07:26:16

Parkinson Hastalığına Ne Sebep Olur? Bilim İnsanları Beklenmedik Yeni Bir İpucunu Ortaya Çıkardı

İnsan pegivirüsünü Parkinson’a bağlayan yeni bir çalışma, bilim insanlarını diğer viral enfeksiyonlar ve nörodejeneratif hastalıklar arasındaki bağlantıyı incelemeye yönlendiriyor. Dünya çapında 10 milyondan fazla insan, titreme, yavaş hareket, uzuv sertliği ve denge sorunları gibi semptomlara yol açan ilerleyici bir nörodejeneratif bozukluk olan Parkinson hastalığıyla yaşamaktadır…

Bilim insanları hâlâ hastalığa neyin sebep olduğunu bilmemekle birlikte, genetik ve çevresel faktörlerin karmaşık bir karışımına bağlı olarak geliştiği düşünülmektedir ve tedavisi hâlâ oldukça sınırlıdır.

Ancak yeni araştırmalar bilim insanlarını bazı olası cevaplara bir adım daha yaklaştırıyor.

JCI Insight‘ta yayımlanan yeni bir çalışmada araştırmacılar, Parkinson hastası olan hastaların beyinlerinde öldüklerinde insan pegivirüsü (HPgV) adı verilen yaygın bir virüs buldular. HPgV enfeksiyonları genellikle semptomlara neden olmasa da, araştırmacılar virüsün Parkinson’un gelişiminde bir rol oynuyor olabileceğine inanıyor.

Northwestern Üniversitesi Feinberg Tıp Fakültesi‘nde araştırmacı olan ve makalenin yazarlarından biri olan Barbara Hanson, “Hipotez, uzun süreli, düşük yanmalı bir enfeksiyonun Parkinson hastalığı ve diğer nörodejeneratif bozukluklar gibi bu tür hastalıklara yol açabileceğidir" diyor.

İşte şu ana kadar bildiklerimiz.

500’den fazla virüs tarandı
Bu çalışmada araştırmacılar, Parkinson hastalığı olan 10 hastanın otopsi yapılan beyinlerinde 500’den fazla virüs taradı ve bunları yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 14 kontrol hastasının otopsi yapılan beyinleriyle karşılaştırdı. Parkinson hastalarının beşinde HPgV’nin varlığına rastlanırken, kontrol hastalarının hiçbirinde virüs bulunmadı.

Bulgularını desteklemek amacıyla araştırmacılar, Parkinson hastalığının farklı evrelerinde olan hastaların kan örneklerini inceleyen takip deneyleri gerçekleştirdiler. Parkinson hastası olan ve HPgV pozitif çıkan hastaların, duruma göre iltihabı teşvik edebilen ya da bastırabilen IL-4 adlı iltihaplı bir proteinin daha düşük bir seviyesi de dahil olmak üzere benzer bağışıklık sistemi tepkilerine sahip olduklarını buldular.

Ayrıca, Parkinson’la ilişkili belirli bir gen mutasyonuna sahip olan hastaların, mutasyona sahip olmayan Parkinson hastalarına kıyasla HPgV’ye karşı farklı bir bağışıklık sistemi tepkisine sahip olduklarını buldular. Stanford Üniversitesi‘nde nörolog ve araştırmacı olan ve çalışmanın bir parçası olmayan Margaret Ferris, “Bu çok kapsamlı bir çalışmaydı" diyor. Ferris, bunun genetik ve çevre arasındaki etkileşim için olası bir mekanizma sunduğunu da sözlerine ekliyor.

Parkinson hastalığını incelemek neden bu kadar zor

Parkinson hastalığı olan kişilerin beyinlerinde HPgV bulunması bir bağlantı olduğunu düşündürse de, nörodejeneratif hastalığa neyin neden olduğunun tam cevabı daha karmaşıktır.

Parkinson hastalığı, uzun yıllar boyunca yavaş yavaş geliştiği ve erken evrelerde teşhis edilmesi zor olduğu için üzerinde çalışmak her zaman zor olmuştur. Ferris, “Nörodejeneratif bozuklukları araştırmanın zor yanlarından biri, nörodejeneratif bozukluklara yakalanacak, ancak henüz bunlara sahip olmayan insanları tespit etmenin ve onları inceleyip izlemenin çok zor olmasıdır" diyor.

Parkinson hastalığının tek bir tetikleyicisi yokmuş gibi görünmesi de bu durumu daha da karmaşık hale getiriyor. Houston Methodist Hastanesi‘nde Parkinson hastalığı gibi hareket bozuklukları olan hastaların tedavisinde uzmanlaşmış bir nörolog olan William Ondo, “Parkinson’un nedenlerini belirlemek zor, çünkü muhtemelen çok faktörlü" diyor –Ondo çalışmanın bir parçası değildi.

Şu anda, Parkinson hastalığının genetik ve çevresel faktörlerin karmaşık bir karışımından geliştiğine ve bireysel tetikleyicilerin bir kişiden diğerine değiştiğine inanılmaktadır. Bu durum, hastalığın potansiyel nedenlerini araştırmayı oldukça zorlaştırmakta ve hastalığı neyin tetikleyebileceğine dair hâlâ kesin yanıtlar bulunmadığı anlamına gelmektedir. Bazı insanların birden fazla tetikleyicinin bir sonucu olarak Parkinson hastalığına yakalanması muhtemeldir.

Çalışmanın bir parçası olmayan UTHealth Houston‘daki McGovern Tıp Fakültesi‘nde nörolog olan Erin Furr-Stimming, Parkinson hastalığına yakalanma konusunda “herkesin kendi yolun farklıdır" diyor.

Viral enfeksiyonlar ve nörodejenerasyon arasındaki bağlantı

Son yıllarda, viral enfeksiyonlar ile multipl skleroz, Alzheimer ve Parkinson gibi nörolojik hastalıkların gelişimi arasında bir bağlantı olduğunu gösteren kanıtlar giderek artmaktadır. Epstein-Barr virüsünün multipl skleroz için önemli bir tetikleyici olduğunun yakın zamanda keşfedilmesinin yanı sıra viral enfeksiyonlar ve nörodejeneratif durumlar arasındaki bir dizi ilişki de buna dahildir. Parkinson benzeri semptomlar ayrıca Batı Nil virüsü, St. Louis Ensefalit virüsü ve Japon Ensefalit B Virüsü gibi bir dizi viral enfeksiyon tarafından da tetiklenmiştir.

Hanson‘ın belirttiği gibi, beyindeki iltihaplanma nörodejeneratif bozuklukların gelişimiyle bağlantılıdır ve viral enfeksiyonlar bu iltihaplanma için potansiyel bir tetikleyicidir.

Hanson, “Beyinde herhangi bir miktarda iltihaplanma, normal homeostatik beyin fonksiyonunun kaybına yol açan bir dizi kademeyi tetikleyebilir" diyor. “Viral enfeksiyonların beyinde iltihaplanmaya yol açan bu tetikleyicilerden biri olması mümkündür." Viral enfeksiyonların nörodejenerasyona yol açmasının diğer potansiyel nedenleri arasında, virüsün nöronlara doğrudan zarar vermesi veya yanlış katlanmış proteinlerin birikmesi sayılabilir.

Bununla birlikte, bu son çalışma HPgV ile Parkinson hastalığının gelişimi arasında önerilen bir bağlantıya dair kanıtlar sunsa da, ikisi arasında net bir bağlantı kurulabilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Baylor Tıp Fakültesi Parkinson Hastalığı Merkezi ve Hareket Bozuklukları Kliniği Direktörü ve nörolog Joseph Jankovic, “Bu çalışma bir neden-sonuç ilişkisi göstermiyor; sadece pegivirüs ile Parkinson arasında bir ilişki olabileceğini düşündürüyor" diyor. Jankovic, bağlantıyı daha iyi anlamak için “bu çalışmanın farklı bir hasta grubunda tekrarlanması gerektiğini" söylüyor.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…