08:32:02

Sektörde Elmas Fiyatlarındaki Düşüşün Nedeni Nedir?

Laboratuvarda yetiştirilen değerli taşların popülerlik kazanmaya devam etmesi, doğal elmaslara olan talebin ve fiyatların düşmesine yol açtığı için elmas endüstrisi önemli bir zorlukla karşı karşıya. Doğal elmaslardan %85’e kadar daha ucuz olabilen laboratuvarda yetiştirilen elmaslar, aşırı basınç ve ısı kullanılarak kontrollü bir ortamda üretilir ve Dünya’nın mantosunun derinliklerindeki doğal elmas oluşum sürecini taklit eder…

Laboratuvarda üretilen elmaslara olan talepteki artış, pazarda önemli bir değişime yol açmış ve 2017 yılında küresel elmas mücevher pazarının %2’sini oluşturan satışlar 2023 yılında %18,4’e yükselmiştir.

Azalan Talep ve Fiyatlar

Pırlantaya olan talebin azalması, evlilik oranlarının düşmesi, altın ve laboratuvarda üretilen mücevherlerin artan popülaritesi ve tüketicilerin harcamalarını pırlanta ürünler yerine seyahat deneyimlerine yönlendirmesi gibi çeşitli faktörlere bağlanıyor. Önemli bir tüketici pazarı olan Çin’de, cazibesi azaldıkça elmasa olan talep de azaldı. Pazar araştırma firması Daxue Consulting‘e göre, evlilik oranlarının düşmesi ve altın ile laboratuvarda yetiştirilen mücevherlerin artan popülaritesi Çin’in elmas talebini düşürdü.

Sektör Endişeleri

Elmas endüstrisi bu yeni gerçekliğe uyum sağlamakta zorlanıyor ve pek çok kişi fiyatların daha da düşeceğini tahmin ediyor. Bazı sektör uzmanları, sektörün sistemik arz sıkıntısının yıllarca süreceği birçok yeni endüstrinin başlangıcına benzer bir durumda olduğuna inanıyor. Bu durum, sektörün uzun vadeli sürdürülebilirliği konusunda endişelere yol açmakta.

Laboratuvarda üretilen değerli taşların popülerlik kazanmaya devam etmesi, doğal elmaslara olan talebin ve fiyatların düşmesine yol açtığı için elmas endüstrisi önemli bir zorlukla karşı karşıya. Sektörün bu yeni gerçekliğe uyum sağlaması ve tüketiciler arasında giderek daha popüler hale gelen laboratuvarda yetiştirilmiş elmaslarla rekabet etmenin yollarını bulması gerekiyor.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

11:15:38

Bir Yeraltı Okyanusu mu? Bilim İnsanları Dünyanın Derinliklerinde Su Keşfetti…

Goethe Üniversitesi profesörü liderliğindeki uluslararası bir araştırma ekibi elmas kalıntılarını analiz ediyor. Dünyanın üst ve alt mantoları arasındaki sınır tabakası geçiş bölgesi (TZ) olarak bilinir. Yüzeyin 410 ila 660 kilometre (255 ila 410 mil) altında yer almaktadır. Dünya’nın üst mantosunun yaklaşık %70’ini oluşturan ve genellikle peridot olarak bilinen zeytin yeşili mineral olivin, TZ’deki 23.000 bar’a varan aşırı basınçta kristal yapısını değiştirir. Yaklaşık 410 kilometre derinlikte, geçiş bölgesinin üst kenarında, daha yoğun wadsleyite dönüşür ve 520 kilometre derinlikte daha da yoğun ringwoodite dönüşür.

Frankfurt’taki Goethe Üniversitesi Yerbilimleri Enstitüsü‘nden Profesör Frank Brenker, “Bu mineral dönüşümleri mantodaki kaya hareketlerini büyük ölçüde engelliyor” diyor. Örneğin, manto tüyleri – derin mantodan yükselen sıcak kaya sütunları – bazen geçiş bölgesinin hemen altında durur. Kütlenin ters yöndeki hareketi de durma noktasına gelir. Brenker şöyle diyor: “Dalmakta olan levhalar genellikle geçiş bölgesinin tamamını kırmakta zorlanır. Dolayısıyla Avrupa’nın altındaki bu bölgede bu tür levhalardan oluşan bir mezarlık var.”

Ancak şimdiye kadar, geçiş bölgesine malzeme “emmenin” jeokimyasal bileşimi üzerindeki uzun vadeli etkilerinin ne olduğu ve orada daha büyük miktarlarda su bulunup bulunmadığı bilinmiyordu. Brenker şöyle açıklıyor: “Daldırılan levhalar aynı zamanda derin deniz çökeltilerini de sırtlayarak Dünya’nın iç kısımlarına taşır. Bu tortular büyük miktarlarda su ve CO2 tutabilir. Ancak şimdiye kadar geçiş bölgesine ne kadarının daha kararlı, sulu mineraller ve karbonatlar şeklinde girdiği belirsizdi ve bu nedenle orada gerçekten büyük miktarlarda su depolanıp depolanmadığı da belirsizdi.”

Mevcut koşullar hiç şüphesiz bunu desteklemektedir. Kalın mineraller wadsleyit ve ringwoodit önemli miktarda su tutabilir – daha düşük derinliklerdeki olivinin aksine -, öyle ki geçiş bölgesi varsayımsal olarak okyanuslarımızdaki su miktarının altı katını emebilir. Brenker, “Dolayısıyla sınır tabakanın su depolamak için muazzam bir kapasiteye sahip olduğunu biliyorduk” diyor. “Ancak bunu gerçekten yapıp yapmadığını bilmiyorduk.”

Bu sorunun yanıtı şimdi uluslararası bir çalışma ile bulundu. Araştırma ekibi Afrika, Botsvana’dan bir elması analiz etti. Elmas 660 kilometre derinlikte, doğrudan geçiş bölgesi ile alt manto arasındaki arayüzde, baskın mineralin ringwoodit olduğu yerde ortaya çıktı. Bu konumdaki elmaslar, tüm elmasların sadece %1’ini oluşturan süper derin kökenli son derece nadir elmaslar arasında bile çok nadirdir. Çalışmalar, çok sayıda ringwoodit kalıntılarının varlığı nedeniyle taşın yüksek su içeriğine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Çalışma ekibi ayrıca taşın kimyasal bileşimini de belirleyebildi.

Bu bileşim, dünyanın herhangi bir yerindeki bazaltlarda bulunan hemen hemen her manto kayası parçasıyla neredeyse tamamen aynıydı. Bu da elmasın kesinlikle Dünya’nın mantosunun normal bir parçasından geldiğini gösterdi. Brenker, “Bu çalışmada, geçiş bölgesinin kuru bir sünger olmadığını, önemli miktarda su barındırdığını gösterdik” diyor ve ekliyor: “Bu aynı zamanda bizi Jules Verne’in Dünya’nın içinde bir okyanus olduğu fikrine bir adım daha yaklaştırıyor.” Aradaki fark, aşağıda okyanus değil, Brenker‘e göre ne ıslaklık hissi veren ne de su damlatan sulu kaya olmasıdır.

Sulu ringwoodit ilk olarak 2014 gibi erken bir tarihte geçiş bölgesinden bir elmasta tespit edildi. Brenker o çalışmaya da katılmıştı. Ancak çok küçük olduğu için taşın kesin kimyasal bileşimini belirlemek mümkün olmadı. Bu nedenle, ilk çalışmanın genel olarak mantoyu ne kadar temsil ettiği belirsizliğini koruyordu, çünkü bu elmasın su içeriği de egzotik bir kimyasal ortamdan kaynaklanmış olabilirdi. Buna karşılık, araştırma ekibinin bu çalışmada incelediği Botswana’dan 1,5 santimetrelik (0,6 inç) elmastaki kalıntılar, kesin kimyasal bileşimin belirlenmesine izin verecek kadar büyüktü ve bu da 2014’teki ön sonuçların nihai olarak doğrulanmasını sağladı.

Geçiş bölgesinin yüksek su içeriğinin Dünya’nın içindeki dinamik durum için geniş kapsamlı sonuçları vardır. Bunun nelere yol açtığı, örneğin aşağıdan gelen ve geçiş bölgesinde sıkışan sıcak manto püskürmelerinde görülebilir. Burada su bakımından zengin geçiş bölgesini ısıtırlar ve bu da geçiş bölgesinde depolanan suyu emen yeni küçük manto bulutlarının oluşmasına yol açar.

Su bakımından zengin bu küçük manto bulutları daha da yukarıya doğru göç eder ve üst manto sınırını kırarsa, aşağıdakiler gerçekleşir:
Manto bulutlarının içerdiği su serbest kalır ve bu da ortaya çıkan malzemenin erime noktasını düşürür. Bu nedenle, genellikle olduğu gibi yüzeye ulaşmadan hemen önce değil, hemen erir. Sonuç olarak, Dünya’nın mantosunun bu bölümündeki kaya kütleleri artık genel olarak sert değildir, bu da kütle hareketlerine daha fazla dinamizm kazandırır. Aksi takdirde buradaki dinamikler için bir bariyer görevi gören geçiş bölgesi, aniden küresel malzeme dolaşımının itici gücü haline gelir.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

Bilim insanları, dehşet verici bir kozmik çarpışmanın ardından oluşan meteoritlerde, alışılmadık derecede sert bir elmas olan şimdiye kadarki en büyük lonsdaleiti keşfettiler…

Milyarlarca yıl önce, güneş sistemimizin şafağında, bir asteroit, gezegenin içini uzaya fırlatacak şekilde dehşet verici bir çarpışmada cüce bir gezegene çarptı. Zamanla, cüce gezegenin mantosunun kalıntıları tesadüfen Dünya'ya üleit adı verilen elmas bakımından zengin meteorlar olarak düştü ve bu da kadim bir dünyanın yeraltı katmanlarına eşi benzeri görülmemiş bir bakışa neden oldu. Bilim insanları, uzun süredir kayıp olan gezegenin düşmüş kalıntıları ve adını öncü kristalograf Kathleen Lonsdale'den alan ultra nadir bir elmas türü olan lonsdaleitin ipuçlarını da içeren bol miktarda elmasın gizemli varlığı üzerinde yıllardır kafa yoruyor. Şimdi, Monash Üniversitesi'nde yerbilimleri profesörü olan Andrew Tomkins liderliğindeki bilim insanları, üleilitlerde şimdiye kadar görülen en büyük lonsdaleit elmaslarını buldular ve meteoritlerdeki varlıklarını kesin olarak doğruladılar. Pazartesi günü Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan çalışmaya göre ekip, “üleitler için elmas oluşumuyla ilgili tüm çelişkili gözlemleri uzlaştırabilecek ve nihayetinde yeni endüstriyel uygulamalara ilham verebilecek benzersiz bir model” önerdi.

Tomkins bir e-postada, bu malzemelerin kökenini araştıran yeni bir çalışmadan bahsederek, “Bir süredir üleitlerdeki elmasları biliyorduk” dedi. “Bu çalışmayı yaparken mikroskobumdan çeşitli örneklerdeki elmaslara bakıyordum ve içlerinden birinin alışılmadık şekilde katlanmış elmaslar içerdiğini fark ettim. Bir jeolog için bu tamamen tuhaftı; elmas bilinen en sert malzemedir, dolayısıyla onu bükmek mümkün olmamalıydı.”

“Bu beni bu araştırma çizgisini takip etmeye yöneltti,” diye devam etti ve Commonwealth Bilimsel ve Endüstriyel Araştırma Örgütü ve Melbourne Kraliyet Teknoloji Enstitüsü'ndeki ortak yazarlarının katılımını teşvik etti. “Oradan yola çıkarak elimizdeki hikayeyi ürettik. Bu katlanmış elmasların, lonsdaleit olarak bilinen alışılmadık bir altıgen elmas formu olduğu ortaya çıktı.”

Daha önceki çalışmalarda üleilitlerde lonsdaleite dair kanıtlar bulunmuş olsa da, Tomkins ve meslektaşları gelişmiş elektron mikroskobu kullanarak bir mikrona kadar olan, yani bir insan saçının genişliğinden yaklaşık 70 kat daha küçük olan lonsdaleite kristallerini tespit etti. Bu küçük görünse de, bu lonsdaleit parçaları uzay kayalarında daha önce görülen her şeyden daha büyüktür.

Çalışmaya göre, bu ayrıntı düzeyi araştırmacıların, lonsdaleit ve elmasların antik çarpışmadan sonra katalizör metaller olmadan nasıl dövüldüğü sorununa “bilinen tek çözüm” dedikleri şeyi bulmalarına yardımcı oldu. Ekip, lonsdaleitin çarpışmanın ardından akan ve mantoda önceden var olan grafitin özelliklerini ürkütücü bir şekilde koruyan sıcak sıvıdan kaynaklandığını öne sürdü.

Yeni modele göre, kayalar soğudukça lonsdaleitin bir kısmı geleneksel kübik elmaslarla yer değiştirerek üleilitlerde görülen farklı desenleri oluşturdu. Kimyasal buhar biriktirme (CVD) adı verilen süreç, laboratuvar koşullarında sentetik elmas üretmek için kullanılan bir üretim tekniğinin doğal bir versiyonu gibidir.

Tomkins, “Daha önce elmasların CVD yoluyla oluşmuş olabileceğini düşünmüştüm, ancak lonsdaleiti bulduğumuzda ve ardından lonsdaleitten elmas oluşumuna doğru bir ilerleme bulduğumuzda, üleilit ana asteroitinin bilinen evrimine uyan bir açıklama olmalıydı” dedi. “Elimizdeki gözlemlerle en mantıklı olan uyum buydu.”

Tomkins, “Bu, felaketle sonuçlanan parçalanma olayının ardından meydana gelen karmaşık kimya hikâyesine katkıda bulunuyor” dedi. “Bilim insanları bu olayı uzun zamandır biliyordu, ancak hiç kimse elmas ve lonsdaleitin muhtemelen bu sırada oluştuğunu fark etmemişti.”

Sonuçlar, doğal olarak oluşan bu uzay elmaslarına yeni bir ışık tutmanın yanı sıra, sentetik lonsdaleit ve elmas yapımına yönelik yaratıcı yaklaşımlara da ilham verebilir. Lonsdaleitin normal elmastan bile daha sert olduğu göz önüne alındığında, minyatür makinelerdeki dişliler de dahil olmak üzere malzeme biliminde birçok potansiyel uygulamaya sahiptir. Uzayda dövülen elmaslar ilk kez endüstriyel üretim için model teşkil etmiyor; bilim insanları kısa süre önce Uranüs ve Neptün'ün içindeki koşulları yeniden yaratarak plastiği elmasa dönüştürdü.

Tomkins, “Temelde bulduğumuz şey, bazı grafit şekillerinin – kıvrım şekillerinin – aynı şekli neredeyse mükemmel bir şekilde koruyan lonsdaleit ile değiştirildiği bir durum” dedi. “Yani laboratuvarda bu doğal süreci kopyalamanın mümkün olabileceği düşünülüyor. Çok yumuşak grafitten bileşenler imal etmek ve ardından bu şekilleri lonsdaleite dönüştürmek mümkün olmalı. Böyle bir tekniğin kullanım alanlarını bulmak gerçekten de mühendislere bağlı; pek çok olası kullanım alanı olmalı.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

• Uranüs’e tuhaf bir şey yağıyor

• Uranüs ve Neptün’de sürekli elmas yağmuru var

Bilim insanları, Neptün ve Uranüs’ün her ikisinin de sürekli bir “elmas yağmuru” akışına ev sahipliği yapabileceğine inanıyor. İki gezegen “buz devleri” olarak kabul edilir. Çoğunlukla su, metan ve amonyaktan oluşuyorlar, bu da onlara verilen buz gibi isimlerin sebebini açıklıyor.

Güneş sistemimizdeki diğer bazı devler kadar konuşulmasalar da, buz devleri hâlâ dikkat çekicidir. Ne yazık ki, hem Uranüs hem de Neptün’ü yakından incelemek çok zordur. Gezegenleri özel olarak incelemek için bir uzay aracı göndermemiz muhtemelen yıllar alacak. Bu nedenle, bilim insanları, elmas yağmurunun varlığı da dahil olmak üzere bu gezegenler hakkında daha fazla kod çözmek için yakaladığımız teleskopik gözlemleri kullandılar.

Elmas yağmuru için temel fikir, gezegenlerin genel yapısından geliyor Bilim insanları, Uranüs ve Neptün gibi gezegenlerin kayalık çekirdeklere sahip olduğuna inanıyor. Bu çekirdekler, eskiden katı olan elementlerle çevrilidir. Bununla birlikte, şimdi basınçlı bir sıvı ve kuantum malzemesi yığınına doğru geçiş yaptılar. Gezegenin yüzeyine yaklaştıkça katmanların inceldiğine inanıyorlar.

<iframe title=”YouTube video player” src=”https://www.youtube.com/embed/xitkm0ZYr1U” width=”820″ height=”466″ frameborder=”0″ allowfullscreen=”allowfullscreen”></iframe>

Ne yazık ki, daha önce de belirtildiği gibi, bu gezegenler söz konusu olduğunda üzerinde çalışmamız gereken tek şey teleskopik gözlemler ve bazı matematiksel modellerdir. Ancak bilim insanları bu bilgiyi olabildiğince net bir resim oluşturmak için kullandılar. Bu resimden de, Neptün ve Uranüs gibi gezegenlere sürekli bir elmas yağmuru akışının düşmesi olasılığını keşfettiler.

Elmas yağmuru fikri ilk olarak 1977’de Voyager 2 misyonunun başlatılmasından önce önerildi. Önerme açıktı: bilim insanları iki gezegenin neyden yapıldığını ve gezegenin derinliklerine indikçe bu malzemelere neler olduğunu biliyorlardı.

Matematiksel modellemeyi kullanarak, kalan boşlukları doldurabildiler ve böylece geri kalanını çözebildiler. Temel olarak, bilim insanları, Neptün ve Uranüs’ün en iç bölgelerinin 7.000 kelvin’e (veya yaklaşık 12.410 Fahrenheit) ulaştığına inanıyorlar. Ayrıca gezegenin basıncının, Dünya atmosferinin yaklaşık 6 milyon katı olduğuna inanıyorlar.

Yine de, gezegenin iç çekirdeğinden dışarı doğru hareket ettikçe, bilim insanları katmanların soğumaya başladığına ve baskı yapmadığına inanıyorlar.

Bu, yaklaşık 2.000 kelvin (veya 3.140 Fahrenheit) sıcaklığa ve Dünya’nın atmosfer basıncının sadece 200.000 katına yol açar. Bilim insanları, daha serin olduğu için atmosferdeki moleküllerin birlikte uzun zincirler oluşturduğuna ve elmaslara sıkıştırıldığına inanıyorlar. Bu elmaslar daha sonra gezegenin mantosunun alt seviyelerine yağar ve buharlaşmaya başlar. Buharlaştıktan sonra, moleküller mantodan tekrar yükselir ve yağmur yağmasına neden olacak yeni kristaller oluşturur.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…