalarının hayatlarından sorumlu olmamı gerektiren bir ortamda çalışamıyordum. Bunun yerine, kâr amacı gütmeyen bir kuruluşla çalışmayla kendimi güvence altına aldım. Bir masanın arkasında otururken gizemli acıları gizlemek, önde ve ortadayken, yoğun bir limanda büyük bir yelkenli gemide gezinmeye çalışmaktan çok daha kolaydır. Muhtemelen hiç çalışmamalıydım ama bu ağrıların gizemli ama geçici olduğuna az çok ikna olmuştum. Gidecek diye düşünüyordum.

İş finansal istikrar sağladı, ancak korku ve belirsizlik beni tüketti. Benim sorunum neydi? Acının geçmesini beklerken Pema Chödrön gibi Budist öğretmenlerin yazdıklarını okuyarak kendimi teselli etmeye başladım, “Değişime direndiğimizde buna acı deniyor. Ama tamamen bırakabildiğimizde ve buna karşı mücadele etmediğimizde buna aydınlanma denir.”

Hayatım bir yıldan az bir sürede büyük ölçüde değişmişti. Yelken kariyerim aniden sona erdi. Bir daha yurtdışına seyahat edip edemeyeceğimi bilmiyordum. Önceden güçlü ve kendine güvenen bir bisikletçiyken, şimdi sık sık sebepsiz yere düşüyordum. Diğer her şeyle birlikte dengemi de kaybetmiş gibiydim.

İlk semptomlarımdan sekiz ay sonra, üçüncü bir beyin biyopsisi için Mass General'e gittim ve beyin cerrahım sonunda teşhisini bildirdi. Ameliyathaneden Liza'yı aradı ve çıplak gözle kelimenin tam anlamıyla koyu renkli bir mantar görebileceğini söyledi – bu, doktorumun bulmaya kararlı olduğu kanserden çok uzaktı.

Örnekler Teksas'taki bir laboratuvara gönderildi ve melanin ona koyu bir renk verdiği için “siyah küf” olarak da adlandırılan Cladophialophora bantiana adlı son derece nadir bir tropik mantara sahip olduğum doğrulandı. İnsanlarda beyin apsesine neden olduğu bilinmektedir, ancak o kadar nadirdir ki, 1911'deki keşfinden bu yana dünya çapında yalnızca yaklaşık 120 vaka doğrulanmıştır ve bunların yaklaşık yarısı Hindistan'dadır. Birçok vaka raporu, uzun ve zor tanı sürecinin nasıl kötü sonuçlara yol açtığını açıklıyor. Toplam vakaların, yaklaşık yarısı bağışıklığı baskılanmış hastalarda bulundu – bazılarında organ nakli yapıldı, birinde HIV vardı – ve yarısı benimki gibi mükemmel derecede sağlıklı bağışıklık sistemine sahip kişilerde bulundu. Kosta Rika tropik bir ülke olduğu ve sürekli toz solumamız ve geçirdiğim kazadan sonra aldığımız yaralar nedeniyle, doktorlar ve ben, orasının olayın kaynağı olduğundan neredeyse emindik.

Bilimsel literatüre göre, “Serebral siyah küf apselerinden uzun süreli sağkalım ancak tam cerrahi rezeksiyon mümkün olduğunda rapor edilmiştir.” Beyin cerrahları, mantar hayati beyin bölgelerine çok yakın yerleştiği için benim durumumda eksizyon yapmayı reddettiler, bu yüzden doktorlardan oluşan ekibim bunun yerine kitleye saldırmak için oral mantar önleyici ilaç ve vücuttaki muazzam şişmeyi ve sıvı birikimini kontrol etmek için bir steroid kombinasyonunu reçete etti.

Mantarın içinden geçtiği kan-beyin bariyeri tipik olarak beyni vücutta dolaşan patojenlerden korur. Sonuç olarak, kan yoluyla bulaşan enfeksiyonların beynin içinde tutulduğunu sık sık görmeyiz. Bariyerin yanı sıra beyinlerimiz, doğal olarak üretilen beyin omurilik sıvısı (BOS) adı verilen bir maddeyle yıkanır. Çoğu insan için, fazla BOS – beynin tüm ventriküllerinde üretilen renksiz bir sıvı – vücut tarafından geri emilir. Ama benim durumumda, mantar ve yara dokusu nedeniyle bu çok etkili olmuyor, bu yüzden BOS toplanarak baş ağrısına, yorgunluğa, ateşe ve diğer nörolojik semptomlara neden oluyor.

Enfeksiyon çok nadir olduğundan ve vaka raporları çok az olduğundan, doktorlarımın beni tedavi etmek için başvurabileceği çok fazla veri veya “senaryo” yok. Teşhisimin belirsizliğini ele almak için siyah küf hakkında okuyabildiğim kadar çok zaman harcadım. Sanki bunun neden başıma geldiğini söyleyecek bir bilim insanı arıyormuşum gibi. Dışarıda dünyayı keşfetmeliydim, hangi makinelerin hangi sesleri çıkardığını anlamaya çalışan bir hastanede yatmamalıydım. Hastalığımla ilgili çok az bulunan bilgiyi okumaya o kadar bağımlı oldum ki nişanlım Liza sonunda bana yarardan çok zararı olduğunu söyleyerek durmam için adeta yalvarıyordu.

Aylarca süren kafa karışıklığından sonra doktorların kesin olarak konulan teşhis tutunacak bir şeydi ama bu, aynı zamanda kimsenin cevaplayamayacağı soruları da beraberinde getirdi. Beynime nasıl mantar bulaşmıştı? 160 numaralı yolda solunan tozdan mı yoksa kolumdaki yaradaki kirden mi, yoksa bilmediğim bir müdahaleden mi içeri girdi? Bundan kurtulabilir miyim? Bu hikaye nasıl bitecek

En başından beri, doktorlarım baş ağrılarını ve baskıyı kontrol etmek için bana yaygın olarak reçete edilen bir steroid verdi: deksametazon. Steroidler, yaşadığım inflamatuar semptomları kontrol etmede harikalar, ancak aynı zamanda, uzun süreli kullanımları, kemik yoğunluğu kaybı, ruh hali değişimleri, adrenal yetmezlik ve immünosupresyon gibi bir dizi olumsuz etkiyle birlikte geliyor. Doktorlarım buna bir tedavinin “balyozu” dediler ve beni bu ilaçlardan vazgeçirmek için ellerinden gelen her şeyi denediler. Her seferinde, birkaç hafta steroid azaltımından sonra, umutsuzca hastalanarak hastaneye geri dönüyordum.

Pandeminin başlangıcında bağışıklık sisteminin baskılanması beni gerçekten korkuttu. Bağışıklık sistemim olması gerektiği gibi çalışmıyorsa, COVID ile nasıl hayatta kalabilirim? Ne zamandır bu ilaçları kullanıyordum? Modern tıbba olan inancım tüm zamanların en düşük seviyesindeydi. COVID korkumun bir sonucu olarak, rehabilitasyonuma onlarsız devam edebileceğimi düşünerek kimseye danışmadan steroid almayı bırakmaya karar verdim. Bu kararı yanan bir binada mahsur kalan birinin verebileceği bir kararla eşitliyorum: Ya aşağıdaki sokağa atlayın ya da alevler tarafından kül ol. İkisi de oldukça berbat seçimler ama tıbbi bakım içinde ve dışında yaşamaktan bıktım. Hayatımı kendi ellerime almak bana radikal bir faillik duygusu verdi: Bunu neden daha önce yapmamıştım? Bunun işe yarayacağına samimiyetle inanıyordum.

Mart 2020'nin sonlarında felç geçirdim. Gün, yeni gerçekliğimde diğerlerinin yaptığı gibi başladı: Kafam ikiye ayrılıyormuş gibi hissettim. Her hareketime bir acı kakofonisi eşlik ediyordu.

Strava bana o sabah bir şekilde koşmaya başladığımı söyledi. Ama sonra işler daha da kötüye gitti. Kafamın içindeki basınç çok yoğundu, yemek yiyemedim. Görüşüm kararıyordu. Açıkçası, bunun kötü olduğunu anlamalıydım ama kendime bu hislerin geçici olduğunu söyleyip duruyordum. Öğleden sonra o kadar halsizdim ki daireme giden merdivenleri çıkamadım. O zaman bilmiyordum ama bir dizi mini vuruştan ilkini yaşıyordum.

Liza, beni Rhode Island Hastanesine götürmek için 911'i aradı. Daha sonra Mass General'e ve ardından Charlestown, Massachusetts'teki Spaulding Rehab'a transfer edilecektim. Bu kurumların tamamı sıkı COVID-19 önlemleri altındaydı. Ciddi görsel, ses ve bilişsel bozukluklar yaşarken bir aydan fazla hücre hapsinde tutuldum.

Darbelerin sonucu olarak, görme yeteneğim çift görme ve görme alanımdaki azalmadan büyük ölçüde etkilendi, el yazım yürümeye başlayan bir çocuğunkine indirgendi ve konuşmam kalın ve çatallı hale geldi. Doktorlar daha sonra bana kafatasımın içindeki basıncın, beynin normalde yaşadığı basıncın 15 katı olduğunu söylediler. Liza'ya hayatta kalırsam tamamen kör olacağımı söylediler ama birkaç gün sonra benden bir mesaj aldığında, içi umutla doldu.

Bu enfeksiyonla yaşamayalı dört yıldan az oldu ve yakın zamanda “iyileşmek” için herhangi bir beklentim olmasa da, uzun bir süre yaşamayı umuyorum.

Doktorlarım önceki ilaçların beynime hiç girmediğini öğrendiğine göre, yeni ilaçların işe yarayacağından umutluyum. Belki vizyonum, sesim ve ince motor becerilerim sonunda geri döner.

Tekrar bisiklete binebilmem için Liza ve ben bir tandem aldık. Çift görmemi düzeltmek için ameliyat olana kadar sık ​​sık birlikte sürdük. Bu mantarı almamın gerçek sebebini hiçbir zaman öğrenemeyecek olsak da, hayatımın tüm bu bölümünün bisiklet lastiklerimde yeterli hava basıncının olmamasından kaynaklandığını düşünmekten nefret ediyorum.

Belki kısa süreli hafızam bile geri gelebilir. İnsanlar genellikle beş dakika önce ne olduğunu hatırlayamadıkları konusunda şaka yaparlar ve ben bunun benim için gerçek olduğunu söylemek için buradayım: felç geçirdiğimden beri, yazmadığım sürece hiçbir şey hatırlayamıyorum. Hastanede doktorlar sık ​​sık hangi yıl olduğunu sorarlardı ve ben çok ciddi bir şekilde “2017” cevabını verirdim. Neden 2017? Sanırım mantar öncesiydi. Hayat oldukça güzeldi.

Bu rastgele nörotropik mantarın kontrol altında tutmaya çalışırken bana mal olduğu zaman için bir tedavi yok. O geri gelmeyecek zamanı 30'lu yaşlarımın başında hastanede test sonuçlarının gelmesini ve prosedürlerin gerçekleşmesini beklerken kaybettim. Ailem ve arkadaşlarım bu yılları beni duygusal, tıbbi, lojistik ve finansal olarak ayakta tutmak için harcadı. Bu enfeksiyon benim için zor olsa da, onlar için de zor olduğunun farkındayım. Kimse sevdiklerini acı içinde görmek istemez.

İnsanlar benimki gibi mantar enfeksiyonlarından muzdarip insanlar için bir destek ağı oluşturmam gerektiğine dikkat çektiler ama üzücü gerçek şu ki, eğer yaparsam tek üye ben olurdum. Arada sırada internette bulduğum birine rahatsızlığımla ilgili ulaşıyorum ama hiçbir şekilde cevap vermiyorlar. Bu hastalık süresince, ağır ağır ilerlemek için ilham kaynağı olan birçok harika insanla tanıştığımı söylemeyi çok isterim, ancak üzücü gerçek şu ki, benim durumumla karşılaştığım herkes şimdi yaşamını yitirdi. Bu deneyimin bana her yönden dışarı fırlayan milyarlarca tüple hastanede mahsur kalmadığım zamanları takdir etmeyi öğrettiğini söylemezsem, kusur etmiş olurum. Bilimsel araştırmalarda ön saflarda yer almanın nasıl bir şey olduğunu öğrendim.

Lisansüstü okula gitmek çok geç olmadan başarmak istediğim bir şey olduğundan, işimden ayrıldım ve geçen Eylül ayında denizcilik üzerine yüksek lisansım için Rhode Island Üniversitesi'ne kaydolmaya karar verdim. Lisans eğitimimi orada tamamlamamın üzerinden on yıldan fazla zaman geçmişti ve tıbbi durumumun daha istikrarlı hale gelmesini beklerken bu fırsatı değerlendirmenin benim için mantıklı olacağını düşündüm.

İlk yılımı 3.7 not ortalaması ile bitirdim ve şu anda açık deniz rüzgarı üzerine tezimi yazıyorum. Bu proje üzerinde çalışmak bir lütuf oldu: Hastane televizyonunda korkunç filmler izlemek yerine, gerçek dünyaya etkileri olabilecek bir proje üzerinde çalışmak çok daha memnuniyet verici. Beynimin değişmesi çok komik: Eskiden okyanusları yıldızları okuyarak geçerdim ve şimdi kendi evimde tuvaleti bulmakta zorlanıyorum. 20 sayfalık bir makaleyi gözümü kırpmadan yazabilirim ama caddede gezinmekte zorlanıyorum.

Sık sık, önceden okuduğum Budist rahiplerin bize hiçbir şeyin sabit olmadığını ve hayatın her zaman akış içinde olduğunu öğretmeye çalıştıklarını düşünüyorum. Geleceğimle ilgili belirsizlikten kaçamam ama aslında kimse kaçamaz. Sadece onunla yaşamayı öğrenmeliyim. Doktorumun dediği gibi, bunların hiçbiri mantıklı değil, ama olması da gerekmiyor.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…