14:41:56

Yeni Süreç PFAS Kirleticiyi Florüre Dönüştürüyor

Adelaide Üniversitesi‘ndeki araştırmacılar, sudaki per- ve polifluoroalkil maddeleri (PFAS) parçalayarak kirleticiyi florür dahil olmak üzere zararsız bileşenlere ayıran, güneş ışığıyla aktive olan bir malzeme geliştirdiler…

Bu çığır açan keşif, PFAS‘ın giderilmesi için umut verici, düşük enerjili bir çözüm sunuyor ve su arıtma ve çevre temizliği alanlarında potansiyel uygulamaları var.

PFAS, İngilizce Per- and Polyfluoroalkyl Substances ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçeye en yaygın karşılığı Per- ve Polifloroalkil Maddeler ya da Per- ve Polifloroalkil Kimyasallar şeklinde çevrilir.

Bu maddeler, suya, yağa ve ısıya karşı çok dayanıklı sentetik (insan yapımı) kimyasallardır. 1950’lerden beri gıda ambalajları, yapışmaz tava kaplamaları, leke tutmaz kumaşlar, su geçirmez giysiler, bazı kozmetikler ve yangın söndürme köpükleri gibi çok çeşitli ürünlerde kullanılmışlardır.

En büyük sorunları, doğada kolayca parçalanmamaları ve insan vücudunda birikerek uzun vadede sağlık sorunlarına (bazı kanser türleri, bağışıklık sistemi etkilenmeleri, hormonal bozulmalar vb.) yol açabilmeleridir. Bu yüzden PFAS’lara “sonsuz kimyasallar” (forever chemicals) denir.

Adelaide Üniversitesi‘nden baş araştırmacı Dr. Cameron Shearer, “PFAS kirliliği küresel bir sağlık riski oluşturmaya devam ediyor ve bu araştırma, daha güvenli topluluklar ve daha temiz ekosistemler için kritik bir adımdır” diyor.

“Birçok su kirleticisi, karbona bağlanan reaktif bir kimyasal eklenerek parçalanır. Ancak PFAS moleküllerinde karbon atomları, bu işlemi neredeyse imkansız hale getirecek şekilde korunmaktadır.

“Ekibimiz, PFAS’ı koruyan F atomlarını hedeflemek için koşulları değiştirdi ve katalizörü optimize etti, bu da sonsuza kadar kalıcı kimyasalların tamamen parçalanmasıyla sonuçlandı.

“Üretilen florür izole edilebilir ve diş macunu gibi sağlık ürünlerinde veya gübre katkı maddesi olarak kullanılabilir.”

PFAS, yapışmaz pişirme kapları, yangın söndürme köpükleri ve su geçirmez kumaşlarda kullanılan, güçlü karbon-flor bağları nedeniyle parçalanmaya karşı son derece dirençli olan ve bu nedenle çevre ve insan vücudunda biriken bir grup sentetik kimyasaldır.

Bu maddeler, gelişim bozuklukları, kısırlık ve kanser gibi ciddi sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilmiştir.

Son veriler, Avustralyalıların %85’inden fazlasının kanında tespit edilebilir PFAS bulunduğunu ve yeni içme suyu yönergelerinin bazı PFAS kimyasalları için güvenli sınırları litre başına sadece nanogramlara düşürdüğünü göstermektedir.

Son veriler, Avustralyalıların yüzde 85’inden fazlasının kanında PFAS tespit edildiğini ve yeni içme suyu yönergelerinin bazı PFAS kimyasalları için güvenli sınırları litre başına nanogram seviyesine düşürdüğünü göstermektedir.

Çalışması Small dergisinde yayımlanan Dr. Shearer, “Araştırmamızla geliştirdiğimiz malzemeler, önce PFAS’ı suda yakalayıp konsantre eden ve daha sonra ışıkla aktive olan malzemelerimize maruz bırakılarak bozunabilen PFAS arıtma zincirlerinin bir parçası olarak kullanılabilir" diyor.

Bu içeriği beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşınız…