16:07:14

Rembrandt’ın “Gece Nöbeti" Tablosundaki Köpek

Uzun süredir devam eden bir gizem çözüldü. Rembrandt’ın ünlü tablosunun köşesindeki tüylü figürün ilham kaynağı neydi? Rijksmuseum’daki araştırmacılar, uzun süredir devam eden bu gizemi çözdüklerini söylüyorlar…

Amsterdam’daki Rijksmuseum müzesinin küratörü Anne Lenders‘e göre, Rembrandt‘ın ünlü tablosu “Gece Nöbeti“ndeki köpek, az tanınan Hollandalı sanatçı Adriaen van de Venne‘nin 1619 tarihli çiziminin neredeyse birebir kopyasıdır.

Lenders, bu keşfi tesadüfen, Hollanda’nın güneyindeki Zeeuws Müzesi‘nde bir sergiyi ziyaret ederken yaptı. Burada şair Jacob Cats‘in bir kitabında Van de Venne‘nin köpeğinin basılı bir resmini gördü.

Rembrandt‘ın anıtsal grup portresi “Gece Nöbeti“nin sağ alt köşesindeki köpeği görmek zor olabilir. Boya zamanla solmuş ve köpek gölgeye düşmüş, bu yüzden silueti tuval üzerinde sadece bir leke gibi görünüyor.

Ancak bilenler için bu köpek, Amsterdam’daki Rijksmuseum‘da ebeveynlerin çocuklarına göstermekten büyük keyif aldıkları sevilen bir detaydır.

Salı günü, müzedeki araştırmacılar Rembrandt‘ın köpek için ilham kaynağını keşfettiklerini duyurdu: Adriaen van de Venne adlı bir sanatçının çizimi, başka bir sanatçı olan François Schillemans tarafından bir kitabın başlık sayfası için gravür olarak kopyalanmıştı.

Müzenin 17. yüzyıl resim küratörü Anne Lenders, “Rembrandt’ın çizimi mi yoksa gravürü mü kullandığını bilmiyoruz. Ancak ikisinden birine aşina olduğunu biliyoruz" dedi.

İki köpek arasındaki benzerlikler, baş açısı, açık ağız, uzun tüyler ve dik kulaklar dahil, o kadar güçlü ki, Lenders, Rembrandt‘ın Van de Venne‘nin çiziminden ilham almış olduğu sonucuna vardı.

Bu bulgu, modern teknikler kullanılarak bu şaheseri inceleyen ve restore eden, Rembrandt‘ın yöntemleri ve etkileri hakkında yeni ayrıntılar ortaya çıkaran, halen devam eden “Gece Nöbeti Operasyonu" projesinin bir parçasıdır.

Müze müdürü Taco Dibbits, bu bulgunun Rembrandt‘ın da birçok sanatçı gibi kendi eserlerini yaratmadan önce diğer sanatçıları inceleyip onlara danıştığını vurguladığını söyledi.

Dibbits, “Rembrandt’ı her zaman sıfırdan bir şeyler yaratan bir dahi olarak düşünürüz" dedi. “Ancak o, çok büyük bir baskı koleksiyonuna sahipti, öncüllerini çok iyi tanıyordu ve onlardan da esinleniyordu. Ben buna kopyalama veya intihal demezdim. Daha çok ilham almaya ve sonra onu değiştirmeye benziyordu."

Rembrandt‘ın köpeği, 1970’lerde akıl hastası bir vandalın “Gece Nöbeti“ni bıçakla saldırmasıyla, şok edici bir olay yaşadı. Dibbits, saldırının “Hollandalıların kimliğine o kadar derin bir yara açtığını, mümkün olan en kısa sürede restore edilmesini istediklerini" söyledi. “Rötuşlar geniş vuruşlarla yapıldı ve köpeğin anatomisinin bir kısmını yanlış yorumladılar."

Dibbits, 2019’dan beri tablonun, hasarı onarmak, sarı verniği çıkarmak ve önceki rötuşları geri almak amacıyla milyonlarca dolarlık bir inceleme ve restorasyon sürecinden geçtiğini söyledi. Bu süreçte, projeye katılan konservatörler Rembrandt‘ın çalışma süreci hakkında yeni bir şey keşfettiler: Rembrandt, köpeği tuvalin alt çiziminde eskizle çizmişti ve lekelenmiş figürde gördüğümüz şey sadece solmuş boya değil, çoğunlukla tebeşirdi.

Ancak köpekle ilgili bir gizem hâlâ  devam ediyor: Rijksmuseum‘un danıştığı köpek uzmanları, 17. yüzyılda köpek soyağacı kavramının var olmadığını, bu nedenle köpeğin cinsini belirleyemediklerini söylediler, dedi Lenders.

Bazı uzmanlar, bu köpeğin bugün Dutch Smoushond olarak adlandırdığımız, bir aile köpeği veya kısa bacaklı bir av köpeği olan Basset Fauve de Bretagne‘ın atası olabileceğini düşünüyor.

Dibbits, “En ünlü resimlerden birinin yaratılmasından 400 yıl sonra bile, hala yeni şeyler keşfedilebilir" dedi. “Sanatla ilgili olarak, her zaman sorular sormaya devam edersiniz ve bu durumda soru şu: Bu hangi köpek?"

Daha sonraki araştırmalar, onun şüphelerini doğruladı: Van de Veen‘in çiziminin, Jacob Cats‘in 1619 tarihli “Self-Stryt" (“Kendini Kontrol Etme“) adlı kitabının başlık sayfası için yapılmış bir tasarım olduğunu ve daha sonra Schillemans tarafından gravür haline getirildiğini keşfetti. Çizimdeki köpek, Rembrandt‘ın köpeği ile aynı yöne bakıyordu ve gravürdeki köpek ise onun ayna görüntüsü olarak ortaya çıkmıştı.

Rembrandt, köpeği “Gece Nöbeti" için uyarladı. 1642 tarihli bu eserin resmi adı “Yüzbaşı Frans Banninck Cocq Komutasındaki II. Bölge Milis Birliği" idi. Rembrandt, köpeği daha uyanık bir pozda resmetti; köpek, yakınındaki bir davulcunun çaldığı davul sesine tepki veriyormuş gibi görünüyordu. Lenders, “Her an kaçacakmış gibi görünüyor" dedi.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…