05:19:18

Bilim İnsanları 'Kendi Araştırmanızı Yapmanın' Neden Komplolara İnanmaya Yol Açtığını Açıklıyor

Araştırmacılar, internette yanlış bilgi arayan kişilerin komplolara olan inancı artıran “veri boşluklarına” düşme riski taşıdığını ortaya koydu. “Kendi araştırmanı kendin yap“ın her türden komplo teorisyeni için bir slogan olmasını şaşırtıcı bulduysanız, yeni araştırmanın bazı cevapları olabilir…

Geleneksel düşünce, yalan haberlerin doğruluğunu araştırmanın yanlış bilgilere olan inancı azaltacağını savunurken, Çarşamba günü Nature dergisinde yayımlanan bir araştırma, komploları incelemek için çevrimiçi arama motorlarını kullanmanın aslında birinin buna inanma şansını artırabileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar, aramada “veri boşlukları” adı verilen bilinen bir soruna işaret ediyor. Bazen yanıltıcı başlıklara ya da uç teorilere karşı koyacak çok fazla kaliteli bilgi bulunmayabiliyor. Dolayısıyla, bir kişi internette COVID-19 karantinaları ve aşılar nedeniyle “tasarlanmış kıtlık” hakkında bir makale gördüğünde ve bu anahtar kelimelere dayalı basit bir arama yaptığında, önyargılarını doğrulayan makaleler bulabilir.

New York Üniversitesi Sosyal Medya ve Siyaset Merkezi'nin eş yazarı ve eş direktörü Joshua Tucker medyaya verdiği demeçte, “Buradaki soru, insanlar internette bir makaleyle karşılaştıklarında, bunun doğru mu yanlış mı olduğundan emin olmadıklarında ve bu yüzden bir arama motoru kullanarak bu konuda daha fazla bilgi aradıklarında ne olduğuydu” dedi. “Pek çok dijital okuryazarlık kılavuzunda tam olarak bu tür bir öneri görüyorsunuz.”

Tucker, araştırma ekibinin özellikle, insanların yeni gerçekleşmiş ve henüz doğruluk kontrolörleri tarafından doğrulanma şansı bulmamış haberleri nasıl doğruladıklarını bilmek istediklerini açıkladı.

2019'un sonlarında başlayan çalışmalarının ilk deneyinde, ABD genelinde yaklaşık 3.000 kişi, COVID-19 aşıları, Trump'ın görevden alınma süreci ve iklim olayları gibi konular hakkında 48 saatlik bir süre içinde yayımlanan haberlerin doğruluğunu değerlendirdi. Bazı makaleler saygın kaynaklardan toplanırken, diğerleri kasıtlı olarak yanıltıcıydı. Katılımcıların yarısı, makaleleri incelemelerine yardımcı olması için internette arama yapmaya teşvik edildi. Aynı zamanda, tüm makalelere profesyonel doğruluk kontrol uzmanları tarafından 'doğru', 'yanlış veya yanıltıcı' ya da 'tespit edilemedi' etiketi verildi.

İnternette daha fazla bilgi aramaya teşvik edilen kişilerin, teşvik edilmeyenlere kıyasla yanlış veya yanıltıcı bir makaleyi gerçek olarak değerlendirme olasılığı yüzde 19 daha fazlaydı.

“Tekrar tekrar bulduğumuz şey, insanların bu arama motorlarına veya sosyal bağlantılarına aşırı güvendikleri. Onlara körü körüne inanıyorlar,” diyor Washington Üniversitesi'nde bilgi bilimi profesörü olan ve çalışmalara katılmayan Chirag Shah. “Durum tespiti yaptıklarını ve kontrol ettiklerini düşünüyorlar ama bu kontrol etmemekten daha kötü bir durum.”

2019-2021 yılları arasında gerçekleştirilen diğer dört deneyde araştırmacılar, insanlar bir makaleyi başlangıçta yanıltıcı olarak değerlendirmiş olsalar bile, internette arama yaptıktan sonra yaklaşık yüzde 18'inin fikirlerini değiştirdiğini ve makalenin doğru olduğunu söylediğini tespit etti – doğrudan yanlışa geçen yüzde 6'lık bir oranla karşılaştırıldığında. Bu durum, makaleler saatler yerine aylar öncesine ait olsa ya da COVID-19 salgını gibi haberler iyi işlenmiş olsa bile geçerli oldu.

Tucker, “Bu etkinin yürüttüğümüz çok sayıda farklı çalışma arasında son derece tutarlı olması bizim için inanılmazdı” dedi. “Bu çalışmanın gerçek gücü de bu. Bu sadece 'Oh bir çalışma yaptık' demek değil. Bunun gerçekleştiğinden çok ama çok eminiz.”

Araştırmacılar bu etkinin Google'ın arama motoru tarafından üretilen bilginin kalitesinden kaynaklandığını gösterdi. Bunun nedeni kısmen veri boşlukları ya da Tucker'ın deyimiyle “internetin önemsiz teorilerle dolu” olmasıydı.

“Ortada yanlış bilgiler olabilir ama bunları düzeltecek doğru bilgiler olmayabilir” dedi.

Tüm bunlar, özellikle büyük dil modelleri ve üretken yapay zekâ interneti daha da fazla yanlış bilgiyle doldurdukça, boğuşmaya devam edeceğimiz konular. Bu veri boşlukları sadece büyüyecek.

Araştırmanın eş yazarı Zeve Sanderson, bunun kısmen insanların nasıl arama yaptığına bağlı olduğunu da sözlerine ekledi. Aramalarında yanlış makalenin başlığını veya hatta URL'sini kullanan kişilerin yüzde yetmiş yedisi en iyi sonuçlarında yanlış bilgi aldı. Örneğin, “ABD, COVID kilitlemeleri ve aşı zorunlulukları bu kış yaygın açlığa ve huzursuzluğa yol açabileceği için tasarlanmış kıtlıkla karşı karşıya” sahte başlığına dayanarak “tasarlanmış kıtlık” araması yapmak, sıfır yanlış bilgi ortaya çıkaran sadece “kıtlık” kelimesinin aksine, yarıdan fazla yanlış sonuç ortaya çıkardı.

New York Üniversitesi Sosyal Medya ve Siyaset Merkezi'nin kurucu icra direktörü yaptığı açıklamada, “Bunlar süper sofistike arama stratejileri olarak değerlendirebileceğimiz şeyler değil, ancak insanların kullandığını gördüğümüz stratejiler” dedi. Sanderson, düşük kaliteli haber yayıncılarının hepsinin aynı düşük kaliteli terimleri kullanma eğiliminde olduğunu ve bu etkiyi daha da kötüleştirdiğini ekledi.

Google sözcüsü ise bir e-postada bu durumun sürpriz olmadığını söyledi.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…

Google, Microsoft'un yetersiz girişimleri ve gizlilik odaklı iddiasıyla yola çıkan DuckDuckGo'nun birçok kullanıcıyı ikna edememesiyle, onlarca yıldır tartışmasız arama kralı olmuştur.

Microsoft'un Bing'i son birkaç yılda küçük bir zemin kazanmış gibi görünse de, Google'ın küresel arama pazarındaki hakimiyetine ilişkin tahminler %70 ile %90 arasında değişmektedir.

Şimdi, hem kullanıcılar hem de düzenleyiciler giderek daha fazla güvenlik ve daha iyi gizlilik talep ederken, kripto para destekli Brave tarayıcısının arkasındaki şirket, Google'ın reklam tabanlı gözetim teknolojisine özel ve şeffaf bir alternatif olmayı vaat eden yeni bir arama motoru başlattı.

Google, on yıllardır internet aramasına hükmediyor, ancak kullanıcılar ve düzenleyiciler sürekli olarak hayal kırıklığını dile getiriyorlar. Bu hafta beta olarak piyasaya sürülen Brave Search, “kullanıcıları, aramalarını veya tıklamalarını izlemediğini” iddia ederek, diğer dizinlere güvenmeden çalışmak için kendi bağımsız web dizinini kullanmaya çalışıyor.

Kullanıcıları izleyen ve profillendiren eski arama motorlarının ve çoğunlukla eski motorlarda görülen, kendi dizinleri olmayan daha yeni arama motorlarının aksine, Brave Search, topluluk destekli dizinle alakalı sonuçlar elde etmenin yeni bir yolunu sunma iddiasında olduğunu Firefox'un yaratıcısı Mozilla'nın eski başkanı olan Brave CEO'su Brendan Eich, Brave Search'ün lansmanını duyuran bir açıklamada söyledi .

Bununla birlikte, Brave yeterli alaka düzeyine sahip sonuçlar üretemezse, diğer sağlayıcılardan arama sonuçları alacak ve bunları kullanıcıya aktaracaktır. Sonuçlar, yalnızca Brave'in dizininden gelen sonuçların oranını gösterecek bir “bağımsız arama metriği” içerecektir.

Brave Search, bu yıl Brave tarayıcısında varsayılan arama haline gelecek – değiştirilebilir, ancak search.brave.com üzerinden şu anda erişilebilir durumda. Kullanıcılar onu kullanmak için Brave'in tarayıcısına geçmek zorunda değil. Yani her tarayıcıyla kullanabilirsiniz.

Brave'in broswer'ı küresel tarayıcı işinde hâlâ ihmal edilebilir bir pazar payına sahip olsa da, istikrarlı bir şekilde büyüyor ve şu anda Mart 2020'de 25 milyon olan aylık aktif kullanıcı sayısı 32 milyona ulaştı.

Eich, “Brave Search, endüstrinin en özel arama motoru ve aynı zamanda kullanıcılara büyük teknoloji firmalarına alternatif aradıkları kontrol ve güveni sağlayan tek bağımsız arama motorudur” diye ekledi. “Milyonlarca insanın gözetim ekonomisine olan güvenini kaybettiği ve aktif olarak verilerini kontrol altına almak için çözümler aradığı için, Brave Search pazardaki açık bir boşluğu dolduruyor.”

Brave, Brave Search'ün beta sürümünün “bu ilk bölümünde” reklam göstermeyeceğini, ancak daha sonra hem reklamsız ücretli arama hem de reklam destekli ücretsiz arama sunmayı planladığını söyledi. Daha sonra ise kripto para birimi desteğini dahil etmeyi planlıyor.

Şirket, lansman basın bülteninde, “Hazır olduğumuzda, Brave kullanıcı reklamları için yaptığımız gibi, BAT gelir payına sahip özel reklamları aramaya getireceğiz” diyor.

Okuduğunuz için teşekkürler. Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…