07:00:15

ABD Tarihinin En Büyük Siklosporiyazis Salgını 15 Eyalete Yayıldı

ABD’de son yılların en büyük gıda kaynaklı sağlık krizlerinden biri yaşanıyor. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), ülkede görülen siklosporiyazis salgınının kapsamının genişlediğini ve bunun ABD tarihindeki bilinen en büyük siklosporiyazis salgını haline geldiğini açıkladı. Mayıs ayında başlayan salgın, kısa süre içinde birçok eyalete yayılarak on binlerce kişiyi etkiledi. Ağustos 2026’nın başı itibarıyla 10.000’den fazla laboratuvar tarafından doğrulanmış vaka ile 12.000’in üzerinde şüpheli vaka kayıtlara geçti…

Yetkililer, salgının ortak kaynağının büyük ölçüde Meksika’nın orta bölgelerinden tedarik edilen ve Taylor Farms tarafından dağıtılan kıyılmış buzdağı marullar olduğunu belirtiyor. Salgının büyümesi üzerine şirket, 27 eyaleti kapsayan geniş çaplı gönüllü bir ürün geri çağırma kararı aldı. Yetkililer, tüketicilere söz konusu ürünleri kesinlikle tüketmemeleri ve ellerinde bulunuyorsa imha etmeleri çağrısında bulunuyor.

İlk etapta dokuz eyaletle sınırlı görünen salgın, yapılan incelemeler sonucunda yeni bölgelerde de doğrulanan vakalarla önemli ölçüde genişledi. Arkansas, Iowa, Missouri, Nebraska, New Hampshire ve Kuzey Carolina’nın da eklenmesiyle salgından etkilenen eyalet sayısı 15’e yükseldi. Daha önce vaka bildirilen Illinois, Indiana, Kansas, Kentucky, Michigan, Ohio, Oklahoma, Pensilvanya ve Batı Virginia ise hâlâ salgının yoğun şekilde görüldüğü bölgeler arasında yer alıyor.

Salgının merkez üssü konumundaki Michigan, açık ara en fazla vakaya sahip eyalet olmayı sürdürüyor. Eyalette şimdiye kadar 10.000’in üzerinde doğrulanmış enfeksiyon ve 160’tan fazla hastaneye yatış bildirildi. Ohio’da ise vaka sayısı 2.500’ü aşarken, Missouri ve Indiana başta olmak üzere birçok eyalette de son haftalarda belirgin bir artış yaşandığı bildiriliyor. CDC, vaka sayılarının soruşturmaların ilerlemesiyle birlikte artmaya devam edebileceğini belirtiyor.

Salgının en ağır sonuçları ise bağışıklık sistemi zayıf bireylerde ve ciddi kronik hastalığı bulunan kişilerde görülüyor. CDC, Michigan’da salgınla bağlantılı iki kişinin hayatını kaybettiğini doğruladı. Her iki kişinin de önemli altta yatan sağlık sorunlarına sahip olduğu açıklandı. Bununla birlikte ülke genelinde 500’ün üzerinde kişi hastaneye kaldırıldı. Uzmanlar, ölümlerin son derece sınırlı olduğunu ancak özellikle yaşlılar, bağışıklık sistemi baskılanmış hastalar ve kronik hastalığı bulunan bireylerin enfeksiyonu çok daha ağır geçirebildiğini vurguluyor.

Siklosporiyazis, Cyclospora cayetanensis adlı mikroskobik bir bağırsak parazitinin neden olduğu enfeksiyon hastalığıdır. Parazit, çoğunlukla dışkıyla kirlenmiş su veya gıdalar aracılığıyla insanlara bulaşır. En sık bulaşma yollarından biri ise çiğ tüketilen yeşil yapraklı sebzeler ve taze meyvelerdir. Özellikle marul, kişniş, fesleğen ve benzeri ürünler geçmiş yıllarda da farklı ülkelerde çeşitli Cyclospora salgınlarıyla ilişkilendirilmişti.

Hastalığın belirtileri genellikle parazitin alınmasından birkaç gün ila iki hafta sonra ortaya çıkıyor. En yaygın semptomların başında uzun süre devam eden sulu ishal geliyor. Buna şiddetli karın krampları, mide bulantısı, iştahsızlık, gaz, halsizlik, kilo kaybı ve yoğun yorgunluk da eşlik edebiliyor. Bazı hastalarda belirtiler hafif seyretse de tedavi edilmediği takdirde hastalık haftalar, hatta bazı durumlarda aylar boyunca dalgalı şekilde devam edebiliyor. İyileşmiş görünen hastalarda belirtilerin yeniden başlaması da Cyclospora enfeksiyonunun karakteristik özelliklerinden biri olarak kabul ediliyor.

Uzmanlar, yaz aylarında vaka sayılarındaki artışın tesadüf olmadığını belirtiyor. Sıcak ve nemli hava koşulları, parazitin çevrede olgunlaşmasını kolaylaştırarak bulaşma riskini artırabiliyor. Bununla birlikte, Cyclospora’nın insandan insana doğrudan bulaşmasının oldukça nadir olduğu ifade ediliyor. Çünkü parazitin dışkıyla atıldıktan sonra bulaşıcı hale gelebilmesi için çevrede belirli bir süre gelişimini tamamlaması gerekiyor. Bu nedenle salgınlar çoğunlukla ortak bir gıda veya su kaynağından kaynaklanıyor.

CDC ile eyalet sağlık birimleri tarafından yürütülen epidemiyolojik incelemeler, salgının kaynağına ilişkin önemli ipuçları ortaya koydu. İlk değerlendirmeler, Taylor Farms tarafından dağıtılan marulların üretim veya işleme aşamasında dışkı kaynaklı bir bulaşmaya maruz kalmış olabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar, özellikle tarımsal sulama suyunun kirlenmiş olması ya da işleme tesislerinde yaşanmış olabilecek hijyen sorunları üzerinde yoğunlaşıyor. Yetkililer, bulaşmanın kesin mekanizmasını belirleyebilmek amacıyla üretim zincirinin her aşamasını ayrıntılı biçimde incelemeye devam ediyor.

Taylor Farms ise soruşturmayla tam iş birliği içinde olduğunu açıkladı. Şirket, geri çağırma kararının ihtiyati amaç taşıdığını ve tüketici güvenliğini öncelik olarak gördüğünü belirtti. Geri çağırma kapsamında çok sayıda market zinciri, restoran ve toplu yemek tedarikçisi de ilgili ürünleri raflardan kaldırdı. Sağlık yetkilileri, tüketicilerin satın aldıkları paketli marulların üretici bilgilerini kontrol etmelerini ve geri çağırma kapsamındaki ürünleri tüketmeden imha etmelerini öneriyor.

CDC, ABD’deki gıda güvenliği sisteminin genel olarak yüksek standartlara sahip olduğunu vurgulasa da bu tür büyük ölçekli salgınların zaman zaman yaşanabileceğine dikkat çekiyor. Kurum, özellikle çiğ tüketilen sebzelerin hazırlanması sırasında hijyen kurallarına titizlikle uyulmasını tavsiye ediyor. Sebzelerin bol akan su altında iyice yıkanması, hazırlama yüzeylerinin temiz tutulması ve çiğ ürünlerle temas eden mutfak ekipmanlarının düzenli olarak dezenfekte edilmesi öneriliyor.

Ancak uzmanlar, Cyclospora açısından yalnızca yıkamanın her zaman yeterli koruma sağlamayabileceğini de belirtiyor. Parazit, yapraklı sebzelerin kıvrımlı yüzeylerine sıkıca tutunabildiği için mekanik yıkama bulaşma riskini azaltsa da tamamen ortadan kaldırmayabiliyor. Bu nedenle risk grubundaki bireylerin, özellikle salgın dönemlerinde çiğ yapraklı sebzeleri tüketirken daha dikkatli olmaları tavsiye ediliyor. Sağlık yetkilileri, marul gibi ürünlerin en az 70 °C’de pişirilmesinin parazitin etkisiz hale getirilmesine yardımcı olabileceğini ifade ediyor.

Tedavide ise genellikle uygun antibiyotikler kullanılıyor ve erken tanı konulan hastaların büyük bölümü tamamen iyileşebiliyor. Buna karşın tedavi geciktiğinde uzun süre devam eden ishal nedeniyle ciddi sıvı kaybı, elektrolit dengesizlikleri ve beslenme bozuklukları gelişebiliyor. Bu nedenle özellikle günlerce süren ishal, yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı veya susuzluk belirtileri yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurmaları öneriliyor.

Salgının boyutlarının beklenenden çok daha büyük olması nedeniyle CDC, vaka takibi, laboratuvar analizleri ve epidemiyolojik araştırmaları koordine etmek amacıyla özel bir müdahale ekibi oluşturma kararı aldı. Ekip, eyalet sağlık kurumlarıyla birlikte yeni vakaları izlemeyi, bulaşma zincirini ortaya çıkarmayı ve benzer olayların tekrar yaşanmaması için gerekli önlemleri belirlemeyi hedefliyor.

Uzmanlar, önümüzdeki haftalarda doğrulanan vaka sayılarının artabileceğini ancak hızlı geri çağırma uygulamaları ve yoğun denetimler sayesinde salgının kontrol altına alınmasının mümkün olduğunu değerlendiriyor. Buna rağmen olay, küresel gıda tedarik zincirlerinde yaşanabilecek hijyen sorunlarının ne kadar geniş çaplı halk sağlığı krizlerine dönüşebileceğini bir kez daha gözler önüne sererken, tarımsal üretimden tüketiciye ulaşıncaya kadar tüm süreçlerde gıda güvenliği standartlarının titizlikle uygulanmasının önemini de yeniden hatırlatıyor.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…