Yirmi Yıl Sonra Nihayet Bunu Başardılar…

22:02:28

Güney Atlantik'teki Issız Adaya Yapılan Tehlikeli Keşif Gezisi Dünyanın 8. Lav Gölünün Varlığını Doğruladı

National Geographic'in yeni “Explorer” bölümü Saunders Adası'na yapılan bir keşif gezisini ve dünyanın sekizinci lav gölüne ev sahipliği yapan bir yanardağ olan Michael Dağı'na belgelenmiş ilk tırmanışı konu alıyor.

2001 yılında, Güney Atlantik Okyanusu'nda Antarktika yakınlarında ıssız bir adayı tarayan NASA uyduları, bilim insanlarını şaşkına çeviren bir termal anomali tespit etti. Keşfedilmemiş bir yanardağın derinliklerinde, fokurdayan bir erimiş kaya gölünün izini tespit ettiler. Dünya çapında böyle sadece yedi lav gölü biliniyordu.

Ancak volkanologlar termal verilerden başka hiçbir şeyle bir lav gölünün varlığını teyit edemiyorlardı. Yirmi yıl sonra nihayet bunu başardılar. Film yapımcıları, 26 Ekim Perşembe günü prömiyeri yapılan yepyeni bir “Explorer” bölümünde, Güney Sandwich Adaları'ndaki Saunders Adası'nda bulunan Michael Dağı'na ilk tırmanışı gerçekleştiren ve gölün varlığını doğrulayan bilim insanları ve dağcıları izledi.

Keşif gezisine katılan University College London'da yer bilimleri profesörü ve volkanolog olan Emma Nicholson yaptığı açıklamada, “Lav gölleri volkanik süreçleri incelemek için sahip olduğumuz en iyi doğal laboratuarlardan biridir” dedi. “Lav gölleri kalıcı değildir; jeolojik olarak geçicidirler, bu nedenle yeni bir laboratuvar keşfettiğimizde, onu olabildiğince çabuk kullanmamız gerekir.”

Nicholson ve kaşiflerden oluşan bir ekip ilk olarak 2020 yılında Michael Dağı'nın zirvesine ulaşmaya çalıştı, ancak kötü hava koşulları onları çabalarını yarıda bırakmak zorunda bıraktı.

Nicholson, başarılı tırmanışın nihayet Kasım 2022'de gerçekleştiğini ve “yapım aşamasında yıllar olduğunu” söyledi. Lav gölüne bir göz atmanın yanı sıra, görevin amacı volkanik faaliyet modellerini iyileştirmek için veri toplamaktı.

Nicholson, lav göllerinin bilim insanlarının bir yanardağın “kapağını kaldırmasını” sağladığını söyledi. “Normalde, magmanın nasıl hareket ettiği ve gazları nasıl serbest bıraktığı ile ilgili tüm süreçler yeraltının derinliklerinde gizlidir ve temelde yüzeyde ölçebildiklerimizi yorumlamak zorundayız” dedi. Ancak lav göllerinde bu süreçler açıkta.

Ekip yelken açtığı andan itibaren seferin başarısını tehdit eden bir dizi engelle karşılaştı. Nicholson, fırtınalı Güney Okyanusu'nu aşarak Saunders Adası'na ulaşmanın hiç de kolay olmadığını, ancak vardıklarında muhteşem bir manzarayla ödüllendirildiklerini söyledi.

“Rüzgarın adanın etrafını sarma şekli okyanusun içinde küçük bir sakin vaha yaratıyor, bu yüzden bu bulut duvarından geçtik ve aniden volkan önümüzde açıldı” dedi. “En muhteşem andı.”

Nicholson en büyük zorluğun Michael Dağı'na ilk tırmanış olduğunu söyledi. “Soğuk kemiklerime işlemişti, bacaklarım tutulmuştu ve ayak bileklerimde çok fazla ağrı vardı” diye hatırlıyor. “Ekibin zirveye ulaşamamasının nedeninin ben olacağımı düşündüm ve bu çok üzücüydü.”

Kaşifler sonunda zirveye ulaştılar, ancak görüş mesafesi gölü seçemeyecek kadar kötüydü. İkinci bir tırmanışta ekip nihayet Michael Dağı'nın kraterini gördü. Nicholson, “Hayal edebileceğimden daha büyük ve daha genişti,” dedi.

Açılan deliğin dibinde, şu anda resmi olarak Dünya'da bilinen sekizinci lav gölünü buldular.

Nicholson, lav göllerinin var olmaması için birçok neden olduğunu söyledi. “Lav yüzeye bu kadar yakın olduğunda ve açığa çıktığında kristalleşmeli ve katı bir tıkaç oluşturmalıdır. Çok fazla magma ve çok fazla basınç bir patlamayı tetikleyecektir, bu yüzden bu mutlak mükemmel bir denge.”

Nicholson, keşfin bilim insanlarının volkanoloji modellerini geliştirmelerine ve ölçüm cihazlarına ince ayar yapmalarına yardımcı olacağını söyledi. “Altın hedefim bir noktada geri dönmek ve daha sonra uydu aracılığıyla bize veri gönderebilecek kalıcı izleme istasyonları kurmak” diye ekledi.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…