Pandemi yönetimi günümüzde siyasilerin sloganlarıyla sürdürülmeye çalışılıyor, artan sıklıkta tekrarlananlar: “Varyantlar daha hafif olacak şekilde evrimleşecek” ve “Covid endemik hale gelecek” şeklindeki söylemleri dünya her geçen gün daha fazla duymaya başladı. Ancak uzmanlar, günümüzdeki gelinen durumun hafife alınamayacağı konusunda uyarıyor.

Virüslerin zamanla daha az ölümcül hale geldiğini belirtenler genellikle gripten bahseder. 1918 İspanyol gribi ve 2009 domuz gribi salgınlarından sorumlu her iki grip virüsü de sonunda daha az tehlikeli hale geldi. Ancak 1918 virüsünün daha hafif hale gelmeden önce daha ölümcül hale geldiği düşünülmektedir. Ve Ebola gibi diğer virüsler ise zamanla daha tehlikeli hale geldi.

Glasgow Üniversitesi Virüs Araştırmaları Merkezi’nde viral genomik ve biyoinformatik başkanı Prof David Robertson, “Virüslerin veya patojenlerin daha hafif hale gelmesini düşünmek bir yanılgıdır”. “Bir virüs bulaşmaya devam edebilir ve birçok hastalığa neden olabilirse, ki, olacaktır” dedi

Virüsler kendilerinin çok sayıda kopyasını oluşturmayı ve mümkün olduğunca yaygınlaştırmayı amaçlamaktadır. Ev sahiplerini öldürmek her zaman onların yararına olmasa da, bu olmadan önce iletildikleri sürece, onlar için önemli değildir. Sars-CoV-2 en bulaşıcı olduğu dönemde insanları öldürmez; İnsanlar hastalandıktan iki ila üç hafta sonra ölme eğilimindedir. İnsanları bulaşıcı olduklarında virüs, diğer insanlarla kaynaşmayacak ya da kaynaşamayacak kadar hasta etmek için evrimleşmemesi koşuluyla, yol boyunca bazı kayıplar olup olmadığını umursamaz.

Sars-CoV-2’nin giderek daha hafif hale geldiği de açık değildir. Omicron, Alfa veya Delta varyantlarından daha az şiddetli görünmektedir – ancak bu varyantların her ikisi de orijinal Wuhan suşundan daha ciddi hastalıklara neden olduğunu unutmamak gerekir. Daha da önemlisi, viral evrim tek yönlü bir yol değildir: Omicron Delta’dan evrimleşmedi ve Delta Alfa’dan evrimleşmedi – bunlar rastgele ve tahmin edilemez olaylardır.

Omicron yeni bir salgın türünü temsil ediyor – ayak uydurmak zorundayız

Robertson, “Bu [endişe verici varyantlar] birbirinden ayrılmıyor ve bu model devam ederse ve altı ay içinde başka bir varyant ortaya çıkarsa, daha kötü olabilir” dedi. “Omicron’un Sars-CoV-2’nin evriminin sonu olduğunun kaçınılmazlık olduğunu varsaymamak önemlidir.”

Omicron’un o kadar bulaşıcı olma olasılığı var ki, gelecekteki varyantların onu alt etmek için mücadele edeceği bir tavana erişti. Ama birkaç ay önce insanlar Delta için de aynı şeyi söylüyorlardı. Ayrıca, Omicron’un gelişmeye devam etmesi muhtemeldir. Robertson, “Omicron bu kadar çok insana bulaştıkça, ilk Omicron’un – varyantı – başarılı olmaya devam etmesinin daha zor olması ve böylece bağışıklık tepkilerinden kaçınmada daha iyi olan bir virüs için bir alan yaratması söz konusu olabilir.” dedi.

Sonsuza kadar salgın mı?
Pandemiden endemiğe: bu şekilde normale dönebiliriz

Sars-CoV-2’nin endemik olabileceği fikri ne derece doğru? Politikacılar bunu hayatımıza devam etmek ve Covid-19’un var olduğunu unutmak için bir araç olarak kullanma eğilimindedir. Endemik olan şey, sürekli olarak mevcut olan, ancak enfeksiyon oranlarının tahmin edilebilir olduğu ve kontrolden çıkmadığı bir hastalık anlamındadır.

Leeds Üniversitesi‘nde viroloji doçenti Stephen Griffin, “Çiçek hastalığı endemiktir, çocuk felci endemiktir, Lassa ateşi endemiktir ve sıtma endemiktir” dedi. “Kızamık ve kabakulak endemiktir, ancak aşılamaya bağlıdır. Endemik, bir şeyin dişlerini kaybettiği anlamına gelmez.”

Gittikçe daha fazla insan Sars-CoV-2’ye karşı bağışıklık geliştirdikçe veya enfeksiyondan kurtuldukça, virüsün ciddi hastalığı tetikleme olasılığı azalabilir. Ancak daha sonra tekrar gelişebilir. İyi haber şu ki, dünya nüfusunun daha fazlası aşılandıkça bu daha az olası hale geliyor – çünkü ne kadar az insan enfekte olursa, virüsün gelişme şansı o kadar az – ama henüz buna hiçte yakın değiliz. Gezegende çok sayıda aşılanmamış birey var ve güçlendiricilerle korumanın ne kadar süreceği de belli değil.

Griffin, “Yakında herhangi bir zamanda endemikliğe ulaşacağımız fikri, aynı zamanda, birkaç hafta boyunca büyük ölçüde patlayıcı üstel büyüme yaşadığımız gerçeğine biraz ters görünüyor ve ondan önce, Delta’nın üssel büyümesini hâlâ görüyorduk” dedi. .

Covid’i gerçekten yaşayabileceğimiz bir hastalığa dönüştürmek, ulusal aşı kampanyalarından, bunu arzulamaktan ve hüsnükuruntudan fazlasını gerektiriyor; yeni varyantlar için sürveyansı iyileştirmek ve ülkeleri salgınlar ortaya çıktıklarında kaynağında ele almaları için desteklemek için küresel bir çaba lazım. Ayrıca, iç mekânlarda, kendi sınırlarımız içinde iletimi azaltmak için hava temizleme ve havalandırmaya daha fazla yatırım yapılması gerekir.

Herkes, koronavirüsün daha hafif hale gelecek şekilde evrimleşeceğini ve Covid’in endemik hale geleceğini – daha doğrusu, günlük hayatımızı mahvetmeyecek kadar yönetilebilir hale geleceğini umuyor. Ancak bunlar umutlardır, gerçekler değil ve bu mantraları tekrarlamak onları daha hızlı gerçekleştirmeyecektir.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

M uhtemelen şimdiye kadar duymuşsunuzdur: Covid-19 tamamen gitmiyor bu şartlarda gitmeye de niyeti yok gibi. Uzmanlar arasındaki genel fikir birliği, bu virüsü tamamen ortadan kaldıracağımızı düşünmenin gerçekçi olmadığı yönünde. Ancak pandemi aşamasından çıkıp endemik aşamaya geçtiğini görebileceğiz.

Bu, virüsün küresel nüfusun bir bölümünde yıllarca dolaşmayı sürdüreceği, ancak yaygınlığı ve etkisi nispeten yönetilebilir seviyelere ineceği ve dünyayı kasıp kavuran bir hastalıktan çok grip gibi olacağı anlamına geliyor.

Kaiser Aile Vakfı'nın küresel sağlık ve HIV politikası direktörü Jen Kates, şimdilik “Bu virüsle hâlâ bir pandemide olduğumuzu hatırlamamız ve unutmamamız gerekiyor” dedi. “Henüz endemik Covid ile yaşadığımız bir noktada değiliz. O noktaya geldiğimizde işlerin bir kısmı çok daha kolay olacak ama biz şu an orada değiliz.”

Oraya vardığımızı nasıl bileceğiz? Bize nesnel ve inkar edilemez bir şekilde bunu söyleyecek açık bir eşik veya sihirli bir ölçü var mı?

Hem evet hem hayır.

Bulaşıcı bir hastalığın endemik evrede sınıflandırılması için, enfeksiyon oranının yıllar içinde az çok sabitlenmesi gerekir – ancak, örneğin kış aylarında ara sıra artışlar beklenir.

“Üreme sayısı istikrarlı bir şekilde bir ise, bir hastalık endemiktir. Boston Üniversitesi epidemiyolog Eleanor Murray, bu, enfekte olmuş bir kişinin ortalama olarak bir başka kişiyi enfekte ettiği anlamına gelir” dedi. “Şu anda, bunun yakınında bile değiliz. Enfekte olan her kişi hastalığı birden fazla kişiye bulaştırıyor.”

Bunun nedeni büyük ölçüde aşırı bulaşıcı delta varyantı ve küresel nüfusun çoğunun henüz bağışıklığa sahip olmaması – ister aşı ister enfeksiyon yoluyla olsun – bu nedenle duyarlılık hâlâ yüksek. Bir süredir, aşıların gelişinin sürü bağışıklığına ulaşabileceğimiz anlamına geleceğine dair bir umut vardı – yani, yeterli sayıda nüfusun herkese koruma sağlamak için bağışıklık kazanması durumunda. Ama insanoğlu aşılamada başarısız olduğu için bu umutlar suya düştü. Yeterince insanı aşılayamadık ve daha bulaşıcı varyantlar geniş çapta hayatımıza girdi.

Erken pandemiden artık geçerli olmayan 4 ders
Ancak Murray, virüsün enfekte sayısını bire indirmenin, endemik sınıflandırmayı kazanmak için sadece “asgari” bir durum olduğunu söyledi. Ortaya çıkan başka faktörler de var – ve bu faktörleri değerlendirmek daha öznel bir mesele gibi görünüyor.

Genel olarak, biz – sağlık uzmanları, hükûmet organları ve halk – toplu olarak, virüsün sahip olduğu etki düzeyini kabul etmekte sorun olmadığına karar verdiğimizde bir virüs endemik hale gelir. Ve açıkçası, bu zor bir şey: İnsanlar, kabul edilebilir bir seviyenin ne olduğu konusunda farklı görüşlerde olacaktır.

Bir hastalığın ne zaman endemik olduğunu belirleyen çoklu faktörler
Bir virüsle enfekte olmanın en kötü sonucu açıkça ölümdür. Örneğin grip, CDC tahminlerine göre her yıl 12.000 ila 52.000 Amerikalıyı öldürüyor .

Bu rakam “kabul edilebilir” mi yoksa çok mu yüksek?

Michigan Üniversitesi Halk Sağlığı Okulu'nda epidemiyolog olan Joshua Petrie, “Grip ile ilgili olarak bile, bu kadarı çok fazla” dedi.

Ancak toplum olarak, örneğin kışın maske takarak veya grip aşılarını zorunlu kılarak ölüm oranını düşürmek için önlemler almak yerine, bu ölüm seviyesini kabul etmeye karar verdik.

Benzer şekilde, Covid-19 ile insanlar “kabul edilebilir” bir ölüm düzeyini neyin oluşturduğu konusunda anlaşamayacaklardır.

Kates, “Uygun kriterin ne olduğunu henüz söylemeye hazır değilim, ancak kesinlikle bulunduğumuz yerden çok, çok daha düşük ve gribin olduğu yere çok daha yakın” dedi.

Ölüm, ciddiye almamız gereken tek etki türü değildir. Covid-19, vakaların bir kısmında uzun süreli semptomlara yol açabilir – aşılanmamış kişilerde tahminler %10 ila %30 arasında değişir ve az sayıda aşılı insan da etkilenir. Beyin sisi, hafıza kaybı ve yorgunluk gibi semptomlar bazen o kadar zayıflatıcıdır ki, bu durum Engelli Amerikalılar Yasası uyarınca bir sakatlık olarak kabul edilir. Bazı insanların “uzun süreli Covid“e yakalanıp diğerlerinin hızla iyileşmesinin nedenleri hâlâ tam olarak anlaşılamamıştır ve uzun süreli vakalar için etkili tedavilere giden yol belirsizdir.

Murray, endemisiteyi belirlerken, hastalığın erken evrelerindeki insanlar için tedavilerin yanı sıra uzun süreli tedavilerin kullanılabilirliğine de bakılacağını söyledi – İlaç devi Merck'in hap şeklindeki ilacı Molnupiravir risk altındaki hastalara bu konuda yardımcı olacak gibi görünüyor. Ayrıca YBÜ ve hastane yatağı kapasitesi, tedarik zinciri sorunları ve Covıd-19 için ilaç kullanımının normalde tedavi edecekleri diğer kronik durumlar için bu ilaçların tedarikini azaltıp azaltmadığı gibi diğer faktörleri de göz önünde bulunduracaktır.

“İstediğimiz şey, Covid nedeniyle kesinti konusunda endişelenmeye gerek olmadığı bir aşamaya gelmek,” dedi. “Krizler durduğunda pandemi sona erer – sadece belirli bir ölüm seviyesine geldiğimizde değil.”

Yine de, bir şeyin kriz olmaktan ne zaman çıkacağını belirlemek biraz öznel olabilir.

Murray'i ABD'de 2022'ye kadar pandemi aşamasının sona ereceği konusunda umutlu kılan yakın zamanlı bir gelişme var: 5 ila 11 yaşındakiler için aşıların haftalar içinde onaylanması bekleniyor. “Bence her yaş için aşılarımız olduğunda, ABD'deki kontrol durumu konusunda çok daha umutluyum” dedi. Okula giden çocukları aşılamak hem onları koruyacağı hem de toplumda yayılmasını sınırlayacağı için çok önemlidir.

Olağanüstü halin bittiğine dair resmi bir açıklama alacak mıyız?
Mart 2020'de Dünya Sağlık Örgütü yeni koronavirüsü bir pandemi ilan etti. Kısa bir süre sonra, ABD hükümeti ulusal bir acil durum ilan etti. Ardından diğer devletler birer birer bunu takip etti.

Uzmanlar, endemikliğe doğru ilerlerken, bu sürecin tersten gerçekleşmesini bekleyebileceğimizi söyledi.

İlk olarak, muhtemelen bireysel eyaletlerin olağanüstü duruma son verdiğini ilan ettiğini göreceğiz – bazı eyaletlerde zaten var. Bu kademeli olacak. Bazı bölgeler, özellikle yüksek aşılama oranlarına sahip olanlar, diğerlerinden daha kısa sürede makul bir endemisite yaklaşımına ulaşacaktır.

Kent State Üniversitesi'nde epidemiyolog olan Tara Smith, ulusal düzeyde, “Gelecekte vakalar düşük kalırsa, CDC ABD'deki olağanüstü hali geri çekebilir” diyor.

“Ancak dünya çapında virüsü kontrol altına almak için hâlâ uzun bir yolumuz var” diye ekledi. “Doğası gereği bir salgın küreseldir ve ABD ve diğer zengin ülkelerde daha iyi durumdayken, birçok düşük ve orta gelirli ülkede aşı bulunabilirliği berbattı.”

DSÖ, tıpkı geçmişte örneğin H1N1 “domuz gribi” pandemisi için yaptığı gibi, sonunda küresel pandeminin sona erdiğini ilan edecek. Ancak, DSÖ'nün açıklamasını yakın zamanda duymayı beklememelisiniz.

Petrie, ABD'de yaşıyorsanız, bölgenizin makul bir şekilde 2022'de endemik evrede olarak sınıflandırılabileceği “kesinlikle mümkün” dedi. Zamanı geldiğinde, eyalet sağlık departmanınız ve yerel yetkililer, kısmen virüsün nesnel üreme sayısına ve kısmen yukarıdaki daha öznel kriterlere dayalı olarak muhtemelen bir açıklama yapacaklardır.

Petrie, endemikliği gelecek yıl bir açma-kapama düğmesi olarak düşünmek yerine, daha düşük bir düğme olarak düşünmeyi planladığını söyledi. Yerel iletim seviyelerini izlemek için CDC'nin ilçe veri izleyicisine göz atmayı planlıyor. İlçesi artık kırmızı bölgede olmadığında, daha fazla kamusal etkinlik yaparken kendini daha rahat hissetmeye başlayacak. Hepimizin farklı seviyelerde risk toleransı var, bu yüzden bir süreliğine, hangi eşiklerin yeterince güvenli hissettirdiği konusunda kendi öznel seçimlerimizi yapacağız.

“Daha endemik bir düzeye geçerken,” dedi, “Davranışlarınızı yerel olarak olan bitene göre ayarlamanın çok mantıklı olduğunu düşünüyorum.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

U ltra bulaşıcı delta varyantının körüklediği son COVID-19 dalgalanması nihayet zirveye ulaştı mı? Çarşamba günü, pandeminin gidişatını inceleyen ve takip eden bir grup araştırmacı olan COVID-19 Senaryo Modelleme Merkezi, delta dalgalanmasının en kötüsünün muhtemelen geride kaldığını belirten yeni bir tahmin duyurdu. Araştırmacılar, dokuz farklı matematiksel modeli birleştirerek, vakaların önümüzdeki birkaç ay boyunca nihayet tekrar düşmeye başlayacağını ve ABD’nin geçen yıl olduğu gibi başka bir kış dalgalanmasını önleyeceğini tahmin ediyor.

Merkezin işletilmesine yardımcı olan Kuzey Carolina Üniversitesi‘nden Justin Lessler, verdiği demeçte, “Delta ile olanlar göz önüne alındığında, bunu yakından takip eden herhangi birimiz, çok fazla iyimserlik konusunda gerçekten temkinli olacağız” dedi. “Ancak gidişatın ülkenin çoğu için iyileşmeye doğru olduğunu düşünüyorum.”

Gerçekten de, ABD şimdiden bunun gerçek zamanlı olduğunu görmeye başlıyor. Bir bütün olarak, COVID-19 vakaları ve hastaneye yatışlar ülke genelinde ve hatta dünya genelinde – bir kez daha – azalmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü‘nün en son raporuna göre, yeni COVID-19 vakalarının sayısı, önceki hafta 4 milyon yeni enfeksiyondan dünya çapında 3,6 milyon yeni vakaya düştü. ABD’nin Florida ve Texas gibi en sert vurduğu bölgelerde vakalar ve hastaneye yatışlar da geçen hafta azaldı. Tabii ki, bu eğilim ülke genelinde her yerde izlenmiyor. Ohio’da, delta varyantı şu anda çeşitli topluluklarda yaygınlaştığından, bazı hastaneler en yüksek kapasitede çalışıyor veya bu kapasiteye yaklaşıyor.

Vaka sayılarında bir yıldan fazla bir süredir artışları ve ardından düşüşleri ve ardından başka bir kaçınılmaz dalgalanmayı hatırlayan Amerikalılar için bu tahmin deja vu’ya neden olabilir. Delta değişkeni dalgalanması, pandemi başladığından bu yana dördüncü resmi COVID-19 dalgası olarak adlandırıldı ve kesinlikle pandemiyi farklı bir yola sürükledi. 2020 ve 2021 başlarındaki önceki dalgalanmalardan farklı olarak, aşılar, delta varyantının yükselişi sırasında aşı olmaya uygun olan çoğu insan için yaygın olarak mevcuttu.

Şimdi, bu dalga zirveye ulaştıkça, daha önce aşı için uygun olmayan daha fazla insan aşı olabilecek. İki aşamalı Pfizer aşısının, beş ila 11 yaş arasındaki çocuklar için önümüzdeki haftalarda onaylanması bekleniyor; daha önce, aşıya uygun en genç yaş 12 idi.

ABD’deki delta dalgalanması sırasında – önceki dalgalanmalardan farklı olarak – resmi karantinalar olmasa da, ülkenin bazı bölgeleri delta varyantı nedeniyle pandemi kısıtlamalarını sıkılaştırdı. Bunlar genellikle aşılama durumuna bakılmaksızın kapalı alanlarda maske takma veya müşterilerin aşı kartlarına sahip olmaması durumunda işletmelere girişin reddedilmesine ilişkin kuralları içeriyordu. Gerçekten de, delta varyantı, toplumun herhangi bir normallik görünümüne dönüş zaman çizelgesini geciktirdi.

Önceki dalgalanmalardan farklı olarak, Adalja ve COVID-19 Senaryo Modelleme Merkezi‘ndeki diğer uzmanlar gelecekte başka bir “dalgalanma” olacağına inanmıyor.

“Bence dalgalanmanın ne anlama geldiğini de tanımlamanız gerekiyor – havalar soğuduğunda, daha az güneşli olduğunda, daha fazla nemli olduğunda ve insanların içeriye girmesi gerektiğinde vakaların hızlandığını görecek miyiz? Evet, bu sonuçta bir virüs,” dedi Adalja. “Bu dönemlerde daha fazla vaka olacak, ancak bunlar ölümcül olacak mı? Bu gerçekten kimin enfekte olduğuna ve yüksek riskli popülasyonların ne kadar korunduğuna bağlı.”

Adalja, bu dalgadan sonra birçok insanın aşılar veya doğal bağışıklıkla korunacağına inandığını da sözlerine ekledi.

Adalja, “Doğal bağışıklığı artı aşı kaynaklı bağışıklığı artı şimdi ölü olan ve öldükleri için duyarlı olmayan insanları birleştirdiğinizde önemli miktarda bağışıklık olacağını düşünüyorum.” Dedi.

Kaliforniya-San Francisco Üniversitesi‘nde bulaşıcı hastalık doktoru ve tıp profesörü olan Monica Gandhi, aşılanmış birçok insanın delta varyantına maruz kaldığını ve bunu bilmediğini söyledi.

“Delta ile ilgili unutulmaması gereken şey, ondan uzaklaşamıyoruz – bu gerçekten bulaşıcı ve toplumumuzu kilitlemedik. Bazı yerlerde maske kullanmaya çalıştık ama kapasite sınırlaması bile yapmadık ve aynı zamanda okulları açtık” dedi Gandhi. “Peki bu ne anlama geliyor? Bu, birçok insanın deltaya maruz kaldığı ve aşılıların çoğunun bunu bilmediği, farkında olmadığı anlamına geliyor.”

Eğer enfekte oldularsa muhtemelen hafif bir atılım vakası yaşadılar.

Aynı şeyi tekrar tekrar yapmak ve farklı sonuçlar beklemek delilikse, beklentilerin başka bir dalgadan başka bir rüzgar sırasında yönetilmesi gerekir. Bu düşüş, delta gerçekleşmeden önceki hayat kadar rahat ve parlak olmasa da, vakalar düşerken ve aşı oranları yükselirken, iyimser olmak için sebep var. Peki bu, pandeminin nihayet sona ermek üzere olduğu anlamına mı geliyor? Gandhi, buna cevap vermek biraz daha zor, dedi

Gandi, “Kimse bir uç nokta tanımlamadı,” dedi. ‘Gerçekten, son noktanın, çocuklar da dahil olmak üzere herkesin bir aşıya hak kazandığı zaman olduğu sonucuna varabiliriz; İşte o zaman, Washington Post‘ta “Aşılanmamış bir çocukla yaşamak her gün yangın alarmıyla yaşamak gibidir” diye makaleler okumayı bırakacağımız bir rahatlama sağlayacaktır.

Delta varyantının ülke genelinde farklı eyaletleri ve şehirleri nasıl etkilediğine benzer şekilde, normallik duygusu da kişinin bulunduğu yere bağlıdır. Kaliforniya gibi mavi eyaletlerde maske zorunluluğu gibi daha fazla pandemik kısıtlamalar varken, Florida gibi kırmızı eyaletlerde sürekli maske zorunluluğu uygulamasını reddeden politikacılar var. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, aşılanan kişilerin ne zaman kapalı mekânlarda maske takması gerektiğine dair bir dizi tavsiyeye sahiptir; bu, kişi yüksek bulaşmanın olduğu bir bölgedeyse, halka açık yerlerde maske takmasını gerektirir. Aşılanmamış kişilerin içerideki bulaşma oranlarından bağımsız olarak maske takmaları beklenir, bu nedenle yerel yargı bölgelerinin evrensel maske kullanımına geri dönme uygulamasının nedeni kısmen budur. Adalja, COVID-19 vakaları azaldıkça bazı yerel yönetimlerin kapalı mekân maske kullanımı gibi kısıtlamalarını hafifletmesinin mümkün olduğunu söyledi.

Kesinlikle daha fazla insanın aşılanması, bulaşmayı yavaşlatmanın en iyi yoludur, ancak en azından şimdilik soğuk algınlığı semptomlarının – aşılananlar için bile – kolayca ortadan kaldırılabileceği günler geride kaldı. Ancak Gandi‘nin de belirttiği gibi, pandeminin bir sonraki aşamasının maske kullanımı ve toplanmalarla ilgili olarak nasıl göründüğü büyük ölçüde bir ‘mavi bölge sorusudur – çünkü birçok kırmızı eyalet delta vurduğunda CDC tavsiyelerine hiç uymadı. Siyasetten bağımsız olarak, hem Adalja hem de Gandi, insanların ENDEMIK bir hastalık olarak COVID-19 ile yaşamayı öğrenmek zorunda olduğu bir pandemi evresine geçiyoruz dedi.

Gandhi, “Endemik ne anlama geliyor? Bu, son derece bulaşıcı solunum varyantını kabul etmeniz gerektiği anlamına geliyor” dedi. “Kabul etsen de etmesen de, endemikliğin gerçekliğini kabul etmek zorundayız.”

Pandemi:

Epidemi gibi Yunanca kökenli olan pandemik, Pan “tamamı-hepsi” ve demos “halk” anlamına gelen iki kelimeden oluşur. Yani pandemi bölgesel olmaktan çıkmış, küresel anlamda etkisini gösteren salgın hastalıklara (epidemi) verilen genel isimdir.

Endemik:

Belirli bir coğrafi alandaki bir toplulukta bir hastalığın veya bulaşıcı ajanın sürekli olarak var olması anlamına gelir. Bulaşıcı bir hastalığın endemik olması için o hastalıktan etkilenen her bir insanın hastalığı ortalama olarak bir kişiye bulaştırması gereklidir.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…