08:28:29

Yarıştan İki Gün Sonra

Bir yarış atının kariyerindeki ilk galibiyet genellikle güzel bir başlangıç hikâyesidir. Ancak ABD’de iki yaşındaki bir Thoroughbred’in ilk zaferi, birkaç gün içinde yarış sonucundan çok adı nedeniyle konuşulmaya başladı…

ABD Indiana’daki Horseshoe Indianapolis Hipodromu‘nda 21 Eylül’de piste çıkan tay, yarışı kazandığında resmi adı Austrian Painter idi. İki yaşındaki erkek tay, 5 furlongluk (1000 metre) koşuda ilk startında 1. oldu ve kariyerine 24 bin 255 dolarlık bir ikramiyeyle başladı. Fakat yarıştan yalnızca iki gün sonra, adı resmi olarak değiştirildi. Artık yarış pistlerinde Merrylegs adıyla yer alacak.

İsim değişikliğinin arkasında ise The Jockey Club‘a yapılan resmi bir şikâyet bulunuyor.

The Jockey Club, 23 Eylül’de yaptığı açıklamada, Registry’nin (Kayıt Bürosu) hafta başında “Austrian Painter” adının saldırgan olduğu yönünde resmi bir şikâyet aldığını ve bunun üzerine hemen inceleme başlattığını duyurdu. İncelemenin ardından Registrar, ismi kurumun 6.F.9.d kuralı kapsamında uygun bulmadı. Bu madde; renk, inanç, engellilik, etnik köken, cinsiyet, ulusal köken, ırk, din, siyaset veya cinsel yönelim gibi unsurlara dayanarak saldırgan veya tehdit edici bulunabilecek isimlere izin vermiyor.

Fakat hikâyenin asıl ilginç kısmı burada başlıyor. Çünkü atın sahibi ve yetiştiricisi Scott Herbertson‘a göre bu ismin arkasında bambaşka bir hikâye vardı.

İsim Klimt’ten geliyordu

Herbertson, kendisine yöneltilen sorular üzerine X’te yaptığı açıklamalarda, “Austrian Painter” adını Avusturyalı ressam Gustav Klimt‘ten esinlenerek verdiğini söyledi. Herbertson‘ın aktardığına göre eşinin ailesi Avusturya’dan geliyordu ve Klimt, eşinin favori ressamıydı.

Yani atın ismini koyan kişi açısından “Austrian Painter”, Avusturyalı bir ressama yapılan gönderme olarak düşünülmüştü. Ancak internet ortamında aynı ifade uzun süredir başka bir kişiyi tarif etmek için de kullanılıyor.

“Austrian painter” veya “Avusturyalı ressam” ifadesi, özellikle çevrim içi ortamlarda Adolf Hitler‘e doğrudan adını söylemeden atıfta bulunmak için kullanılan bir örtmece haline gelmiş durumda. Bunun nedeni Hitler‘in Avusturya doğumlu olması ve gençliğinde ressam olmayı istemesi. Bazı internet kullanıcıları bu ifadeyi, doğrudan Hitler adını kullanmaktan kaçınmak veya içerik filtrelerini aşmak amacıyla tercih ediyor. Bu kullanım, internet dilinde “algospeak” olarak adlandırılan, belirli kelimeleri veya ifadeleri filtrelere takılmamak için başka sözcüklerle değiştirme eğiliminin bir örneği olarak değerlendiriliyor.

Dolayısıyla ortaya oldukça sıra dışı bir durum çıktı. İsmi koyan kişi, Gustav Klimt‘i düşünüyordu; ismi gören bazı kişiler ise aynı ifadeyi Hitler‘e yönelik bir gönderme olarak okuyordu.

The Jockey Club‘ın resmi açıklamasında Hitler‘in adı geçmiyor. Kurum yalnızca gelen şikâyeti, yaptığı incelemeyi ve ilgili kuralı açıkladı. Hitler bağlantısı ise ismin internet üzerindeki yaygın kullanımını aktaran yarış yayınlarında ve haberlerde yer alıyor. Bu ayrım önemli; çünkü The Jockey Club‘ın açıklamasında “isim Hitler‘e gönderme yaptığı için değiştirildi” şeklinde doğrudan bir ifade bulunmuyor.

İlk yarışını kazanmıştı

İşin bir başka ironik tarafı ise tayın tam da yarış kariyerine başladığı sırada isminin tartışmaya açılması.

“Austrian Painter”, 21 Eylül’de Horseshoe Indianapolis‘teki ilk yarışında William Antongeorgi III yönetiminde piste çıktı. 1000 metrelik koşuyu kazanarak yarış kariyerine galibiyetle başladı. Yarış kayıtlarında sahibi ve yetiştiricisi Scott Herbertson, antrenörü ise Miguel Silva olarak yer alıyor.

Ancak ilk galibiyetin ardından atın yarış kariyerindeki ilk değişiklik performansıyla değil, ismiyle ilgili oldu.

Herbertson, yaşanan tartışmanın ardından yeni isim için kızına seçim hakkı verdi. Böylece “Austrian Painter” tarihe karışırken tayın yeni adı Merrylegs oldu.

Bu kez isim çok daha masum bir edebiyat bağlantısına dayanıyor. Merrylegs, Anna Sewell‘in klasik eseri Black Beauty‘deki gri midillinin adı. Hikâyenin Disney uyarlamasında da yer alan karakter, yeni yarış atının ismine ilham verdi.

Bir tay daha isimsiz kaldı

Hikâyeyi daha da ilginç hale getiren ayrıntı ise aynı kısraktan doğan başka bir tay.

The Jockey Club, Austrian Painter‘ın annesi Galileta‘dan 2025 yılında doğan dişi tayın da artık isimsiz olduğunu açıkladı. Bu tay daha önce New Order adıyla kayıtlıydı.

İlk bakışta New Order‘ın bir İngiliz müzik grubunun adı olması nedeniyle sıradan bir müzik göndermesi olduğu düşünülebilir. Nitekim Herbertson da tayın adını favori müzik grubu New Order‘dan aldığını söyledi. Ancak “New Order” ifadesinin Nazi Almanyası’nın işgal altındaki Avrupa için öngördüğü siyasi ve toplumsal düzeni tanımlamak amacıyla da kullanılmış olması, bu ismi de tartışmalı hale getirdi.

Üstelik burada da sahibinin açıklaması farklı bir yöne işaret ediyor. Herbertson, “New Order” adını İngiliz müzik grubuna duyduğu hayranlık nedeniyle verdiğini belirtti. New Order, Joy Division grubunun dağılmasının ardından kurulan İngiliz rock grubu olarak 1980’lerden bu yana müzik dünyasının önemli isimlerinden biri.

Böylece aynı yetiştiricinin aynı kısraktan gelen iki tayının adı, birbirinden bağımsız görünen iki farklı nedenle tarihsel ve siyasi çağrışımların içine çekilmiş oldu.

“Austrian Painter” neden dikkat çekti

Burada olayın en dikkat çekici taraflarından biri de “Austrian Painter” ifadesinin günlük İngilizcede doğal bir özel isim olmaması. “Avusturyalı ressam” anlamına gelen bu iki kelime, normal şartlarda belirli bir kişiyi tanımlamak için kullanılan sıradan bir ifade olabilir. Fakat internet kültüründe Hitler‘e yönelik örtmece kullanımı nedeniyle artık farklı bir anlam katmanı da taşıyor.

Bu yüzden isim, atın sahibi açısından Gustav Klimt‘e gönderme niteliğinde olsa bile, dışarıdan bakan bir kişinin farklı bir çağrışım kurması mümkün hale geldi. The Jockey Club‘ın yaptığı değerlendirme de kişinin niyetinden ziyade ismin kamuoyunda nasıl algılanabileceği ve kurumun isimlendirme kuralları çerçevesinde yapıldı.

Nitekim kurumun ilgili kuralı yalnızca açıkça küfür içeren veya doğrudan hakaret eden isimleri hedeflemiyor. Kural, çeşitli toplumsal, siyasi ve kimlik temelli unsurlar üzerinden “muhtemelen saldırgan veya tehdit edici” kabul edilebilecek isimlere de izin vermiyor. Bu nedenle isimlendirme sürecinde yalnızca sahibinin neyi kastettiği değil, seçilen ismin taşıyabileceği anlamlar da önem kazanıyor.

Yarış dünyasında isim meselesi

Aslında bu olay, yarış atlarına isim verme işinin sanıldığından daha karmaşık olduğunu da gösteriyor. At sahipleri çoğu zaman isimleri aile üyelerinden, favori sanatçılarından, müzik gruplarından, filmlerden, kitaplardan veya kişisel anılardan seçiyor. Ancak bir atın adı yıllarca yarış programlarında, televizyon yayınlarında, bahis ekranlarında ve haberlerde kullanılacağı için isimlendirme kuralları oldukça geniş tutulabiliyor.

The Jockey Club‘ın geçmişte de yarış kariyerine başlamış bazı atların isimleriyle ilgili müdahalelerde bulunduğu görülüyor. Örneğin 2021’de “Grape Soda” isimli bir atın adı, bir televizyon analistine yönelik aşağılayıcı gönderme taşıdığı gerekçesiyle uygun bulunmamış ve daha sonra Respect for All olarak değiştirilmişti. Ayrıca 2007’de “Sally Hemings” ismini vermek isteyen bir at sahibiyle The Jockey Club arasında hukuki anlaşmazlık yaşanmış ve mahkeme, özel bir kuruluş olan The Jockey Club‘ın isimleri veto etme yetkisini kabul etmişti.

“Austrian Painter” vakasında ise kararın zamanlaması özellikle dikkat çekici. Çünkü at daha ilk yarışını kazanmış, ismi yarış sonucunun doğal bir parçası olarak kayıtlara geçmiş ve hemen ardından gelen resmi şikâyet sonucunda isim değiştirilmiş oldu.

Şimdi adı Merrylegs

Sonunda Scott Herbertson‘ın kızı tarafından seçilen Merrylegs, tartışmalı çağrışımlardan uzak, doğrudan edebiyat dünyasından gelen bir isim olarak yarış hayatına devam edecek.

“Austrian Painter” adı ise yalnızca bir yarışta kullanılan eski isim olarak kalacak. The Jockey Club‘ın kuralları gereği yarışmış bir atın ismi değiştirildiğinde eski ve yeni isimlerin belirli bir süre birlikte kullanılması söz konusu olabiliyor. Ancak bundan sonraki yarış kayıtlarında yeni isim Merrylegs olacak.

Ortada ilginç bir ironi var: Bir atın ismi, sahibinin anlattığı hikâyeye göre Avusturyalı bir sanatçıya duyulan hayranlıktan doğdu; fakat aynı isim internette çok daha farklı bir tarihsel kişiyi tarif etmek için kullanıldığı için şikâyet konusu oldu. Üstelik aynı yetiştiricinin başka bir tayının adı da benzer biçimde farklı tarihsel çağrışımlara sahip çıktı.

Sonunda çözüm, tartışmanın kendisinden oldukça uzak bir yere götürdü atı: Merrylegs.

Ve belki de yarış dünyasının bu tuhaf hikâyesindeki en güzel ayrıntı şu: Yeni isim, herhangi bir siyasi ya da tarihsel göndermeden değil, yıllardır atların ve insanların hikâyesini anlatan Black Beauty‘deki küçük gri bir attan geliyor. İlk yarışını kazanarak dikkatleri üzerine çeken tay, bundan sonraki yarışlarında artık başka bir isimle koşacak.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…