07:36:41

Gıda Kaynaklı Bir Hastalık da Olabileceğini Vurguluyor

Güney Kaliforniya’da yapılan yakın tarihli bir araştırma, idrar yolu enfeksiyonlarının (İYE) yaklaşık beşte birinin kontamine etten kaynaklanan Escherichia coli (E. coli) suşlarıyla bağlantılı olduğunu ortaya koydu ve bu da gıda güvenliği konusunda önemli bir endişe olduğunu gösteriyor…

23 Ekim 2025 tarihinde mBio dergisinde yayımlanan araştırmada, 2.300’den fazla İYE vakası analiz edildi ve hasta idrar örneklerinden alınan E. coli’nin genetik profilleri, aynı coğrafi bölgelerden toplanan perakende et örneklerinden alınanlarla karşılaştırıldı.

Çalışma, İYE‘lerin %18’inin, genellikle gıda kaynaklı İYE olarak bilinen, hayvansal kaynaklı E. coli suşlarıyla ilişkili olduğunu ortaya koydu

Tavuk ve hindi, sırasıyla %38 ve %36’lık kontaminasyon oranlarıyla E. coli ile en sık kontamine (bulaşmış, kirlenmiş) olan etlerdi. Bunları sığır eti (%14) ve domuz eti (%12) izledi.

Çalışma ayrıca, sosyoekonomik durum ile risk arasında güçlü bir korelasyon olduğunu ortaya koydu. Düşük gelirli mahallelerde yaşayan insanlar, daha zengin bölgelerde yaşayanlara kıyasla gıda kaynaklı idrar yolu enfeksiyonlarına yakalanma riskinin %60 daha yüksek olduğunu ortaya koydu.

Araştırmacılar, bu eşitsizliğin yetersiz gıda depolama, uygun olmayan kullanım ve daha yüksek kontaminasyon oranlarına sahip “ekonomik paketler” dahil olmak üzere düşük kaliteli et ürünlerinin yaygınlığı gibi faktörlerden kaynaklanabileceğini öne sürüyor.

Bu bulgular, idrar yolu enfeksiyonlarının öncelikle kişisel hijyen sorunu olduğu yönündeki uzun süredir var olan inancı sorguluyor ve bunun yerine, bu enfeksiyonların gıda kaynaklı bir hastalık da olabileceğini vurguluyor.

Çalışmanın baş yazarı George Washington Üniversitesi‘nden Lance B. Price, bu keşfin özellikle savunmasız nüfus grupları için önleme konusunda yeni yollar açtığını vurguladı ve sağlığın sosyal belirleyicileri üzerine yapılan araştırmalara daha fazla yatırım yapılması çağrısında bulundu.

Ayrıca, bakterilerin yayılmasını önlemek için iyice pişirme, çapraz bulaşmayı önleme ve et ambalajlarının sızdırmaz olmasını sağlama gibi daha güvenli gıda işleme uygulamalarının önemini vurguladı.

Çalışma Güney Kaliforniya’da gerçekleştirilmiş olsa da, araştırmacılar sorunun tüm Amerika Birleşik Devletleri’ne yayılmış olabileceğine inanıyor ve hem düzenleyici kurumları hem de et üreticilerini daha sıkı güvenlik önlemleri almaya çağırıyor.

Çalışmanın yazarları, tüketicilere zararlı bakterilere maruz kalmayı azaltmak için ellerini doğru şekilde yıkama, sızdırmaz et ambalajları kullanma ve mutfak yüzeylerini temiz tutma gibi önleyici tedbirler almalarını tavsiye ediyor.

E. coli sadece idrar yolu enfeksiyonlarına neden olmaz; farklı türleri ve suşları çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir. Öne çıkanlar şunlardır:

1. Gastrointestinal enfeksiyonlar:

   • Özellikle E. coli O157:H7 gibi enterohemorajik suşlar, ishal, kanlı ishal ve karın krampları yapabilir.

   • Bazı ağır vakalarda hemolitik üremik sendrom (HUS) gelişebilir; bu böbrek yetmezliğiyle sonuçlanabilir.

2. Kan dolaşımı enfeksiyonları (Sepsis):

   • E. coli, kana karışırsa ciddi sepsis ve organ yetmezliği riskine yol açabilir.

3. Menenjit:

   • Özellikle yeni doğanlarda, bazı E. coli suşları beyin zarı iltihabına (menenjit) neden olabilir.

4. Solunum yolu ve diğer organ enfeksiyonları:

   • Zayıf bağışıklığı olan kişilerde akciğer, karaciğer, safra kesesi veya intra-abdominal bölgelerde enfeksiyon oluşturabilir.

Kısaca, E. coli türüne ve kişinin bağışıklık durumuna bağlı olarak idrar yolu dışında bağırsak, kan, beyin zarı ve iç organlarda ciddi enfeksiyonlar yapabilir.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

10:50:37

Crispr ile Geliştirilmiş Virüsler İYE’lere Karşı Kullanılıyor

Antibiyotiklerin etkisini yitirmesiyle birlikte, bir şirket enfeksiyonlarla mücadele etmek için gen düzenleme ve bakteriyofajlara (bakterileri enfekte eden virüsler) yöneliyor. Locus‘un terapisi aslında altı fajdan oluşan bir kokteyl. Şirket, E. coli’ye karşı etkili olacak bir kombinasyonu tahmin etmek için yapay zekâ kullandı. Fajlardan üçü “litik”, yani E. coli hücrelerini enfekte ederek ve onların patlayarak açılmasına neden olarak çalışıyor. Diğer üçü ise etkinliklerini arttırmak için Crispr içerecek şekilde tasarlandı. Bu fajlar hedef hücrelerine girdikten sonra Crispr sistemini kullanarak E. coli genomundaki önemli bir bölgeye yerleşiyor ve bakterinin DNA’sını bozmaya başlıyor…

Bazı fajlar bakteri hücrelerine girme konusunda gerçekten iyidir ancak onları öldürme konusunda iyi değildir. Locus‘un CEO’su Paul Garofolo, “İşte gen düzenleme burada devreye giriyor,” diye açıklıyor. Terapinin “insan vücuduna ulaşması ve başka hiçbir şeye dokunmadan hedeflenen bir bakteri türünü ortadan kaldırması” gerektiğini söylüyor.

Faz 2 denemesinde, 16 kadın, İYE’ler (İdrar Yolu Enfeksiyonu) için yaygın olarak reçete edilen bir antibiyotik olan Bactrim ile birlikte üç günlük bir faj kokteyli aldı. İlk tedaviden sonraki dört saat içinde, idrardaki E. coli seviyeleri hızla düşmüş ve 10 günlük çalışma süresinin sonuna kadar korunmuştur. O zamana kadar, tüm katılımcıların İYE semptomları ortadan kalkmış ve 16 kadından 14’ünde E. coli seviyeleri iyileşmiş sayılacak kadar düşük olmuştur.

Bulgular 9 Ağustos’ta The Lancet Infectious Diseases dergisinde yayımlandı. ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı‘nın bir parçası olan Biyomedikal İleri Araştırma ve Geliştirme Kurumu veya BARDA, tedaviyi birlikte geliştiriyor.

İYE’ler son derece yaygındır ve kadınların yaklaşık yarısı yaşamları boyunca bir İYE geçirecektir. Enfeksiyonların yüzde 80’inden fazlasına E. coli neden olmaktadır ve 2022 tarihli bir raporda Dünya Sağlık Örgütü, E. coli’nin neden olduğu her beş İYE enfeksiyonundan birinin ampisilin, ko-trimoksazol ve florokinolonlar gibi standart antibiyotiklere karşı duyarlılığının azaldığını tespit etmiştir.

Faj tedavisi Gürcistan Cumhuriyeti ve Polonya’da yaygın olmakla birlikte ABD’de ruhsatlı değildir. Ancak ABD Gıda ve İlaç İdaresi‘nin izniyle bazı vakalarda deneysel olarak kullanılmaktadır. Faj terapisinin ticarileştirilmesinde karşılaşılan en büyük zorluk, genellikle hastalara göre kişiselleştirilmesi ve dolayısıyla ölçeklendirilmesinin zor olmasıdır. Tedavi için doğru fajı bulmak zaman alabilir ve ardından faj partilerinin yetiştirilmesi ve saflaştırılması gerekir. Ancak Locus‘unki gibi sabit bir kokteyl kullanmak, tedavinin daha kolay ölçeklendirilebileceği anlamına gelecektir.

Ve bir başka potansiyel faydası daha var. San Diego’daki California Üniversitesi‘nde tıp profesörü olan ve fajlar üzerinde çalışan ancak Locus terapisinin geliştirilmesinde yer almayan Saima Aslam, “Crispr ile güçlendirilmiş fajlar, bakteri genomunun bozulmasına izin verir ve bakterilerin fajlara karşı dirençli hale gelebileceği çeşitli mekanizmaları atlar” diyor. “Teorik olarak bu, faja dirençli bakterilerin yeniden büyümesini önleyebilir ve böylece daha etkili bir tedaviye yol açabilir.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

01:24:43

Yeni Minimal İnvaziv Tedavi Tekrarlayan İYE’lere Karşı Rahatlama Sağlayabilir

Bazı kadınlar için – bilhassa yaş ilerledikçe – tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları – ve bunlar için tipik olarak reçete edilen antibiyotikler – hayatın bir gerçeği haline gelir, ancak yeni bir çalışma rahatlama sağlayabilecek yeni bir tedavi önermektedir…

Bazı yaşlı kadınlar için, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları ve bunlar için reçete edilen antibiyotikler hayatın bir gerçeği haline gelir, ancak yeni bir çalışma rahatlama sağlayabilecek yeni bir tedavi sunuyor.

Elektrofulgurasyon adı verilen minimal invaziv prosedür, iltihaplı, enfekte mesane dokusunu esasen zaplıyor ve ortadan kaldırıyor. Çalışmada, sorundan muzdarip bir dizi kadın için etkili olduğu bulunmuştur.

Dallas’taki UT Southwestern Tıp Merkezi‘nde John ve Felecia Cain Mesane Sağlığı Merkezi‘nin direktörü olan çalışmanın sorumlu yazarı Dr. Philippe Zimmern, kendisine yönlendirilmeden önce mesane enfeksiyonları için defalarca antibiyotik alan çok sayıda hasta gördüğü için çözüm bulmakla ilgilendiğini söyledi.

“Bu bir tür bulmacaydı. ‘Bu enfeksiyonlar nereden geliyor?’ diyordum.” dedi Zimmern.

Zimmern, hayvan çalışmalarında enfeksiyonların mesanenin yüzeyine saldırarak bakterilerin daha derin bir tabakaya tutunmasına izin verdiğini keşfeden başka bir araştırmacının çalışmasını okuduktan sonra elektrofulgurasyonu denemek için ilham aldı. Bundan sonra, bu bakteriler bir biyofilm tarafından korundukları için mesanede kalabiliyorlardı, diye açıkladı.

Zimmern, “Bakterilerin orada olduğunu kanıtladıktan sonra, fulgurasyonun aslında bu hastalar için kesin bir tedavi olabileceği fikri ortaya çıktı” dedi. ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri‘ne göre, fulgurasyon geçmişte mesane tümörlerini yakmak için kullanılmıştır.

Bu çalışmada araştırmacılar, 2006 ve 2012 yılları arasında tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları (İYE) nedeniyle elektrofulgurasyon ile tedavi edilen 96 postmenopozal kadının tıbbi kayıtlarını inceledi.

Kadınların yaklaşık %72’sinin başarılı bir tedavi gördüğü kabul edildi. Bu, takip sırasında yılda birden fazla İYE geçirmedikleri anlamına geliyordu. Diğer %22’si yılda üçten az İYE geçirmiştir. Yaklaşık %6’sının durumu değişmemiştir.

Rapora göre, elektrofulgurasyondan önceki %74’lük orana kıyasla, kadınların sadece yaklaşık %5’i son takiplerinden sonra sürekli antibiyotik kullanıyordu.

Enfeksiyonlar için sürekli ya da tekrar tekrar antibiyotik almakla ilgili endişe, zamanla dirençli bakteri türlerinin oluşabilmesi ve bunun da İYE’lerin tedavisini daha da zorlaştırabilmesidir. Bazen bu durum sepsis olarak bilinen tehlikeli kan enfeksiyonuna yol açabilir. Araştırmacılar, bazen de mesanenin cerrahi olarak çıkarılmasını gerektirdiğini söyledi.

“Mesaneyi istila eden bakteri türleri arasında karmaşık bir hikaye var. Bu da çözmemiz gereken bir şey. Farklı bakteriler var, dokulara yapışmak için farklı yetenekleri var,” dedi Zimmern. “Bu hikayenin büyüleyici kısmı, kadınların yarısında enfeksiyon olmaması.”

Zimmern‘in dahil olduğu bir başka çalışma da, bu kronik enfeksiyonlara sahip olmayan kadınlara ne olduğunu, nasıl korunduklarını araştırıyor, ancak bu devam ediyor.

Zimmern, elektrofulgurasyondan sonra doktorların mikropların mesaneye yeniden girmesini önlemeye yardımcı olmak için hormon kremi ve probiyotikleri de içerebilen çeşitli araçlara sahip olduğunu söyledi.

Bulgular The Journal of Urology dergisinin Ekim sayısında yayımlandı.

New Hyde Park, NY’deki Northwell Health‘te üroloji başkanı olan Dr. Louis Kavoussi, bu tür bir prosedürün standart bakım yerine kadınlara tavsiye edilip edilmemesi konusunda çekinceleri olduğunu belirtti.

“Daha fazla çalışmayı hak ediyor mu? Evet hak ediyor, ancak hiçbir şekilde her derde deva ya da standart bakım değil,” diyor Kavoussi.

Kavoussi, menopoz sonrası kadınların, pelvis, vajina ve üretrada dokuları güçlü tutmaya yardımcı olan östrojen seviyelerindeki değişiklikler nedeniyle tekrarlayan İYE’lerle mücadele edebileceklerini açıkladı.

“Östrojen azaldıkça doku incelir,” dedi.

“Bir kişiye İYE için antibiyotik reçete edilebilir, ancak enfeksiyona karşı doğal bir bariyerin yeniden çoğalması ve bakterilerin mesane yüzeyine yapışmasını engellemesi bir antibiyotik küründen daha uzun sürebilir.”

Kavoussi, “Bakteriler içeri girerse ne olur, bu arada kaplama daha da zayıflarken, o zaman başka bir enfeksiyon, küme enfeksiyonu denilen bir şey alırlar” dedi.

Kavoussi, çalışma gönüllülerine elektrofulgurasyondan sonra uzun bir antibiyotik kürü de reçete edildiğini belirtti ve bunun tedavide büyük bir rol oynayıp oynamadığını merak ettiğini belirtti.

Tekrarlayan İYE’leri olan kadınlar için bazı alternatifler önerdi.

“Bunlardan bazıları çok basit. Bunlardan biri çok fazla sıvı tüketmek,” diyor Kavoussi. Araştırma çalışmaları, kızılcık suyu içmek de dahil olmak üzere kızılcık ürünlerini inceledi.

İdrar yolunun açıklığına haftada üç kez yerleştirilen östrojen kreminin doku oluşumuna yardımcı olabileceğini ve sistemik olarak emilmediğini de sözlerine ekledi.

Kavoussi, “Dördüncüsü ise yaklaşık dört ila altı hafta boyunca daha uzun süreli düşük doz antibiyotik kullanmaktır” dedi.

“Tüm bunların yararlı olduğu gösterilmiştir.” Kavoussi elektrofulgurasyon hakkında şunları söyledi: “Bu bence akademik bir ilgi alanı.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

16:47:45
Artık bir efsane değil: Kızılcık ürünleri kadınlarda idrar yolu enfeksiyonlarını (İYE) önleyebilir…
Yeni tıbbi kanıtlar, kızılcık ürünleri tüketmenin İYE'yi önlemenin etkili bir yolu olduğunu gösteriyor…

Kızılcık suyu içmek, idrar yolu enfeksiyonu geçiren kadınlar için uzun zamandır efsanevi bir önleme stratejisi olmuştur – ve yeni tıbbi kanıtlar, kızılcık ürünleri tüketmenin bir İYE'yi başlamadan önlemenin etkili bir yolu olduğunu göstermektedir.

Cochrane Reviews'da yayımlanan kızılcık ürünlerinin faydalarını inceleyen küresel bir çalışma, kızılcık suyu ve takviyelerinin kadınlarda semptomatik İYE'nin tekrarlama riskini dörtte bir oranında, çocuklarda yarıdan fazla ve tıbbi müdahalelerin ardından İYE'ye yatkın kişilerde yaklaşık %53 oranında azalttığını belirledi.

Kızılcık suyu ve yaygın olarak meyve içeren kapsül ve tablet gibi sağlık takviyeleri uzun zamandır enfeksiyondan korunmak için hazır bir çözüm olarak tanıtılmaktadır, ancak 2012'de 24 denemeden elde edilen kanıtlarla yapılan en son inceleme, ürünlerin hiçbir faydası olmadığını göstermiştir.

Flinders Üniversitesi ve Westmead'deki Çocuk Hastanesi'nden bu güncellenmiş incelemenin arkasındaki tıp bilimcileri, kızılcık ürünlerinin etkinliğini belirlemede önemli bir adım olarak, yaklaşık 9000 katılımcıyı içeren 50 yeni denemeye bakarak bu bulguları güncellemeyi amaçladı.

“Bu inanılmaz sonuç bizi gerçekten şaşırtmadı, çünkü bize daha fazla ve daha iyi kanıtlar olduğunda gerçeğin eninde sonunda ortaya çıkacağı öğretildi. İYE'ler korkunç ve çok yaygındır; kadınların yaklaşık üçte biri, birçok yaşlı insan ve omurilik yaralanması ya da diğer rahatsızlıklar nedeniyle mesane sorunları yaşayan insanlar gibi bir İYE yaşayacaktır” diyor çalışmanın baş yazarı Dr. Gabrielle Williams.

“1973'te bile anneme korkunç ve sık İYE'lerini önlemek için kızılcık suyunu denemesi söylenmişti ve bu onun için bir kurtarıcı oldu. Kanıtlar konusunda kulağını çınlatmama rağmen, önce iğrenç ekşi meyve suyu ve son yıllarda da yutması kolay kapsüller olarak her gün almaya devam etti. Bırakır bırakmaz, semptomlar geri geldi. Her zamanki gibi, annemin haklı olduğu ortaya çıktı! Kızılcık ürünleri bazı kadınların İYE'leri önlemesine yardımcı olabilir.”

Çalışmanın yazarlarından Flinders Üniversitesi epidemiyoloğu Dr. Jacqueline Stephens, İYE'nin tedavi edilmeden devam etmesi halinde böbreklere ilerleyerek ağrıya ve çok ciddi vakalarda sepsis de dahil olmak üzere daha fazla komplikasyona neden olabileceğini, bu nedenle riskleri azaltmanın en etkili yolunun önlem olduğunu söylüyor.

“Çoğu İYE, antibiyotiklerle etkili ve oldukça hızlı bir şekilde tedavi edilir, bazen tek bir doz kadar az bir doz sorunu iyileştirebilir. Ne yazık ki, bazı insanlarda İYE'ler geri gelmeye devam ediyor. İşe yarayıp yaramadığından ya da nasıl işe yaradığından emin olmadan, bazı sağlık hizmeti sağlayıcıları bunu hastalarına önermeye başladı. O zamanlar zararsız ve kolay bir seçenekti. Yüzyıllar önce bile, Amerikan yerlilerinin mesane sorunları için kızılcık yedikleri bildirilmişti ve bu durum yakın zamanda laboratuvar bilimcilerinin kızılcıkta neyin yardımcı olduğunu ve nasıl işe yarayabileceğini araştırmasına yol açtı.”

“İncelediğimiz çalışmalar, kızılcık ürünlerinin faydalarını belirlemek için çeşitli yöntemler içeriyordu. Çalışmaların büyük çoğunluğu kızılcık ürünlerini plasebo ile ya da İYE için hiçbir tedavi uygulamadan karşılaştırmış ve kızılcığın meyve suyu olarak içilmesinin ya da kapsül olarak alınmasının tekrarlayan vakaları olan kadınlarda, çocuklarda ve mesane radyoterapisi gibi tıbbi müdahalelerin ardından İYE'ye yatkın kişilerde İYE sayısını azalttığını belirlemiştir.”

“Sonuçlara göre çok az kişinin herhangi bir yan etki bildirdiğini ve en yaygın olanının karın ağrısı olduğunu göz önünde bulundurmak da önemlidir. Ayrıca, kızılcık ürünlerinin daha fazla İYE'yi önlemede antibiyotik veya probiyotiklere kıyasla daha fazla veya daha az etkili olup olmadığını belirlemek için yeterli bilgi bulamadık.”

Veriler ayrıca yaşlılar, hamile kadınlar veya mesane boşaltma sorunları olan kişiler için herhangi bir fayda göstermemektedir.

Kıdemli Yazar, Flinders Üniversitesi Tıp ve Halk Sağlığı Fakültesi Başkan Yardımcısı ve İcra Dekanı Profesör Jonathan Craig, kızılcık ürünlerinin gerçek faydalarının, araştırmacılar incelemenin kapsamını en son mevcut klinik verileri içerecek şekilde genişlettiğinde ortaya çıktığını söylüyor.

“Bu, kanıtların bütününe ilişkin bir incelemedir ve yeni kanıtlar ortaya çıktıkça yeni bulgular da ortaya çıkabilir. Bu durumda, yeni kanıtlar kızılcık suyunun duyarlı kişilerde İYE'yi önleyebileceğine dair çok olumlu bir bulgu ortaya koyuyor” diyor Profesör Craig.

“Doksanlı yılların ortalarından bu yana bu konuda yayımlanan tüm kanıtları kullanarak kızılcık ürünlerinin İYE tedavisi için etkinliğini gösterdik. Bu incelemenin önceki versiyonlarında etkinliği belirlemek için yeterli kanıt yoktu ve sonraki klinik çalışmalar farklı sonuçlar gösterdi, ancak bu güncellenmiş incelemede veri hacmi bu yeni bulguyu gösterdi.”

Çalışmanın yazarları, kızılcık ürünlerinin sık nükseden kadınlarda İYE'yi önlemeye yardımcı olduğu sonucuna varırken, İYE'si olan kimlerin kızılcık ürünlerinden en fazla fayda sağlayacağını daha fazla netleştirmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğu sonucuna varmıştır.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…