Büyük Bir Hayal Kırıklığı Olabilir…

13:10:47

LK-99 ve Bilimsel Keşif Arzusu..
Bu yeni oda sıcaklığı süper iletkeni dünyayı değiştirebilir. Ya da değiştiremez…

LK-99 ya nesilde bir kez gerçekleşecek bilimsel bir buluş ya da büyük bir hayal kırıklığı olabilir. Şu anda, meslektaşlar ve koltuk uzmanları hangisinin olduğundan tam olarak emin değiller ve bunu öğrenmek için yarış devam ediyor. Bu heyecan, dünyayı değiştirebilecek teknolojik bir keşif için ne kadar çaresiz olduğumuzu gösteriyor…

Adını Lee ve Kim adlı iki bilim insanından ve keşfedildiği yıl olan 1999’dan alan LK-99, kurşun ve bakırdan yapılan bir bileşik. Geçen ay yayımlanan bir makaleye göre, Güney Koreli ekip çığır açan yeni bir malzeme üretti. İkinci bir makale ise LK-99’un “oda sıcaklığında havalanma” gösterdiğini iddia ediyor.

“Dünyada ilk kez, modifiye edilmiş bir kurşun-apatit (LK-99) yapısı ile ortam basıncında çalışan oda sıcaklığında süper iletken sentezlemeyi başardık” diye yazdılar. Bilim dünyası çalkalanıyor.

Süper iletken kavramı bir asır öncesine dayanıyor ve elektrik direnci göstermeyen ve manyetik alanları ortadan kaldıran bir malzemeyi ifade ediyor. Böyle bir madde, ısı ya da ışık yoluyla dağılmaya neden olacak bir direnç olmadığı için neredeyse sonsuza kadar bir akımı tutarak son derece enerji verimli olacaktır. Benzer elementler daha önce de üretilmişti, ancak son derece düşük sıcaklıklar gibi yüksek kontrollü koşullarda – 180 derecenin altını düşünün – bu da onları pratik hale getirmiyordu. Enerji tasarruflu bir malzemenin değeri, sadece doğru ortamı yaratmak için çok fazla güç gerektirdiğinde azalır ve günlük durumlarda kullanılamazsa neredeyse tamamen kaybolur.

Bu nedenle malzeme biliminin kutsal kâsesi, bir tür basınç odasında çalışmaya gerek kalmadan normal sıcaklıklarda varlığını sürdüren bir süper iletken bulmaktır. LK-99, eğer gerçekse, elektronik, enerji ve ulaşım gibi sektörlerde devrim yaratacak bir madde olabilir. Kuantum hesaplamanın bir laboratuvar deneyi yerine pratik bir gerçeklik haline gelmesinin önünü açabilir.

Ne yazık ki bunun gerçek mi, bir aldatmaca mı yoksa bir yanlış anlama mı olduğunu henüz bilinmiyor.

22 Temmuz’da Sukbae Lee ve Ji-Hoon Kim‘in iki ayrı makalesi Cornell Üniversitesi‘nin arXiv ön baskı sunucusuna yüklendi. Bunlardan biri Young-Wan Kwon tarafından ortaklaşa yazılırken, diğerinde Hyun-Tak Kim, Sungyeon Im, SooMin An ve Keun Ho Auh‘un imzaları yer aldı.

Akademisyenler araştırmalarını genellikle ön baskı olarak yayımlarlar; bu da araştırmanın hakem denetiminden geçmediği ya da hakemli bir dergide yayımlanmadığı anlamına gelir. Bu, çalışmanın geçersiz olduğu anlamına gelmez; bunun yerine bu süreç genellikle bilgilerin hızlı bir şekilde yayınlanmasına hizmet eder, böylece başkaları araştırmayı alabilir ve nihai yayını beklemeden çalışmaya devam edebilir. Covid-19 pandemisinin zirve yaptığı dönemde tıp camiası yeni virüsle ilgili bilgileri hızla paylaşmaya çalıştığından çok sayıda ön baskı makalesi gördük.

Ancak LK-99 yeni değil ve acil bir halk sağlığı krizini çözmüyor. İlk kez çeyrek asır önce üretilmiş olması, malzemenin bir süredir ortalıkta olduğunu ya da en azından bir tarifin ilk ipuçlarının bilindiğini gösteriyor. Bilim bazen yavaş ilerler, bu nedenle ilk keşif ile son yayın arasındaki zaman gecikmesini çok fazla büyütmemeliyiz. Bir süreci geliştirmek, ardından test etmek ve çoğaltmak yıllar alabilir.

Yine de yazarlardan en az biri, Hyun-Tak Kim, makalelerden birinin kusurlu olduğunu ve arXiv‘e kendisinin izni olmadan yüklendiğini söyledi. Bu durum tek başına keşfi geçersiz kılmasa da uzmanlar arasında kuşkuyla karşılanırken, Berkeley ve Çin’deki ekipler bulguları tekrarlamak için acele etti ve geçtiğimiz hafta yayımlanan ilk makaleler her iki grubun da Güney Korelilerin sonuçlarını doğrulamakta başarılı olabileceğini gösterdi.

Oda sıcaklığında bir süper iletken üretildiği iddialarını doğrulamak ya da çürütmek aylar hatta yıllar alabilir. Eğer doğruysa, ticari ölçekte üretimin mümkün olması için daha uzun yıllar geçmesi gerekebilir. Bu gerçek, yatırımcıların yeni zenginliklerin kapıda olduğu inancıyla Güney Kore ve Çin konsept hisselerine hücum etmesini engellemedi.

Bu hararetli tartışma – ve piyasanın tepkisi – bilimin kendisi kadar modern zamanlar hakkında da çok şey söylüyor. Dünya çapında internet, her şeyi her yerde aynı anda yayınlamamıza olanak sağlıyor. Sosyal medya ise bu gelişmelerin, kavramları çok az anlayanlar arasında bile konuşulan konular ve memler haline gelmesi anlamına geliyor.

Pek çok teknolojik atılım, aslında bunu yapmadan dünyayı değiştirme potansiyeli sundu. Bir atom kalınlığında karbon katmanları olan grafen, 1940’larda tartışma konusuydu ve malzeme, elektronik ve pillerde devrim yaratacağı düşünülüyordu. Grafen üzerindeki çalışmalar Andre Geim ve Konstantin Novoselov‘a 2010 Nobel Fizik Ödülü‘nü bile kazandırdı. Günümüzde henüz ilgi görmüyor. Sahte mucit Satoshi Nakamoto tarafından 2009 yılında Bitcoin olarak hayata geçirilen blok zinciri teknolojisi, çok sayıda yatırım ve tartışmayı kendine çekti, ancak şu ana kadar finans veya veri depolamada devrim yaratamadı.

Yeni keşifleri yayımlama, tartışma, eleştirme ve parçalara ayırma telaşı, bilimsel araştırmanın yavaş ve kasıtlı doğasıyla çelişiyor. Grafen, bir malzeme olarak, henüz ticarileşmemiş olsa bile hâlâ uygulanabilirken, Bitcoin muhtemelen blok zinciri teknolojisi hayatın her alanına entegre olduktan onlarca yıl sonra akla gelecektir.

LK-99 hepimizin umut ettiği oda sıcaklığında süper iletken olmayabilir. Ancak belki de bu bulgular ve yenilenen heyecan, yüksek hızlı, enerji tasarruflu trenler, uygulanabilir ve ucuz kuantum süper bilgisayarlar ve yenilenebilir enerjiyi depolamak için yüksek ölçeklenebilir piller sunan başka gelişmelere yol açacaktır.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…