Güney Asya Hava Kirliliğinde Küresel Bir Merkez…

12:01:56

Güney Asya Neden Küresel Bir Kirlilik Merkezi?

Zehirli seviyelerdeki hava kirliliği Güney Asya'da milyonlarca insanın hayatını alt üst ediyor, okulların kapanmasına neden oluyor, spor etkinliklerini etkiliyor ve hükûmetleri sağlık sorunlarından kaçınmak için insanları evlerinden çıkmamaya çağırıyor…

Kötüleşen hava kirliliği, kış yaklaştıkça ve soğuk, ağır hava kirliliği kalın bir sis tabakasına hapsettikçe Güney Asya ülkeleri için yıllık bir sorun haline geliyor.

Güney Asya hava kirliliğinde küresel bir merkez haline gelmiştir; araştırmalara göre dünyanın en kirli ülkelerinden dördü ve en kirli 10 şehrinden dokuzu bu bölgede yer almaktadır.

GÜNEY ASYA'DAKİ KİRLİLİK NEDEN DİĞER YERLERDEN DAHA KÖTÜ?

Güney Asya'daki ülkeler son yirmi yılda sanayileşme, ekonomik kalkınma ve nüfus artışında belirgin bir artış görmüş, bu da enerji ve fosil yakıtlara olan talebin artmasına yol açmıştır.

Sanayi ve taşıtlar gibi kaynaklar çoğu ülkeyi etkilese de, yemek pişirme ve ısınma için katı yakıt yakma, ölü yakma ve tarımsal atıkların yakılması gibi Güney Asya'ya özgü bazı önemli katkılar vardır.

Örneğin bu yıl Yeni Delhi'deki kirliliğin yaklaşık %38'i, komşu eyaletler Punjab ve Haryana'da pirinç hasadından sonra kalan anızların tarlaları temizlemek için yakıldığı bir uygulama olan anız yakma işleminden kaynaklanmıştır.

Bölge geliştikçe yollardaki araç sayısındaki artış da kirlilik sorununu daha da kötüleştirdi. Örneğin Hindistan ve Pakistan'da 2000'li yılların başından bu yana araç sayısı dört kat artmıştır.

İsviçreli grup IQAir tarafından dört yıl üst üste dünyanın en kirli başkenti seçilen Yeni Delhi'de hükûmet verilerine göre bin kişi başına 472 araç düşüyor ve 2022 itibariyle yollarda yaklaşık sekiz milyon araç dolaşıyor.

KİRLİLİĞİ AZALTMA ÇABALARI NEDEN İŞE YARAMIYOR?

Güney Asya ülkeleri hava kalitesi yönetim planları oluşturarak, daha fazla kirlilik monitörü kurarak ve daha temiz yakıtlara geçiş için bastırarak kirliliği azaltmaya çalışsa da, bunlar henüz önemli sonuçlar vermedi.

Uzmanlar, sorunun ülkeler arasında kirlilik kontrol çabaları konusunda koordinasyon eksikliğinden kaynaklandığını söylüyor.

Araştırmalara göre toz partikülleri yüzlerce kilometre yol kat ederek ulusal sınırları aşabiliyor ve ortaya çıktıkları ülkeler dışındaki ülkeleri de etkileyebiliyor.

Örneğin Bangladeş'in en büyük şehirlerindeki kirliliğin yaklaşık %30'u Hindistan'dan kaynaklanıyor ve kuzeybatıdan güneydoğuya doğru hareket eden rüzgarla ülkeye taşınıyor.

Bu nedenle zehirli havayı engellemek için ülke veya şehir çapında alınan önlemlerin etkisi sınırlıdır.

ÇÖZÜM NEDİR?
Bölgedeki kirlilik sorununun çözülmesi için Güney Asya'daki ülkelerin çabalarını koordine etmeleri, izlemeyi geliştirmek ve politika kararları almak için işbirliği yapmaları gerekecektir. Aynı zamanda, bölge çapındaki bu çabaların, gerektiğinde yerel koşullara uygun çözümler üretilerek dengelenmesi gerekecektir.

Ayrıca, odak noktasının tarım ve atık yönetimi gibi bugüne kadar sınırlı ilgi gören sektörleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi gerekecektir.

Örneğin anız yakılmasını engellemek için hükûmetler daha iyi hasat makineleri için sübvansiyonlar sunabilir. Hindistan gibi ülkeler bu tür teşvikler sunmaya çoktan başladılar ancak yüksek satın alma maliyetleri ve kiralamak isteyenler için yüksek bekleme süreleri nedeniyle bu tür makinelere olan talep sınırlı kaldı.

İki Hint şehri Yeni Delhi'ye katılarak Pazartesi sabahı kirlilik açısından dünyanın en kötü 10 şehri arasına girerken, her yıl düzenlenen Hindu ışık festivali Diwali için havai fişeklerle eğlenenlerden bir gün sonra havada yoğun duman vardı.

Başkent Yeni Delhi, sık sık olduğu gibi, en üst sırada yer aldı. İsviçreli grup IQAir'e göre hava kalitesi endeksi (AQI) 420'ydi ve bu da onu 'tehlikeli' kategorisine sokuyordu.

Ancak Hindistan'ın doğusundaki Kalküta da 196 AQI ile dördüncü sırada yer alarak ilk 10'a girerken, finans başkenti Mumbai 163 AQI ile sekizinci sırada yer aldı.

400-500 AQI seviyesi sağlıklı insanları etkiler ve mevcut hastalıkları olanlar için tehlikeli olurken, 150-200 seviyesi astım, akciğer ve kalp sorunları olan insanlara rahatsızlık verir. 0-50 seviyeleri iyi olarak kabul edilir.

Pazar gecesinden itibaren Yeni Delhi'de kalın bir duman tabakası dolaşmaya başlamış ve gece yarısından biraz sonra AQI 680'e çıkarak endişe verici bir seviyeye ulaşmıştır.

Yetkililer her yıl başkentte havai fişeklere yasak getiriyor, ancak bu yasakların uygulandığı nadiren görülüyor.

Hindistan'da hava kalitesi her yıl kış öncesinde, soğuk havanın araçlardan, sanayiden, inşaat tozlarından ve tarımsal atıkların yakılmasından kaynaklanan kirleticileri hapsetmesiyle kötüleşiyor.

Yeni Delhi'deki yetkililer, Cuma günü yağan kısa süreli yağmurun bir hafta boyunca maruz kalınan zehirli havayı bir nebze olsun hafifletmesinin ardından araç kullanımını kısıtlamaya yönelik daha önce aldıkları bir kararı erteledi.

Yerel yönetim Diwali'den sonra kararı gözden geçirmeyi planlıyor.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…