12:46:29

Amerika Yeniden Keşfediliyor

Bilim insanları, insanların Amerika kıtasına daha önce düşünülenden çok daha önce ulaştığına dair kanıtları doğruladıklarını söylüyor. Bugün New Mexico'da bulunan fosilleşmiş ayak izlerinin keşfi arkeoloji için bomba etkisi yarattı ve görünüşe göre insan hikayesinin bir bölümünü yeniden yazdı.

Bugünkü New Mexico'da bulunan fosilleşmiş ayak izlerinin keşfi 2021 yılında kamuoyuna duyurulduğunda, arkeoloji için bomba etkisi yaratmış ve görünüşe göre insan hikayesinin bir bölümünü yeniden yazmıştı. Şimdi yeni araştırmalar bu izlerin önemine dair daha fazla kanıt sunuyor.

Dün yapılmış gibi görünseler de, fosillerin üstünde ve altında korunan bir su bitkisinin tohumlarının radyokarbon tarihlendirmesine göre, ayak izleri 21.000 ila 23.000 yıl önce çamura bastırılmıştı.

Bu tarih, tarih öncesi insanların yerleştiği son kara parçası olan Amerika'daki insan tarihinin zaman çizelgesini önemli ölçüde geriye itti. White Sands Ulusal Parkı'ndaki antik bir gölün kenarında, Tularosa Havzası'nda keşfedilen 61 tarihli izler, birçok bilim insanının devasa buz tabakalarının Kuzey Amerika'ya insan geçişini kapattığını düşündüğü bir zamanda yapıldı ve bu da insanların bölgeye daha da erken geldiğini gösteriyor.

Yeni araştırma antik ayak izlerinin yaşını doğruladı
Ancak bazı arkeologlar bu ilk bulgularla tespit edilen ayak izlerinin yaşını sorguladı. Şüpheciler, 2021'deki çalışmada kullanılan Ruppia cirrhosa gibi su bitkilerinin karbonu havadan ziyade sudaki çözünmüş atomlardan alabildiğini ve bunun da yanıltıcı derecede erken bir tarihle sonuçlanabileceğini belirttiler.

Perşembe günü Science dergisinde yayımlanan bir takip çalışmasında araştırmacılar, ilk tarihlerini desteklemek için iki yeni kanıt ürettiklerini söylediler.

Yeni araştırma antik ayak izlerinin yaşını doğruladı
ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu'nda araştırma jeoloğu ve yeni Science makalesinin başyazarı Kathleen Springer bir basın açıklamasında, “Orijinal çalışma yayımlanırken bile, sonuçlarımızı birden fazla kanıtla test etmek için ilerliyorduk,” dedi.

“Güçlü jeolojik, hidrolojik ve stratigrafik kanıtların yanı sıra orijinal yaşlarımıza da güveniyorduk, ancak bağımsız kronolojik kontrolün kritik öneme sahip olduğunu biliyorduk.”

İlk insanların Amerika kıtasına ne zaman ve nasıl göç ettiği uzun zamandır tartışılmakta ve tam olarak anlaşılamamaktadır. İlk sakinlere ilişkin mevcut tahminler 13.000 yıl öncesi ile 20.000 yıl öncesi arasında değişmektedir. Bununla birlikte, bölgenin yerleşimine dair en eski arkeolojik kanıtların seyrek ve genellikle tartışmalı olması, ayak izlerini özellikle önemli kılıyor.

Antik ayak izlerinin yaşının doğrulanması
Haber bültenine göre, araştırmacılar takip çalışmaları için kozalaklı polenlerin radyokarbon tarihlendirmesine odaklandılar, çünkü bu karasal bir bitkiden geliyor ve Ruppia gibi sucul bitkilerin tarihlendirilmesinde ortaya çıkabilecek sorunları önlüyor.

Bilim insanları, her bir örnek için orijinal tohumlarla tamamen aynı katmanlardan toplanan yaklaşık 75.000 polen tanesini izole etmeyi başardı. Tek bir radyokarbon ölçümü için gerekli kütleye ulaşmak için binlerce taneye ihtiyaç vardır. Polen yaşı, tohumlar için bulunan yaşla eşleşti.

Yeni araştırma antik ayak izlerinin yaşını doğruladı
Ekip ayrıca optik olarak uyarılmış lüminesans olarak bilinen ve fosil tortusundaki kuvars tanelerinin en son ne zaman güneş ışığına maruz kaldığını belirleyen bir tarihleme tekniği kullandı. Bu yöntem kuvarsın yaşının en az 21.500 yıl olduğunu göstermiştir.

USGS jeoloğu ve araştırmanın başyazarlarından Jeff Pigati, “Arkeoloji camiasının bazı çevrelerinden gelen ilk tepki, tarihlendirmemizin doğruluğunun Son Buzul Maksimum döneminde Kuzey Amerika'da insanların bulunduğuna dair olağanüstü bir iddiada bulunmak için yetersiz olduğu yönündeydi. “Ancak bu araştırmadaki hedefe yönelik metodolojimiz gerçekten işe yaradı.”

Bu çalışma insan evriminin büyük hikayesini aydınlatmaya yardımcı oluyor, ancak Amerika kıtasının nasıl doldurulduğuna dair hâlâ bilinmeyen çok şey var.

İlk insanların gemiyle mi yoksa Asya'dan bir kara köprüsü üzerinden mi geldiği net değil. Genetik kanıtlardaki ilerlemelere rağmen, erken modern insan popülasyonlarından birinin mi yoksa birçoğunun mu bu uzun yolculuğu yaptığı da net değil.

Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nde doçent ve radyokarbon tarihleme uzmanı olan Bente Philippsen, polen tanesinin yaşını belirlemenin “kirlenme riskini de beraberinde getiren karmaşık bir süreç” olduğunu söyledi.

Dahası, çalışma ile birlikte yayınlanan bir yorumda, lüminesanstan elde edilen tarihlerin büyük ölçüm belirsizliklerine sahip olduğunu belirtti.

Bununla birlikte, yeni çalışmanın bulgularının genel olarak, 19.000 ila 26.000 yıl önce iki büyük buz tabakasının Kuzey Amerika'nın kuzey üçte birini kapladığı ve New York City, Cincinnati ve Des Moines, Iowa'ya kadar güneye ulaştığı bir dönem olan Son Buzul Maksimum döneminde Amerika'da insan varlığına “güçlü bir şekilde işaret ettiğini” söyledi.

Buzlar ve soğuk hava koşulları
Buz ve soğuk hava, o dönemde Asya ile Alaska arasında bir yolculuğu imkânsız hale getirmiş olmalı ki, ayak izlerini bırakan insanlar muhtemelen çok daha erken bir tarihte gelmişlerdir.

Kansas Üniversitesi'nde doçent olan “Origin” ve “Amerika'nın Genetik Tarihi” isimli kitapların yazarı Jennifer Raff, ayak izi bulgularının alan için “büyük bir olay” olduğunu söyledi.

Raff e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, “Amerika kıtaları, modern insanın dünya üzerindeki küresel yolculuğunun son adımıydı” dedi. “Yeni bir bölgeye girmenin ve yeni ortamların sunacağı zorluklarla (ve fırsatlarla) mücadele etmenin nasıl bir şey olduğunu hayal etmek büyüleyici.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

14:10:15

Arkeologlar Galler’deki mağazanın altında 300 ceset buldu…
Haverfordwest’in merkezinde yarısı çocuklara ait 300’den fazla ceset gömülü olarak bulundu…

Galler’de bir mağazanın altında gömülü 300’den fazla ceset bulundu. Dyfed Arkeoloji Vakfı, Haverfordwest’in merkezindeki eski Ocky White mağazasında yürüttüğü kazı çalışmaları sırasında 307 mezarın ortaya çıkarıldığını doğruladı. Vakıf, kentin tarihindeki en kapsamlı arkeolojik kazılardan biri olan bu çalışmayı sonlandırmaya hazırlanıyor.

Dyfed Arkeoloji Vakfı ilk olarak bu yılın Mart ayında, Haverfordwest’te milyonlarca sterlinlik bir yenileme projesi için yapılan ilk zemin çalışmaları sırasında 700 yıllık kalıntılar ve insan kalıntıları keşfetti. Çalışmalar, arkeologların kapsamlı bir kazı yapmak üzere alana erişimine izin vermek için askıya alındı.

Vakıf, yarısı çocuklara ait olmak üzere 307 iskelet keşfederek kasabanın Bridge Caddesi’ndeki kazı çalışmalarını nihayet tamamladı. Kazılarda ayrıca, uzmanların ezilmiş desenli bir tabak ile altında ezilmiş bir kadeh olduğunu düşündükleri ve her ikisi de bir kişinin elleri arasına gömülmüş olan bir nesnenin ayrıntıları da ortaya çıkarıldı.

Haverfordwest’te yıkılan mağazanın, 1256 yılı civarında Dominiken rahipler tarikatı tarafından kurulan St Saviour’s Priory’nin bulunduğu yer olduğuna inanılıyor. Ancak burada bulunan cesetlerin çoğu savaş yarası almış. Yüzlerce insan cesedinden geriye kalanların, Galli isyancı lider Owain Glyndwr‘ın 1405 yılında gerçekleştirdiği bir saldırıyla bağlantılı olduğu düşünülüyor. Dyfed Arkeoloji Vakfı‘ndan saha sorumlusu Andrew Shobbrook, altı aydan fazla bir süredir devam eden kazıda ortaya çıkarılan bilgilerin Haverfordwest’in geçmişine dair bir resim çizmek açısından çok değerli olacağını söyledi.

Bir asır boyunca Galler’in Haverfordwest kasabasındaki insanlar, altlarında ne olduğunu bilmeden Ocky White mağazasından alışveriş yaptılar.

Mağaza 2013 yılında kapandıktan sonra, yerel ilçe meclisi yeniden geliştirme için arsayı satın aldı. Ve şimdi, arkeologlar yeraltında Ortaçağ dönemine kadar uzanabilecek yüzlerce insan kalıntısı buldular.

Arazide çalışan arkeolog Fran Murphy, verdiği demeçte, “Ortaçağ’daki St Saviour manastırı, yani Dominiken manastırı hakkında elimizde çok az kanıt olduğundan… bu civarda olduğundan şüpheleniyorduk ama yerini tam olarak bilmiyorduk” dedi.

Murphy, Dyfed Arkeoloji Vakfı‘ndaki ekibinin manastırın mezarlığını keşfettiğinden emin.

“Oldukça küçük bir alanda şu ana kadar yaklaşık 282 mezar bulduk” dedi. BBC News, kalıntılar arasında yaklaşık 100 çocuğun bulunduğunu bildirdi.

Saklı bir tarih
Haverfordwest, 1.000 yıl önce Galler’in güneybatısında, Batı Cleddau nehri boyunca kurulmuştur. Kasabanın merkezinde bir kale bulunuyor ve bu kale, eskiden keşişhane olan yerden sadece birkaç adım ötede yer alıyor.

Murphy, “Uzun bir tarihi var… ve bu büyük anıtlar var, ancak haklarında pek bir şey bilinmiyor” dedi.

Eski mağazadaki kazının paylaşacak bazı hikayeleri var.

“Yaptığımız gibi yukarıdan aşağıya doğru çalışırsak, her şeyden önce alanda en az 100 yıl boyunca 19. yüzyıldan kalma bir demir dökümhanesi vardı” dedi.

“Bunun altında, 18. yüzyıla ait daha eski endüstriyel kalıntılar vardı. Bunun altında ise bir manastır binasından gelmiş olması gereken çok sayıda yıkım malzemesi vardı. Çok sayıda işlenmiş taş ve bir kiliseden geldiğine emin olduğum güzel bir ortaçağ yer karosu… Bu, mezarların çoğunu kapatıyor gibi görünüyordu.”

Murphy genç bebeklerden yetişkinlere kadar uzanan bir kemik karışımı gördü. Çoğu basit bir kefene sarılmış, kolları kavuşturulmuş ve başları batıya dönüktü. Bazılarında şiddetli artrit belirtileri görülürken, diğerlerinin başlarında ve uzuvlarında yaralanmalar vardı.

Meslektaşı Andrew Shobbrook, bazı cesetlerin Galler’deki İngiliz işgaline karşı düzenlenen bir saldırının kurbanlarına ait olabileceği teorisini ortaya attı. 1405 yılında Fransız ve Galli güçler, Galler Prensi olan son yerli Galli Owain Glyndŵr komutasında birlikte savaşmışlardı.

Murphy, çok sayıda bebek ve çocuğun ölümünü ise ortaçağda hastalık ve sakatlıklar nedeniyle yaşanan yüksek ölüm oranlarına bağlıyor.

Mezarlığın 13. yüzyılın sonundan 16. yüzyılın sonuna kadar kullanılmış gibi göründüğünü söyledi. Radyokarbon tarihleme ve izotop analizi kullanılarak yapılacak daha ileri çalışmalar, araştırmacıların alanda neler olup bittiğine ve orada kimlerin yaşadığına dair bir hikaye oluşturmalarına yardımcı olacak.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

Derin insanlık tarihinin gizli kısımları, arkeologların analiz etmeleri ve korumaları için yeni veri hazineleri oluşturan dijital araçlar tarafından ortaya çıkarılıyor. Bu neden önemlidir: Yerinde kazı yapmak pahalı, zaman alıcı ve yıkıcı olabilir. Dijital teknikler – eğer araştırmacılar bunlara erişebilirse – aramalarına odaklanmaya ve keşifleri hızlandırmaya yardımcı olabilir.

Santa Cruz Kaliforniya Üniversitesi'nden Mısırbilimci Elaine Sullivan, son 150 yıldır arkeolojinin adeta 'vur-kaç uygulaması' olduğunu söylüyor. “Bu yeni teknolojiler, nerede elle kazı yaptığımız ve nerede hiç kazı yapmadan öğrenebileceğimiz konusunda daha dikkatli düşünmemizi sağlıyor.”

Neler oluyor: Işık algılama ve mesafe (lidar) ölçümleri, sanal gerçeklik, 3D modelleme ve diğer teknolojiler arkeologlar için çok güçlü araçlar haline geldi .

Bir lazer darbesi yayan ve bir nesneden veya bir manzara özelliğinden yansıyan ışığın geri dönüş süresini ölçerek ona olan mesafeyi belirleyen uçak tabanlı lidar, bitki örtüsüne nüfuz edebilir ve aşağıdaki zeminin kesin bir 3D görüntüsünü verebilir. Ama aynı zamanda, daha açık arazilerde bile, gizlenen devasa özellikleri ortaya çıkarır. Yakın tarihli bir çalışmada, arkeologlar lidar verilerini analiz ettiler ve güney Meksika'nın geniş bir bölümünde yaklaşık 500 yeni Mezoamerikan bölgesi buldular.

Arizona Üniversitesi'nden arkeolog Takeshi Inomata, “Pek çok yapı görünürde gizlenmişti” diyor.

Inomata ve meslektaşları bir dergide yayımladıkları rapora göre, yapılar muhtemelen MÖ 1050 ile MÖ 400 arasında inşa edilmişti ve kalıntılarının özellikleri Olmec ve Maya uygarlıklarıyla etkileşime girdiğini gösteriyor.

Austin, Texas Üniversitesi'nde yüksek lisans öğrencisi olan Leila Character, Inomata'nın bir arkeolojik alanda haritalanmış 17.000'den fazla yapısı üzerinde nesne tespiti için bir derin öğrenme algoritması eğitiyor. Ardından, yeni yapılar bulmaya çalışmak için algoritmayı diğer yapılardan gelen etiketlenmemiş veriler üzerinde çalıştırmayı planlıyor. Ve tabii ki bunun ardından da sahada onaylanması gerekiyor.

Sonar ve lidar görüntülerinden gemi enkazlarını tespit etmek için yapay zekayı da kullanan Character, “Sonuçlarınızı kontrol etmek için gerçeği temellendirmeniz gerekiyor” diyor. “Bu, arkeolojik saha çalışmasının yerini tutmaz.”

Büyük bir arkeolojik alanın haritasını çıkarmak, lidar verileri olmadan yıllar alabilir ve veriler mevcutsa ancak bir kişi tarafından analiz edilmesi gerekiyorsa günler veya haftalar alabilir. Character, uzaktan algılama ve makine öğrenimini birleştirerek bunun bir günde yapılabileceğini söylüyor.

Ancak: Lidar verilerinin toplanması pahalıdır – Inomata'nın verileri, Meksika hükûmeti tarafından yapılan bir anketten alınmıştır – diğer tekniklere kıyasla, buna karşın geleneksel arkeolojik kazılardan daha az maliyetlidir. Bazı hükûmetler, uçakların bu yapıların üzerinden uçmasına da izin vermez.

Ve AI arkeolojik analizinin bu ilk günlerinde, insanların verileri nasıl etiketlediğine veya hangi modellerin kullanıldığına dair standart işletim prosedürleri yok, diyor Character.

Bu sadece yapılar ve eserler hakkında bilgi değil, aynı zamanda eserler arasındaki bağlantılar hakkında değerli bilgiler içerirken bir yandan da nesnelerin kazıldığı çevre hakkında bilgi sağlamak anlamına geliyor.

2630 civarında inşa edilen Mısır'ın bilinen en eski piramidi olan Saqqara'yı ve çevresini yeniden yaratmak için GIS ve 3D modelleme kullanan Sullivan, bu nesnelerin bir daha asla kazılamayacağını söylüyor.

“150 yıl içinde arkeologlar bu dijital verilere erişip yeniden kullanabilecekler mi?” diyor Sullivan. “Cevap hayır ise, gerçek bir sorunumuz var demektir.”

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…