08:32:02

Tommy: Rock Operadan Sinemaya

Tommy, 1975 yapımı, rock müzik ile sinemayı doğrudan birleştiren en önemli filmlerden biridir. Film, The Who grubunun 1969 tarihli aynı adlı rock operasından uyarlanmıştır ve klasik anlatı sinemasından ziyade müzikal, alegorik ve simgesel bir yapı kurar. Hikâye, çocuk yaşta yaşadığı travma sonrası psikolojik olarak “sağır, dilsiz ve kör” hâle gelen Tommy Walker’ın, bir pinball dehasına dönüşmesini, ardından kitlelerce tapılan bir figür hâline gelmesini ve nihayetinde bu konumun çöküşünü anlatır. Filmde geleneksel diyalog neredeyse yoktur; anlatım büyük ölçüde şarkılar üzerinden ilerler. Bu da filmi, izleyici için hem yoğun hem de yorucu olabilen, fakat son derece özgün bir deneyime dönüştürür…

Tommy’nin müzikal omurgası tamamen The Who’ya aittir. Pete Townshend’in besteleri, filmin anlatısal ve tematik iskeletini oluşturur. Roger Daltrey başrolde Tommy’yi canlandırırken, grup üyeleri de filmde çeşitli roller üstlenir. Bunun yanı sıra Tina Turner, Ann-Margret, Elton John, Eric Clapton ve Jack Nicholson gibi dönemin büyük isimleri de filme katkı verir. Bu durum Tommy’yi yalnızca bir rock uyarlaması değil, aynı zamanda 1970’ler popüler kültürünün adeta vitrini hâline getirir. Film, şöhret kültürü, kör inanç, karizmatik liderlik ve tüketim toplumu gibi temaları, rock müziğin enerjisiyle iç içe geçirir.

Filmin yönetmeni Ken Russell, İngiliz sinemasının en tartışmalı ve en aykırı figürlerinden biridir. Russell, özellikle klasik müzik bestecileri ve sanatçılar hakkında çektiği biyografik filmlerle tanınır; ancak bu biyografiler hiçbir zaman geleneksel, “saygılı” anlatılar değildir. Aksine Russell, abartıyı, cinselliği, grotesk imgeleri ve provokatif görselliği bilinçli olarak kullanır. Onun sinemasında gerçekçilikten çok duygusal ve zihinsel gerçeklik önemlidir. The Devils, Lisztomania ve Women in Love gibi filmleri, bu yaklaşımın en uç örnekleridir.

Ken Russell’ın Tommy ile kurduğu ilişki son derece doğaldır; çünkü film, onun aşırılığa dayalı estetiğiyle birebir örtüşür. Russell, The Who’nun müziğini sadece görselleştirmekle yetinmez, onu neredeyse saldırgan bir sinema diline dönüştürür. Parlak renkler, hızlı kurgu, kitsch dekorlar ve dini/mitolojik göndermeler, Russell’ın imzası hâline gelir. Bu yüzden Tommy, hem The Who’nun vizyonunun bir uzantısı hem de Ken Russell’ın auteur sinemasının güçlü bir örneği olarak okunur.

Sonuç olarak Tommy, ne yalnızca bir müzik filmi ne de klasik bir sinema uyarlamasıdır. The Who’nun rock operası ile Ken Russell’ın taşkın sinema dili birleşerek, 1970’lerin ruhunu, şöhret eleştirisini ve kitlesel tapınma fikrini rahatsız edici ama unutulmaz bir biçimde ortaya koyar. Bu yönüyle film, hâlâ hem hayranlık hem de mesafe duygusu uyandıran, zamanına ait ama zamana da direnen bir kült eser olarak kabul edilir.

Dip not: The Who‘nun Tommy albümü genellikle tarihteki ilk rock opera olarak etiketlenir. Bazı müzikseverler ise 1968 yılında piyasaya sürülen The Pretty Things – S.F. Sorrow (1968) albümünün The Who albümü Tommy‘i etkilediğini düşünür. Filmi izlemek isteyenler BURADAN izleyebilirler.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…